Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: EVN phải giữ vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng

Đáp ứng yêu cầu điện cho mục tiêu tăng trưởng cao

Phát biểu mở đầu cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao những đóng góp của ngành điện trong 72 năm qua đối với phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân; đồng thời ghi nhận, biểu dương những đóng góp của EVN cùng hơn 97.000 cán bộ, công nhân viên, người lao động ngành điện trong thời gian qua.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, vai trò của ngành điện càng trở nên quan trọng. Sự phát triển của các trung tâm dữ liệu, công nghệ cao và các ngành sản xuất mới đòi hỏi nguồn điện ổn định, chất lượng, an toàn, chi phí hợp lý và có khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu tăng trưởng.

Bên cạnh đó, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với bảo đảm an ninh năng lượng. Việt Nam muốn trở thành trung tâm sản xuất mới của khu vực, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu thì phải bảo đảm các điều kiện nền tảng, trong đó điện năng là yếu tố quan trọng.

Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, Việt Nam phấn đấu duy trì tăng trưởng GDP hai con số, kéo theo nhu cầu điện tiếp tục tăng cao và tạo áp lực lớn đối với hệ thống điện. Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng EVN và các doanh nghiệp nhà nước phải tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đồng thời huy động hiệu quả nguồn lực của các thành phần kinh tế trong phát triển hệ thống điện.

Về tái cơ cấu EVN, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh đây không phải là việc tinh gọn bộ máy đơn thuần mà phải gắn với yêu cầu xây dựng Tập đoàn mạnh hơn, làm chủ khoa học, công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp hiệu quả hơn vào phát triển năng lượng, tăng trưởng kinh tế của đất nước.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị EVN xác định xây dựng Tập đoàn trở thành tập đoàn kinh tế mạnh, quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh cao là mục tiêu chiến lược, xuyên suốt. Theo đó, đến năm 2030, EVN phấn đấu nằm trong nhóm 3 doanh nghiệp Việt Nam có mặt trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, trong đó phải hướng tới thứ hạng cao chứ không chỉ đặt mục tiêu có mặt trong bảng xếp hạng.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, chỉ khi EVN đủ mạnh mới có điều kiện thực hiện tốt vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong bảo đảm an ninh năng lượng, cung ứng điện ổn định, chất lượng cho phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân. Cùng với phát huy nội lực, tự chủ về chiến lược, công nghệ và quản trị, EVN cần tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của Nhà nước theo quy định của pháp luật.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị EVN tập trung đánh giá đầy đủ tình hình sản xuất, kinh doanh, làm rõ kết quả, hạn chế và nguyên nhân; nhất là khả năng bảo đảm cung ứng điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao. Tập đoàn cần chủ động tham gia vào quá trình điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, phát hiện những bất cập, nâng cao chất lượng dự báo phụ tải, đề xuất danh mục dự án khả thi, bảo đảm đồng bộ giữa nguồn và lưới điện.

Tăng năng lực nguồn, đẩy nhanh phát triển lưới điện

Báo cáo tại cuộc làm việc, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An cho biết, trong 8 tháng đầu năm 2026, Tập đoàn tập trung vận hành hệ thống điện, bảo đảm cung ứng điện phục vụ phát triển kinh tế-xã hội; các chỉ tiêu sản xuất, kinh doanh và cân đối tài chính tiếp tục có chuyển biến tích cực.

Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt 235,82 tỷ kWh, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng điện thương phẩm đạt 210,4 tỷ kWh, tăng 9,8%. Nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong tháng 5 và tháng 6, lần lượt tăng 12% và 14,53% so với cùng kỳ; riêng miền Bắc tăng 14,7% và 17,5%.

Các chỉ tiêu kinh tế-kỹ thuật về độ tin cậy cung cấp điện, tổn thất điện năng của EVN tiếp tục nằm trong nhóm 4 nước dẫn đầu ASEAN.

Trong 8 tháng đầu năm, giá trị khối lượng đầu tư toàn Tập đoàn ước đạt 76.820 tỷ đồng, bằng 62,2% kế hoạch; giải ngân đạt 69.535 tỷ đồng, bằng 56,3% kế hoạch. EVN đã khởi công 118 công trình lưới điện từ 110-500 kV và đóng điện 116 công trình.

Một số dự án nguồn điện quan trọng tiếp tục được triển khai, trong đó dự án Nhiệt điện Quảng Trạch I dự kiến hoàn thành trong năm 2026; dự án LNG Quảng Trạch II đã ký hợp đồng EPC, dự kiến hoàn thành năm 2030; LNG Quảng Trạch III đang hoàn thiện thủ tục, phấn đấu khởi công đầu năm 2027.

Về tài chính, ông Đặng Hoàng An cho biết sau giai đoạn khó khăn trong các năm 2022-2023, EVN đã triển khai nhiều giải pháp tiết giảm chi phí, điều hành linh hoạt và cơ cấu lại hoạt động. Đến ngày 30/6/2026, Tập đoàn đã xử lý hết số lỗ lũy kế tích tụ từ các năm trước.

