Xu hướng đào tạo nhân lực thương mại điện tử năm 2026

Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng tăng trưởng mạnh mẽ, xu hướng đào tạo thương mại điện tử, đặc biệt năm 2026 được dự báo sẽ xoay quanh bốn trụ cột chính.

Thương mại điện tử tăng trưởng nhanh, nhân lực chưa theo kịp

Hiện nay, chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trên toàn nền kinh tế, digital marketing và thương mại điện tử đang nổi lên như những lĩnh vực then chốt, giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng và đổi mới mô hình kinh doanh. Tuy nhiên, để theo kịp tốc độ phát triển nhanh chóng của thị trường và xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử bền vững, nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố mang tính quyết định.

Chia sẻ tại hội thảo về Xu hướng thương mại điện tử và xây dựng, bảo vệ thương hiệu trong kỷ nguyên số, ngày 30/12, Thạc sĩ Nguyễn Trung Kiên – Trưởng bộ môn Thương mại điện tử, Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội đã đưa ra bức tranh toàn cảnh về thực trạng đào tạo, những điểm nghẽn hiện nay cũng như xu hướng phát triển nguồn nhân lực thương mại điện tử trong giai đoạn tới. 

Thạc sĩ Nguyễn Trung Kiên – Trưởng bộ môn Thương mại điện tử, Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội chia sẻ tại hội thảo

Thạc sĩ Nguyễn Trung Kiên – Trưởng bộ môn Thương mại điện tử, Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội chia sẻ tại hội thảo

Theo các báo cáo tổng hợp, thương mại điện tử Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm liên tiếp. Năm 2024, quy mô thị trường đạt khoảng 25 tỷ USD, tăng trưởng gần 20% so với năm trước. Đến năm 2025, con số này ước đạt 31 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Á. 

Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng đó là một thực tế đáng lưu ý: nguồn nhân lực thương mại điện tử đang thiếu hụt cả về số lượng lẫn chất lượng. Theo thống kê của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), chỉ khoảng 30% nhân lực thương mại điện tử được đào tạo đúng chuyên ngành, trong khi 70% còn lại đến từ các ngành khác chuyển sang. Nghịch lý “30 – 70” này cho thấy sự mất cân đối lớn giữa nhu cầu của thị trường và khả năng cung ứng của hệ thống đào tạo.

Đáng chú ý, nhu cầu đào tạo nhân lực thương mại điện tử tại Việt Nam tăng trung bình khoảng 30% mỗi năm, phản ánh rõ áp lực tuyển dụng mà doanh nghiệp đang phải đối mặt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Hiện nay, hệ thống đào tạo thương mại điện tử tại Việt Nam đã có những bước phát triển nhất định, song vẫn chưa theo kịp tốc độ vận động của thị trường. Tính đến đầu năm 2024, cả nước có khoảng 40 trường đại học đã mở mã ngành thương mại điện tử, 16 trường chưa mở mã ngành riêng nhưng đang triển khai đào tạo và 89 trường đại học đưa học phần thương mại điện tử vào chương trình giảng dạy. Thời gian đào tạo đại học vẫn chủ yếu là 4 năm, với các cơ sở đào tạo tiêu biểu như Trường Đại học Thương mại, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Ngoại thương, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.

Ở khối cao đẳng, có khoảng 35 trường được cấp phép đào tạo ngành thương mại điện tử, với thời gian đào tạo linh hoạt từ 2–3 năm, chú trọng nhiều hơn đến thực hành và kỹ năng nghề. Về phân bố địa lý, TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội hiện là hai trung tâm cung ứng nhân lực thương mại điện tử lớn nhất cả nước, lần lượt chiếm khoảng 40% và 35% tổng số lao động đã qua đào tạo trong lĩnh vực này.

Những “điểm nghẽn” trong đào tạo nhân lực thương mại điện tử

Dù số lượng cơ sở đào tạo ngày càng tăng, song theo Thạc sĩ Nguyễn Trung Kiên, quá trình đào tạo nhân lực thương mại điện tử tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với ba điểm nghẽn lớn: Một là, học liệu lạc hậu. Bản chất của thương mại điện tử và digital marketing là thay đổi liên tục theo từng ngày, từng giờ, trong khi nhiều chương trình đào tạo vẫn cập nhật học liệu theo chu kỳ năm. Sự chậm trễ này khiến kiến thức sinh viên tiếp cận chưa sát với thực tế vận hành của các nền tảng như Facebook, TikTok, Shopee hay các mô hình mới như affiliate, social commerce.

Hai là, thiếu môi trường thực nghiệm. Nhiều cơ sở đào tạo còn thiếu phòng thực hành, phòng livestream, phòng lab, tài khoản quảng cáo thực tế… dẫn đến việc sinh viên học nhiều lý thuyết nhưng thiếu cơ hội “va chạm” với thị trường.

Ba là, hạn chế về kỹ năng bổ trợ. Sinh viên thương mại điện tử hiện nay còn yếu về thiết kế đồ họa, sản xuất nội dung số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và khả năng xử lý vấn đề trong môi trường tốc độ cao, những kỹ năng đang được doanh nghiệp đặc biệt coi trọng.

Thương mại điện tử được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng, kéo theo nhu cầu về nhân lực lành nghề trong mọi khâu của lĩnh vực này (Ảnh minh hoạ)

Thương mại điện tử được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng, kéo theo nhu cầu về nhân lực lành nghề trong mọi khâu của lĩnh vực này (Ảnh minh hoạ)

Từ thực trạng trên, xu hướng đào tạo thương mại điện tử trong giai đoạn tới, đặc biệt là năm 2026, được dự báo sẽ xoay quanh bốn trụ cột chính.

