Cảnh giác bẫy 'suất ngoại giao' khi mua nhà

Lợi dụng nhu cầu mua nhà, nhiều đối tượng chào bán “suất ngoại giao”, nhận tiền giữ chỗ rồi chiếm đoạt, khiến người mua mất tiền, vướng tranh chấp và lỡ cơ hội an cư.

Bẫy chiếm đoạt tiền từ lời hứa “suất ngoại giao”.

Tìm một căn hộ phù hợp với khả năng tài chính là mong muốn của nhiều gia đình. Lợi dụng tâm lý này, một số đối tượng tự nhận có quan hệ với chủ đầu tư, có thể thu xếp suất mua hoặc làm nhanh hồ sơ… Người mua được hứa chỉ cần trả thêm tiền là chắc chắn có nhà.

Những lời mời chào thường đi kèm hình ảnh dự án, thông tin mở bán và giấy tờ nhận tiền. Tuy nhiên, dự án có thật không đồng nghĩa với việc người chào bán có quyền giao dịch hoặc bảo đảm cho khách hàng mua được căn hộ. Nếu bỏ qua việc xác minh, người mua có thể giao tiền cho người không có khả năng thực hiện cam kết và rơi vào cảnh tiền mất tật mang.

Vụ án tại dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung, xã Thiên Lộc, Hà Nội cho thấy rõ cách thức này. Tại họp báo Bộ Công an chiều 1/10/2026, Đại tá Nguyễn Đức Long, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho biết, cơ quan điều tra xác định các đối tượng đã chiếm đoạt 64 tỷ đồng của 152 bị hại.

Theo kết quả điều tra, Phạm Thị Mai và Phan Thùy Linh tìm hiểu thông tin mở bán của dự án, sau đó cam kết khách hàng chắc chắn mua được căn hộ. Mỗi căn, các đối tượng nhận đặt cọc từ 200 - 400 triệu đồng thông qua hợp đồng tư vấn hồ sơ hoặc hợp đồng đặt cọc giữ chỗ.

Tuy nhiên, Mai và Linh không sở hữu căn hộ, không có thỏa thuận với chủ đầu tư, cũng không được chủ đầu tư ủy quyền nhận tiền. Tiền của khách hàng không được chuyển cho chủ đầu tư để mua nhà mà được sử dụng vào mục đích cá nhân.

Người dân cần kiểm tra kỹ pháp lý của các dự án trước khi mua. Ảnh minh họa

Người dân cần kiểm tra kỹ pháp lý của các dự án trước khi mua. Ảnh minh họa

Đáng chú ý, các đối tượng thường dựa vào thông tin của một dự án có thật để tạo lòng tin cho những cam kết không có căn cứ. Các đối tượng lừa đảo đưa ra hợp đồng tư vấn, giấy nhận tiền khiến người mua cảm thấy giao dịch được bảo đảm, trong khi điều quan trọng nhất là bên nhận tiền có quyền gì đối với căn hộ lại chưa được làm rõ.

Việc dùng hợp đồng dịch vụ để nhận tiền còn xuất hiện trong đường dây liên quan đến Lê Trung Tiến, Tổng Giám đốc Công ty StarHome. Tiến và đồng phạm ký hợp đồng tư vấn dịch vụ trá hình, hứa có “suất ngoại giao” mua nhà ở xã hội để chiếm đoạt hơn 40 tỷ đồng. Một số đối tượng môi giới còn lôi kéo người dân, gợi ý làm nhanh giấy xác nhận điều kiện mua nhà với chi phí từ 5–30 triệu đồng mỗi trường hợp.

Từ những vụ việc này có thể thấy, khoản tiền được gọi là phí tư vấn, tiền giữ chỗ hay tiền lo hồ sơ… đều có thể bị chiếm đoạt nếu người nhận tiền đưa ra thông tin gian dối. Tên gọi của hợp đồng không bảo đảm người mua sẽ có nhà, càng không chứng minh môi giới có khả năng quyết định việc xét duyệt hồ sơ. Một cam kết “chắc chắn có nhà” nhưng không làm rõ quyền giao dịch, căn cứ nhận tiền và quy trình mua bán là dấu hiệu cần kiểm tra trước khi thanh toán.

Kiểm tra pháp lý trước khi xuống tiền

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho biết, khoản 5 Điều 23 Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 quy định chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc đối với nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai khi đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Mức thu không được vượt quá 5% giá bán, giá cho thuê mua.

“Người mua cần kiểm tra điều kiện pháp lý của nhà ở trước khi đặt cọc. Nếu nhà ở chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, việc thu tiền đặt cọc vẫn không đúng quy định, kể cả khi số tiền dưới mức 5%”, luật sư Đặng Văn Cường phân tích.

Với giao dịch thông qua vi bằng, ông cho biết, Điều 36 Nghị định 08/2020/NĐ-CP quy định vi bằng không thay thế văn bản công chứng, chứng thực hoặc văn bản hành chính khác.

“Vi bằng ghi nhận việc giao tiền, giao giấy tờ không thay thế hợp đồng chuyển nhượng phải công chứng, chứng thực theo quy định. Người mua không thể chỉ dựa vào vi bằng để khẳng định mình đã có quyền sở hữu nhà hoặc quyền sử dụng đất”, luật sư Đặng Văn Cường lưu ý.