Trong 8 tháng đầu năm, doanh thu toàn Tập đoàn đạt 482.042 tỷ đồng, bằng 70% kế hoạch năm; lợi nhuận ước đạt 12.215 tỷ đồng, bằng 103% kế hoạch; nộp ngân sách nhà nước khoảng 17.160 tỷ đồng, bằng 65% kế hoạch. Các chỉ tiêu an toàn tài chính cơ bản được bảo đảm, song nhu cầu vốn lớn cho đầu tư phát triển hệ thống điện trong giai đoạn tới đặt ra yêu cầu tăng khả năng huy động nguồn vốn dài hạn.

Từ nay đến cuối năm, EVN phấn đấu bảo đảm cung ứng điện trong mọi tình huống, với dự báo nhu cầu điện 4 tháng cuối năm tăng khoảng 10,5-12%. Tập đoàn đặt mục tiêu hoàn thành kế hoạch đầu tư năm 2026 với tổng vốn 123.560 tỷ đồng; tập trung hoàn thành phát điện Nhiệt điện Quảng Trạch I, đẩy nhanh các dự án nguồn điện và triển khai các dự án lưới điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

EVN cũng tiếp tục tăng cường năng lực truyền tải liên vùng, liên miền, liên kết nhập khẩu điện; phát triển lưới điện thông minh, lưới điện số, giám sát và điều khiển thời gian thực, nâng cao khả năng tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo.

Tập đoàn phấn đấu cả năm 2026 đạt lợi nhuận trên 13.500 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước trên 26.300 tỷ đồng; tiếp tục tiết giảm chi phí, chống lãng phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Theo EVN, thách thức lớn trong bảo đảm cung ứng điện giai đoạn tới là nhu cầu điện tăng nhanh trong khi tiến độ phát triển nguồn chưa đồng đều giữa các chủ đầu tư. Một số dự án do khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài thực hiện còn chậm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ bổ sung nguồn điện theo quy hoạch.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030 hệ thống điện cần bổ sung khoảng 93.000 MW công suất nguồn điện, trong đó EVN được giao đầu tư và hoàn thành khoảng 6.066 MW nguồn điện cùng khoảng 1.700 MW hệ thống lưu trữ năng lượng. Phần công suất còn lại do các chủ đầu tư khác thực hiện, đòi hỏi các giải pháp quyết liệt để bảo đảm tiến độ.

Khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10-12%/năm, yêu cầu bảo đảm dự phòng và vận hành an toàn hệ thống điện ngày càng cao. Trong khi đó, các dự án điện khí, điện gió ngoài khơi có nhu cầu vốn lớn và thời gian thu hồi vốn dài, đòi hỏi cơ chế phù hợp để tạo điều kiện thu xếp vốn và thúc đẩy đầu tư.

Lãnh đạo EVN cũng lưu ý sự lệch pha về tiến độ giữa phát triển nguồn và lưới điện. Một số dự án điện gió, điện mặt trời có thể triển khai trong thời gian tương đối ngắn, trong khi các công trình lưới truyền tải 220-500 kV cần nhiều thời gian cho thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và xây dựng. Vì vậy, cần đẩy nhanh phát triển lưới để bảo đảm đồng bộ với nguồn, tránh tình trạng nguồn điện hoàn thành nhưng hạ tầng truyền tải chưa đáp ứng.

Tập đoàn kiến nghị nghiên cứu cơ chế phù hợp để thu hút nguồn lực xã hội đầu tư hạ tầng truyền tải, qua đó giảm áp lực vốn đầu tư cho EVN trong bối cảnh nhu cầu phát triển lưới điện rất lớn.

EVN cũng lưu ý tỉ trọng công suất nguồn do các doanh nghiệp nhà nước nắm giữ có xu hướng giảm, đặt ra yêu cầu Tập đoàn phải tiếp tục nâng cao năng lực quản lý, điều độ, đầu tư và phối hợp các nguồn điện, qua đó bảo đảm vai trò nòng cốt của doanh nghiệp nhà nước trong hệ thống điện.

Tái cơ cấu theo hướng nâng cao năng lực và hiệu quả

Về tái cơ cấu, Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) EVN cho biết Tập đoàn đã chủ động sắp xếp, thu gọn đầu mối, tập trung vào các lĩnh vực kinh doanh chính và nâng cao hiệu quả hoạt động. Số lượng đơn vị thành viên đã giảm từ 82 đơn vị năm 2011 xuống còn 33 đơn vị cuối năm 2025.

EVN định hướng tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong sản xuất, truyền tải, phân phối và kinh doanh điện; đồng thời cơ cấu lại các lĩnh vực hoạt động theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả sử dụng vốn.

Trong lĩnh vực phát điện, EVN định hướng tiếp tục quản lý, vận hành an toàn, hiệu quả các nhà máy thuộc sở hữu của Tập đoàn; từng bước cơ cấu lại tỉ lệ sở hữu tại một số tổng công ty phát điện theo lộ trình phù hợp. Trong lĩnh vực phân phối, kinh doanh điện, Tập đoàn tiếp tục nắm giữ các Tổng công ty Điện lực, từng bước tách bạch khâu phân phối và bán lẻ điện theo lộ trình thị trường điện cạnh tranh, bảo đảm ổn định cung ứng điện.

