Xuất khẩu clinker và xi măng đối diện với nhiều rào cản

Theo số liệu từ Trung tâm Thông tin và dữ liệu Xi măng (CIDC), tổng sản lượng xi măng của nước ta tính chung 5 tháng đầu năm 2026 đạt xấp xỉ 47,54 triệu tấn, tăng trưởng 3% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả khả quan này phản ánh nỗ lực vượt khó, từng bước vượt qua giai đoạn chạm đáy khủng hoảng trước đây của các doanh nghiệp trong toàn ngành.

Cụ thể, trong tháng 5/2026, nhịp độ vận hành tại các nhà máy sản xuất xi măng vẫn duy trì trạng thái ổn định với sản lượng đạt khoảng 10,71 triệu tấn, tăng nhẹ 1% so với tháng trước đó. Diễn biến này cho thấy sự linh hoạt của các doanh nghiệp trong việc chủ động điều tiết công suất, thích ứng kịp thời với những biến động thực tế sau giai đoạn thị trường có dấu hiệu phục hồi tích cực.

Tại thị trường nội địa, sức mua tính chung 5 tháng đầu năm ghi nhận mức tăng trưởng tích cực với lượng tiêu thụ tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, nếu xét riêng trong tháng 5, sản lượng tiêu thụ nội địa đạt 7,71 triệu tấn, giảm 3% so với tháng trước. Sự sụt giảm cục bộ này chủ yếu chịu tác động bởi thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài tại nhiều vùng miền trong cả nước, làm chậm tiến độ thi công của nhiều công trình, kết hợp với tính chu kỳ của mùa xây dựng giữa năm. Dù có sự sụt giảm trong ngắn hạn, song nền tảng phục hồi của thị trường trong nước nhìn chung vẫn đang được duy trì khá tốt.

Ở chiều ngược lại, kênh xuất khẩu clinker và xi măng vẫn chưa thực sự ổn định do phải đối diện với nhiều rào cản lớn. Tổng lượng xuất khẩu xi măng và clinker trong tháng 5 đạt khoảng 3,11 triệu tấn, giảm khoảng 9% so với tháng trước; giá trị xuất khẩu tương ứng giảm xuống còn khoảng 118,77 triệu USD. Đáng chú ý, mặt hàng xi măng thành phẩm ghi nhận mức giảm mạnh hơn, lên tới khoảng 18%. Thực tế này phản ánh nhu cầu từ các thị trường quốc tế chưa phục hồi ổn định như kỳ vọng, đồng thời chi phí logistics neo ở mức cao tiếp tục gây áp lực lên hoạt động xuất khẩu.

Theo nhận định từ Hiệp hội Xi măng Việt Nam, áp lực từ kênh xuất khẩu hiện vẫn là một trong những rào cản lớn đối với sức tiêu thụ chung của toàn ngành, đặc biệt trong bối cảnh năng lực sản xuất trong nước đang rất dồi dào, còn thị trường vẫn loay hoay tìm điểm cân bằng mới giữa cung và cầu. Cục diện thị trường trong tháng 5 cho thấy ngành xi măng đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh sau chu kỳ tăng trưởng tích cực hồi đầu năm. Việc đà hồi phục chưa có sự đồng đều giữa các kênh tiêu thụ cho thấy thị trường vẫn đang chịu chi phối lớn bởi các yếu tố khách quan và thời vụ.

Nhận định về xu hướng thời gian tới, giới chuyên gia cho rằng trong ngắn hạn, thị trường sẽ tiếp tục dịch chuyển theo hướng thận trọng. Các đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng nhiều khả năng phải đợi tới giai đoạn cuối năm mới có thể định hình rõ nét. Về tầm nhìn dài hạn, năm 2026 được xác định là giai đoạn then chốt để toàn ngành tập trung củng cố nội lực, ưu tiên bình ổn trạng thái cung cầu, qua đó tạo bước đệm vững chắc cho chu kỳ tăng trưởng bứt phá hơn ở những năm tiếp theo.