Việt Nam tăng mạnh nhập khẩu, giá xuất khẩu hồ tiêu cao ngỡ ngàng

Cung giảm, cầu tăng đẩy giá tiêu lên cao

Theo dự báo của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), giá tiêu sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới, tuy nhiên tốc độ tăng sẽ chậm lại so với thời gian qua. Lý do chính cho xu hướng này là nguồn cung hồ tiêu đang thiếu hụt trong khi nhu cầu từ các thị trường lớn như châu Âu, Mỹ và Trung Quốc đang hồi phục mạnh mẽ.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung được cho là do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino và sự thu hẹp diện tích canh tác hồ tiêu. El Nino gây ra những biến đổi bất thường về thời tiết, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây hồ tiêu, dẫn đến sản lượng năm nay của Việt Nam và nhiều nước sản xuất lớn khác đều dự báo sụt giảm. Bên cạnh đó, diện tích trồng hồ tiêu cũng đang có xu hướng thu hẹp do một số nguyên nhân như giá cả bấp bênh, chi phí đầu tư cao và chuyển đổi sang các loại cây trồng khác có lợi nhuận hơn.

Giá tiêu sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới, tuy nhiên tốc độ tăng sẽ chậm lại so với thời gian qua. Ảnh minh họa

Ngoài ra, giá hồ tiêu hiện nay vẫn chưa hấp dẫn để người dân ồ ạt bán ra, bởi sầu riêng, cà phê đang có giá rất tốt, giúp nông dân cũng có đủ khả năng tài chính để trữ hồ tiêu. Ngay lúc giá đang tăng cao như hiện nay nhưng họ vẫn chọn cách bán ra "nhỏ giọt" để thăm dò thị trường.

Ông Phạm Văn Tuấn, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Việt Đức (huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk) cho biết “Tổng sản lượng hồ tiêu của hợp tác xã niên vụ 2024 là gần 200 tấn. Năm nay, giá tiêu liên tục tăng cao nhưng người dân không bị áp lực bán sớm như những năm trước đây, bởi giá các loại nông sản khác cũng đang tăng, giúp bà con có thu nhập ổn định. Do đó, sau thu hoạch, người dân chỉ bán trước một phần sản lượng để trả tiền thuê nhân công, tái đầu tư sản suất cho niên vụ tới, số còn lại vẫn được tích trữ chờ tiêu tăng giá".

Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) nhận định rằng, trong thời gian tới, nguồn cung hồ tiêu tiếp tục thiếu hụt so với nhu cầu thị trường. Do đó, giá tiêu trong nước có thể sẽ tiếp tục tăng trong tuần này, với kỳ vọng có thể lấy lại mốc 160.000 đồng/kg.

Xuất khẩu tăng, nhập khẩu bù đắp nguồn cung

Thống kê từ VPSA cho thấy, trong tháng 6/2024, Việt Nam đã xuất khẩu được 28.162 tấn hồ tiêu các loại, bao gồm 24.988 tấn tiêu đen và 3.174 tấn tiêu trắng. Nhìn chung, lượng xuất khẩu hồ tiêu trong 6 tháng đầu năm nay đã đạt kết quả khả quan, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho ngành.

Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu, Việt Nam cũng đã phải tăng cường nhập khẩu hồ tiêu từ các nước khác. Theo VPSA, trong 6 tháng đầu năm 2024, lượng hồ tiêu nhập khẩu của Việt Nam đạt hơn 18.000 tấn, tăng 19% so với cùng kỳ năm ngoái. Các nước cung cấp tiêu nhập khẩu chính cho Việt Nam trong giai đoạn này là Campuchia, Indonesia và Brazil.

Bên cạnh đó, nguyên nhân sản lượng thấp, giá neo cao và tình trạng người trồng tiêu bán hàng “nhỏ giọt” đang gây áp lực lớn lên các doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu. Cùng với đó là giá cước vận tải biển gia tăng mạnh thời gian gần đây, khiến cho các doanh nghiệp xuất khẩu đau đầu vì bên thì không có hàng để bán, bên thì có hàng để bán nhưng càng bán càng lỗ.

Để đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu, Việt Nam cũng đã phải tăng cường nhập khẩu hồ tiêu từ các nước khác. Ảnh: Amazone

Hiện các doanh nghiệp kỳ vọng giá cước vận tải sẽ ổn định trở lại sau tháng 8 tới đây. Đồng thời, vụ thu hoạch tiêu ở một số vùng trồng lớn của Brazil như Espirito Santos dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 8, sau đó là đến vùng Para vào tháng 11. Tuy nhiên, do điều kiện thời tiết không thuận lợi, sản lượng thu hoạch có thể sẽ thấp hơn so với năm trước, giảm khoảng 25 - 30% so với niên vụ trước.

VPSA đánh giá rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung hồ tiêu so với nhu cầu sẽ còn tiếp tục trong thời gian tới cho đến khi vụ thu hoạch mới bắt đầu. Đây được xem là yếu tố chính hỗ trợ giá tiêu duy trì đà tăng trong những tháng tới. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá có thể sẽ chậm lại so với thời gian qua do một số yếu tố như biến động của tỷ giá hối đoái và tình hình kinh tế thế giới.

Nhìn chung, thị trường hồ tiêu trong thời gian tới được dự báo sẽ diễn biến sôi động với nhiều cơ hội cho người trồng và doanh nghiệp xuất khẩu. Tuy nhiên, để đảm bảo phát triển bền vững, ngành hồ tiêu Việt Nam cần chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và áp dụng các biện pháp canh tác hiệu quả để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.