Thị trường chè Hà Lan mở cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Trung tâm phân phối chè tại châu Âu

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan, Hà Lan không phải quốc gia sản xuất chè nguyên liệu, nhưng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi thương mại chè của châu Âu với chức năng tiêu dùng, đóng gói, pha trộn, xây dựng thương hiệu và tái xuất trong nội khối EU. Trong bối cảnh nhu cầu đối với các dòng chè xanh, chè hữu cơ và chè đặc sản tiếp tục tăng, thị trường này đang thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp xuất khẩu chè.

Hà Lan hiện nằm trong top 15 quốc gia tiêu thụ chè nhiều nhất thế giới. Năm 2025, Hà Lan nhập khẩu khoảng 173 triệu euro chè, đứng thứ 18 thế giới về nhập khẩu mặt hàng này. Khoảng 55% lượng chè nhập khẩu đến từ Sri Lanka, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản và Anh.

Trong cơ cấu nhập khẩu của Hà Lan, chè Việt Nam hiện chiếm khoảng 0,6% thị phần, tương đương 1,03 triệu euro, trong đó khoảng 90% là chè xanh. Xuất khẩu chè của Hà Lan hiện chiếm khoảng 65% tổng trị giá nhập khẩu, chủ yếu tái xuất sang các thị trường như Đức, Tây Ban Nha, Séc, Bỉ và Ba Lan.

Theo số liệu Eurostat, kim ngạch nhập khẩu chè của Hà Lan tăng từ 160,7 triệu euro năm 2024 lên 173 triệu euro năm 2025, tương đương mức tăng 7,6%. Trong khi đó, nhập khẩu từ ngoài EU tăng 23,2%, từ 77,1 triệu euro lên 95 triệu euro. Xuất khẩu chè của Hà Lan cũng tăng 8,4%, đạt 111,3 triệu euro trong năm 2025.

Các nhóm sản phẩm chính lưu thông trên thị trường Hà Lan gồm chè đen đóng gói, chè xanh, chè nhúng, chè pha trộn có hương vị, cùng các dòng chè hữu cơ và Fairtrade phục vụ phân khúc chuyên biệt và bán lẻ cao cấp. Thị trường Hà Lan có tính mở cao và phụ thuộc nhiều vào nguồn chè nguyên liệu, bán thành phẩm từ bên ngoài. Hà Lan cũng có hệ sinh thái mạnh về pha trộn, nhãn riêng, đóng gói và tái phân phối sang các nước EU khác.

Trong khi đó, phân khúc tiêu dùng được chia khá rõ giữa hàng đại trà trong siêu thị, chè hữu cơ, chè Fairtrade, chè đặc sản, chè lá và các dòng cao cấp. Năm 2025, cà phê và chè là nhóm hữu cơ lớn thứ hai trong doanh số thực phẩm hữu cơ tại hệ thống siêu thị Hà Lan.

Trong hoạt động kinh doanh, các nhà mua hàng Hà Lan và châu Âu thường yêu cầu đối tác giao tiếp trực diện, minh bạch số liệu, phản hồi nhanh và có năng lực kiểm soát chất lượng tốt. Đối với ngành chè, doanh nghiệp xuất khẩu thường phải chuẩn bị đầy đủ bảng thông số kỹ thuật, hồ sơ phân tích chất lượng, thông tin truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận liên quan.

Về quy định, chè nhập khẩu vào Hà Lan phải tuân thủ các tiêu chuẩn của EU, do Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sản phẩm Tiêu dùng Hà Lan (NVWA) cùng cơ quan hải quan thực thi. Các yêu cầu cốt lõi bao gồm giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tiêu chuẩn vi sinh, HACCP, giới hạn chất ô nhiễm và chứng nhận e-COI đối với hàng hữu cơ nhập khẩu vào EU.

Ngoài ra, EU hiện đặc biệt chú ý tới dư lượng thuốc trừ sâu trong chè, hàm lượng Pyrrolizidine alkaloids (PA) đối với chè thảo mộc và nguy cơ ô nhiễm phát sinh trong quá trình thu hái, phơi sấy hoặc bảo quản nguyên liệu.

Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam

Mặc dù thị phần chè Việt Nam tại Hà Lan hiện còn khá nhỏ, ở mức khoảng 0,6% tổng nhập khẩu, doanh nghiệp Việt Nam vẫn có cơ hội tiếp cận các phân khúc chè xanh, chè đặc sản, chè hữu cơ, chè lá cao cấp, trà quà tặng hoặc sản xuất nhãn hiệu riêng/OEM cho các nhà nhập khẩu Hà Lan.

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan, một lợi thế đáng chú ý là mặt hàng chè mã HS 0902 hiện được hưởng mức thuế nhập khẩu 0% khi vào Hà Lan theo cam kết FTA giữa Việt Nam và EU.

Bên cạnh đó, hệ thống nhập khẩu và phân phối tại Hà Lan cũng mở ra khả năng tiếp cận rộng hơn cho doanh nghiệp Việt Nam. Nhiều nhà nhập khẩu Hà Lan không chỉ phân phối trong nước mà còn tái xuất sang thị trường Benelux và khu vực Tây Bắc Âu.

Kênh bán lẻ tại Hà Lan hiện gồm các hệ thống siêu thị lớn như Albert Heijn, Jumbo, Plus, cùng các cửa hàng chuyên biệt như Simon Lévelt, các nền tảng bán hàng trực tuyến và hệ thống phân phối sản phẩm hữu cơ, Fairtrade. Một số doanh nghiệp lớn trong ngành chè tại Hà Lan gồm JDE Peet’s/Pickwick, Simon Lévelt, Van Rees The Netherlands và Tea of Life. Đây là các doanh nghiệp hoạt động trong các phân khúc từ nguyên liệu số lượng lớn đến chè hữu cơ, chè đặc sản và bán lẻ cao cấp.

Để tiếp cận thị trường, Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị kỹ hồ sơ thương mại, hồ sơ an toàn thực phẩm, kết quả kiểm nghiệm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm tra tạp chất, hồ sơ truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận hữu cơ nếu có.

Doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chất lượng, truy xuất nguồn gốc và thiết kế sản phẩm phù hợp từng kênh phân phối. Với kênh siêu thị, bao bì cần rõ ràng, tiêu chuẩn SKU đồng nhất và giá cạnh tranh. Với kênh chuyên biệt, người mua thường quan tâm nhiều hơn đến giống chè, vùng trồng và quy trình sản xuất.

Doanh nghiệp Việt cần đầu tư đồng bộ vào chất lượng sản phẩm, hồ sơ kỹ thuật, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, khả năng truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận liên quan. Việc xây dựng sản phẩm phù hợp với từng kênh phân phối, từ siêu thị đại chúng đến các cửa hàng chuyên biệt và hệ thống hữu cơ, cũng sẽ là yếu tố quan trọng giúp chè Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh tại thị trường Hà Lan và rộng hơn là khu vực Tây Bắc Âu.