Việc xác minh cần thực hiện trước khi thanh toán. Người mua phải biết bên nhận tiền có quyền giao dịch hay không, tài sản đã đủ điều kiện bán chưa và từng khoản thu được ghi nhận thế nào. Lời hứa có quan hệ hoặc được ưu tiên không thể thay thế những căn cứ này.

Để phòng tránh rủi ro, Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an đã đưa ra những khuyến cáo với doanh nghiệp, người dân nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản.

Cụ thể, đối với nhà ở xã hội, người dân cần kiểm tra kỹ thông tin pháp lý của dự án, nộp hồ sơ đăng ký mua trực tiếp cho chủ đầu tư. Tuyệt đối không thanh toán tiền chênh, tiền mua “suất ngoại giao” hoặc phí đối ngoại cho môi giới, bên thứ ba. Việc mua bán phải tuân thủ quy định pháp luật.

Người dân không tin lời chào bán, nhận đặt cọc “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, “suất mua” nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại giá ưu đãi để tránh bị chiếm đoạt tiền. Kiểm tra thời hạn 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền đối với việc mua nhà ở xã hội lại từ các cá nhân sở hữu nhà ở xã hội.

Đối với nhà ở thương mại, Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an khuyến cáo doanh nghiệp, người dân nâng cao ý thức chấp hành quy định pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản. Cụ thể, cần kiểm tra kỹ các thông tin pháp lý của dự án trước khi giao dịch, chỉ ký hợp đồng mua bán khi chủ đầu tư cung cấp đủ các giấy tờ pháp lý của dự án; tuyệt đối không nộp tiền cọc quá 5% giá trị căn hộ khi dự án chưa đủ điều kiện mở bán; không xác nhận, làm giả các giấy tờ chứng minh đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.

Đối với đất nền và nhà ở có sẵn, Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an khuyến cáo người mua cần tra cứu quy hoạch, kiểm tra tình trạng tranh chấp và tính pháp lý của tài sản tại văn phòng công chứng hoặc cơ quan có thẩm quyền. Cục An ninh kinh tế khuyến cáo tuyệt đối không mua bán đất nền, nhà ở dưới hình thức vi bằng, giấy viết tay.

Văn Thi
Bình luận

Tin mới cập nhật

Đọc nhiều

Mở cơ hội phát triển kinh tế số cho người yếu thế

Mở cơ hội phát triển kinh tế số cho người yếu thế

Công nghệ số mở thêm cơ hội việc làm, kinh doanh cho người khuyết tật tại Thanh Hóa, song vẫn cần tháo gỡ rào cản về kỹ năng và thị trường.
Rác thải điện tử: Cần tổ chức lại chuỗi thu gom, tái chế

Rác thải điện tử: Cần tổ chức lại chuỗi thu gom, tái chế

Lượng rác thải điện tử gia tăng nhanh, trong khi thu gom, tái chế còn phân tán, đặt ra yêu cầu hoàn thiện EPR, phát triển hạ tầng và kiểm soát dòng chất thải.
Bản đồ số định hình năng lực thương mại điện tử cấp xã

Bản đồ số định hình năng lực thương mại điện tử cấp xã

Bản đồ số tích hợp dữ liệu nhà bán hàng, logistics và dịch vụ hỗ trợ, góp phần kết nối nguồn lực, thúc đẩy thương mại điện tử cấp xã.
Lâm Đồng tìm động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp chế biến

Lâm Đồng tìm động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp chế biến

Với GRDP 3 quý năm 2026 tăng 8,51%, Lâm Đồng đặt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm và 11% trong năm 2027. Công nghiệp chế biến, chế tạo được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này.
Ông Trần Quốc Tuấn: Bốn yếu tố tạo nên thành công của xã thương mại điện tử

Ông Trần Quốc Tuấn: Bốn yếu tố tạo nên thành công của xã thương mại điện tử

Từ bán hàng tự phát trên mạng xã hội, xã Chợ Lách (Vĩnh Long) đã phát triển cộng đồng 66 nhà bán hàng sau 3 tháng triển khai mô hình xã thương mại điện tử.
Thị trường chất kết dính Việt Nam hướng mốc 530 triệu USD

Thị trường chất kết dính Việt Nam hướng mốc 530 triệu USD

Thị trường chất kết dính Việt Nam dự báo đạt 530 triệu USD năm 2030, nhờ nhu cầu từ các ngành điện tử, bao bì, giày dép và ô tô, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ.
Phát triển trung tâm công nghiệp - năng lượng: Phải hình thành lớp lõi đủ mạnh

Phát triển trung tâm công nghiệp - năng lượng: Phải hình thành lớp lõi đủ mạnh

Công nghiệp chế tạo và dịch vụ kỹ thuật được xác định là nền tảng để hình thành chuỗi giá trị, nâng cao năng lực nội địa trong lĩnh vực năng lượng.
Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Với lợi thế cửa khẩu, cảng biển và vị trí trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, Quảng Trị đẩy mạnh hợp tác cùng Vietnam Post phát triển logistics gắn với chuyển đổi số.
Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực quản trị, khai thác dữ liệu phục vụ phát triển bền vững.
200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

Hội đồng bình chọn chung tuyển Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026 đã thống nhất lựa chọn 200 thương hiệu tiêu biểu để trao giải, trong đó TOP10 được bình chọn bằng hình thức bỏ phiếu kín