Cách nào để xe buýt, metro Thủ đô thêm hút khách?

Tại tọa đàm: “Cách nào để xe buýt, metro Thủ đô thêm hút khách?" do Báo Giao thông tổ chức sáng 26/9, các chuyên gia nhận định, Hà Nội đã có nhiều nỗ lực mở rộng mạng lưới, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ vào quản lý, điều hành, đầu tư đổi mới phương tiện, giúp người dân tiếp cận dịch vụ vận tải hành khách công cộng dễ dàng hơn.

Đặc biệt, giai đoạn 2021-2024, thành phố có tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông và đoạn trên cao dài 8,5km từ Nhổn đến Cầu Giấy thuộc tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội đi vào vận hành đã góp phần đáp ứng đáng kể nhu cầu đi lại của hành khách.

Các khách mời tham gia tọa đàm "Cách nào để xe buýt, metro Thủ đô thêm hút khách?". Ảnh: G.T

Thông tin thêm về kết quả hoạt động vận tải hành khách công cộng của Thủ đô, ông Phạm Đình Tiến, Trưởng phòng Kế hoạch - Vận hành, Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP. Hà Nội cho biết, hiện nay, Hà Nội có 153 tuyến buýt (11 đơn vị vận tải tham gia với hơn 2.100 phương tiện) đang khai thác, vận hành tiếp cận đến toàn bộ các quận, huyện, thị xã, các khu công nghiệp, khu đô thị và 8 tỉnh thành lân cận.

Từ năm 2021 - 2024, Hà Nội có thêm 2 tuyến metro Cát Linh - Hà Đông, Nhổn - ga Hà Nội kết nối với xe buýt phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách. Thành phố đặt ra mục tiêu đến năm 2025 vận tải hành khách công cộng đạt 30-35%.

Tuy nhiên, ước tính đến hết tháng 9/2024, vận tải hành khách công cộng tại Hà Nội đáp ứng khoảng 19,5% tổng nhu cầu đi lại của người dân. Trong tỷ lệ này, lượng khách đi lại thường xuyên (học sinh, sinh viên, người đi làm, đối tượng ưu tiên - người cao tuổi) chiếm 70%.

“Tỷ lệ hành khách đi lại bằng phương tiện công cộng có sự chuyển biến, song vẫn cách xa chỉ tiêu kỳ vọng của cấp có thẩm quyền và cơ quan quản lý. Đây là con số rất thách thức do mục tiêu thành phố đặt ra đến năm 2024, nhu cầu đi lại vận tải hành khách công cộng phải đáp ứng 22 - 25% nhưng hiện tại thấp đến 30%”, ông Tiến chia sẻ.

Dự án metro Nhổn - ga Hà Nội. Ảnh: T.M

Lý giải nguyên nhân tỷ lệ đáp ứng vận tải hành khách công cộng tại Hà Nội thấp, chuyên gia cho rằng, do đại dịch Covid-19 kéo dài, ảnh hưởng đến hoạt động xã hội. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân, tình trạng ùn tắc ngày càng diễn biến phức tạp.

Theo ông Phan Lê Bình, hiện thành phố Hà Nội đã dành nhiều ưu tiên cho phương tiện công cộng, mỗi năm trợ giá hàng ngàn tỷ đồng. Về ưu điểm, xe buýt cũng như đường sắt đô thị có nhiều điểm thuận lợi như an toàn, không chịu nắng gió, riêng đường sắt đô thị còn là đúng giờ.

Tuy nhiên, các phương tiện công cộng có chung nhược điểm là hành khách phải đi bộ hoặc di chuyển bằng phương tiện khác ở hai đầu chuyến đi nên sẽ cộng thêm thời gian lữ hành, việc trợ giá chỉ giúp về mặt tài chính cho hành khách chứ không giúp rút ngắn thời gian đi lại. "Mục tiêu quan trọng nhất vẫn là phải ưu tiên hạ tầng để rút ngắn thời gian đi lại. Chúng ta chỉ rút ngắn được thời gian đi lại nếu dành làn đường riêng cho xe buýt công cộng như tuyến BRT" - chuyên gia giao thông nhấn mạnh.

“Tôi nhiều lần đề xuất cần phải mở rộng thêm đường dành riêng cho xe buýt. Nhiều người cho rằng điều đó rất khó, mặt đường phải có 4-5 làn xe mới dành riêng làn cho xe buýt được. Nhưng theo tôi, dù có 10 làn xe mà chúng ta không dành riêng làn cho xe buýt thì vẫn tắc như thường. Đơn cử như ở khu vực nút giao đầu Trần Duy Hưng, dù đường rất rộng nhưng vẫn tắc” - ông Bình nói thêm.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh mạng lưới kết nối, phía các đơn vị quản lý đã làm rất nhiều giải pháp để kết nối xe buýt với tuyến đường sắt, buýt nhanh BRT. Tuy nhiên, thời gian tới, cần có giải pháp để kết nối thuận lợi hơn nữa, đặc biệt là việc kết nối giữa hai tuyến đường sắt đô thị với nhau.

Đồng quan điểm trên, ông Nghiêm Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách công cộng Hà Nội cho rằng, để vận tải hành khách công cộng (xe buýt, tàu điện) thu hút hành khách, cần tập trung vào các yếu tố.

Đặc biệt, cần tập trung vào việc rút ngắn thời gian đi lại cho người dân khi sử dụng dịch vụ. Theo thống kê, từ năm 2014 đến nay, thời gian tốc độ lữ hành của vận tải hành khách công cộng ở Hà Nội đang ngày càng giảm, ước chừng mỗi năm giảm được 1km/h. Tuy nhiên, tới đây, cần tiếp tục giảm mạnh hơn để đáp ứng nhu cầu người dân, tăng sự cạnh tranh với các phương tiện cá nhân.

Từ đó, tăng sức cạnh tranh với các phương tiện cá nhân, chú trọng mở rộng, bổ sung, đầu tư các điểm dừng, nhà chờ xe buýt, không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng phương tiện;

Bên cạnh đó, không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng phương tiện, nâng cao chất lượng phục vụ của nhân viên trên xe đối với hành khách. Cuối cùng, chú trọng mở rộng, bổ sung, đầu tư các điểm dừng, nhà chờ xe buýt của vận tải hành khách công cộng, đi đôi với chất lượng.