Thứ nhất, trí tuệ nhân tạo (AI). Đào tạo không chỉ dừng ở việc sử dụng công cụ, mà tập trung vào kỹ năng viết prompt (câu lệnh), điều khiển AI, sáng tạo nội dung số, sản xuất video, hình ảnh, kịch bản và dịch thuật phục vụ thương mại điện tử xuyên biên giới.

Thứ hai, social commerce (thương mại xã hội) tiếp tục là trọng tâm. Các nền tảng lớn đều đang đẩy mạnh livestream, video ngắn, tích hợp mua sắm trực tiếp. Do đó, đào tạo sẽ hướng đến vận hành livestream, xây dựng KOL nội bộ, phát triển các mô hình shoppertainment (kết hợp mua sắm và giải trí) gắn với thương hiệu.

Thứ ba, quyết định dựa trên dữ liệu lớn (big data). Marketing và thương mại điện tử trong tương lai sẽ ngày càng phụ thuộc vào phân tích dữ liệu để tối ưu hiệu quả kinh doanh, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.

Thứ tư, tư duy thương mại điện tử không biên giới. Thương mại điện tử quốc tế đòi hỏi kiến thức về quy trình bán hàng toàn cầu, logistics, chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn văn hóa và marketing đa quốc gia.

Cùng với sự thay đổi của thị trường, xu hướng tuyển dụng của doanh nghiệp cũng đang dịch chuyển mạnh mẽ. Doanh nghiệp không còn tuyển dụng “nhân viên marketing tổng hợp”, mà chia nhỏ vị trí theo từng mảng chuyên môn: vận hành sàn, chạy quảng cáo, thiết kế website, livestream, quản trị nội dung…

Bằng cấp dần trở nên không còn quan trọng, sinh viên được đánh giá cao khi có các dự án thực tế, các kênh có nội dung phát triển tốt, doanh thu cụ thể và các chứng chỉ quốc tế từ Google, Meta, TikTok.

Đáng chú ý, xu hướng “học sớm – làm sớm” đang ngày càng phổ biến. Sinh viên có thể tham gia thị trường lao động ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, thông qua các môn học thực hành và mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp.

Trong môi trường thương mại điện tử cạnh tranh khốc liệt, đào tạo nhân lực không chỉ là câu chuyện của nhà trường, mà là bài toán chung của toàn hệ sinh thái. Đào tạo phải đi trước một bước, sát với thực tiễn doanh nghiệp, chú trọng kỹ năng và khả năng tạo ra giá trị thực. Việc đầu tư bài bản cho nguồn nhân lực số không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, chuyên nghiệp, tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững của kinh tế số Việt Nam.

Đỗ Nga - Bình Nguyên
Bình luận

Tin mới cập nhật

Đọc nhiều

Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Với lợi thế cửa khẩu, cảng biển và vị trí trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, Quảng Trị đẩy mạnh hợp tác cùng Vietnam Post phát triển logistics gắn với chuyển đổi số.
Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực quản trị, khai thác dữ liệu phục vụ phát triển bền vững.
200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

Hội đồng bình chọn chung tuyển Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026 đã thống nhất lựa chọn 200 thương hiệu tiêu biểu để trao giải, trong đó TOP10 được bình chọn bằng hình thức bỏ phiếu kín
Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Ngày 17/11, Vissan động thổ nhà máy chế biến thực phẩm tại Tây Ninh, vốn đầu tư hơn 1.558 tỷ đồng, công suất thiết kế gần 35.000 tấn/năm.
Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 10 tháng năm 2026 tăng 12,4%, mức tăng cao nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2019, cho thấy đà phục hồi và tăng trưởng tích cực của sản xuất công nghiệp.
Đắk Lắk tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc triển khai các dự án năng lượng

Đắk Lắk tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc triển khai các dự án năng lượng

Đắk Lắk đẩy mạnh tháo gỡ thủ tục, đất đai và truyền tải điện, gắn hỗ trợ nhà đầu tư với yêu cầu triển khai dự án đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng.
'Muôn sắc Việt Nam' tái hiện 17 di sản UNESCO trên sân khấu rộng 3.000 m²

'Muôn sắc Việt Nam' tái hiện 17 di sản UNESCO trên sân khấu rộng 3.000 m²

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” sẽ diễn ra tối 24/11 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, với những màn kết hợp giữa các thế hệ nghệ sĩ, sân khấu rộng 3.000 m² và vé tham dự hoàn toàn miễn phí.
Thúc đẩy giao lưu văn hóa, mở rộng kết nối hợp tác kinh tế Việt Nam - Rumani

Thúc đẩy giao lưu văn hóa, mở rộng kết nối hợp tác kinh tế Việt Nam - Rumani

Ngày 19/11 tới đây, tại Phú Thọ, Đại sứ quán Rumani tại Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ cùng các đơn vị tổ chức Ngày Văn hóa và Thương mại Rumani tại Việt Nam.
Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa văn hóa Chăm, kết nối các giá trị di sản

Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa văn hóa Chăm, kết nối các giá trị di sản

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), cộng đồng người Chăm, tỉnh Khánh Hòa đã mang đến Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam những sắc màu văn hóa đặc sắc.
Công nghệ thực tế hỗn hợp mở hướng tiếp cận mới với di sản Hà Nội

Công nghệ thực tế hỗn hợp mở hướng tiếp cận mới với di sản Hà Nội

Từ những con tem lưu giữ dấu ấn lịch sử đến công nghệ thực tế hỗn hợp, triển lãm “Ngàn năm kinh kỳ qua lăng kính tem số” mang đến cách tiếp cận mới với di sản văn hóa Hà Nội.