Tập đoàn cũng định hướng phát triển một đơn vị tư vấn điện đủ năng lực đảm nhận các dự án năng lượng quy mô lớn; duy trì các đơn vị sản xuất thiết bị điện quan trọng, thúc đẩy tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng các dự án trọng điểm; nghiên cứu một số lĩnh vực kinh doanh mới như hạ tầng sạc xe điện, quản lý năng lượng và các nền tảng số phục vụ vận hành hệ thống điện.

EVN đặt mục tiêu đến năm 2030 điện sản xuất và mua đạt khoảng 505 tỷ kWh, điện thương phẩm 465 tỷ kWh; tổng vốn đầu tư giai đoạn 2026-2030 khoảng 830.000 tỷ đồng. Tập đoàn phấn đấu các chỉ tiêu kinh tế, kỹ thuật và độ tin cậy cung cấp điện nằm trong nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN, hướng tới trở thành một trong 3 doanh nghiệp Việt Nam góp mặt trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Tập đoàn xác định các trọng tâm gồm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định; tăng tốc đầu tư nguồn và lưới điện theo quy hoạch; đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực.

Các bộ, ngành đề nghị tháo gỡ vướng mắc về vốn, thể chế

Các bộ, ngành đánh giá EVN đã có nhiều nỗ lực trong bảo đảm cung ứng điện, đầu tư phát triển nguồn và lưới điện, thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và các nhiệm vụ chính trị, xã hội được giao. Tuy nhiên, trước yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao, nhu cầu điện tiếp tục tăng nhanh, trong khi tiến độ một số dự án nguồn còn chậm và việc phát triển nguồn, lưới chưa đồng bộ, đặt ra nhiều thách thức đối với bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2027-2030.

Các ý kiến đề nghị EVN tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, phối hợp với các bộ, ngành rà soát, cập nhật các kịch bản phát triển điện, đẩy nhanh các dự án nguồn, hệ thống lưu trữ năng lượng và nguồn điện phân tán; đồng thời tăng tốc đầu tư các đường dây truyền tải, nhất là các tuyến 500 kV liên vùng và kết nối với các nước trong khu vực.

Các bộ, ngành cũng lưu ý khó khăn về vốn cho đầu tư phát triển điện do nhu cầu vốn lớn, thời gian thu hồi dài trong khi nguồn tín dụng dài hạn còn hạn chế. Do đó, cần nghiên cứu các cơ chế huy động, đa dạng hóa nguồn vốn, tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn, đồng thời hoàn thiện cơ chế tài chính phù hợp với đặc thù các dự án điện.

Về thể chế, các ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về đầu tư, đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà đầu tư và phát triển lưới điện theo hướng đơn giản hóa, rút ngắn thời gian thực hiện nhưng vẫn bảo đảm kiểm tra, giám sát. Đồng thời, cần tháo gỡ các vướng mắc tồn đọng tại một số dự án, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đẩy nhanh các công trình cấp bách.

Các bộ, ngành cũng nhấn mạnh yêu cầu sử dụng điện tiết kiệm, quản lý nhu cầu điện, phát triển nguồn điện tự sản, tự tiêu, năng lượng tái tạo và các giải pháp lưu trữ; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, vận hành hệ thống điện.

Cung cấp điện là vấn đề chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc một lần nữa ghi nhận, biểu dương những đóng góp của EVN, cán bộ, công nhân viên và người lao động ngành điện trong bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân.

Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng thời gian tới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, khó lường, trong khi nhu cầu điện phục vụ tăng trưởng cao ngày càng lớn. EVN phải bảo đảm cung cấp điện ổn định, an toàn, chất lượng, chi phí hợp lý, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển kinh tế-xã hội.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị EVN xác định xây dựng Tập đoàn trở thành doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, năng lực cạnh tranh cao là mục tiêu chiến lược, xuyên suốt. Theo Phó Thủ tướng, EVN phải đủ mạnh mới có thể thực hiện tốt vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tập đoàn cần phát huy nội lực, tự chủ về chiến lược, công nghệ và quản trị, đồng thời chủ động phối hợp với các bộ, ngành để tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho phát triển.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu EVN đẩy mạnh tái cơ cấu, tổ chức lại hoạt động theo các trụ cột rõ ràng, gắn tái cơ cấu với chiến lược phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động. Trong phát triển nguồn và sản xuất điện, cần xác định rõ quy mô, tỉ trọng nguồn điện mà EVN cần nắm giữ để bảo đảm vai trò nòng cốt trong vận hành hệ thống; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành các nhà máy hiện có.

Đối với hoạt động kinh doanh và dịch vụ điện, EVN cần tiếp tục nâng cao chất lượng bán lẻ điện, dịch vụ kỹ thuật, lấy sự hài lòng của khách hàng làm trung tâm. Ngành điện phải đi đầu trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đẩy mạnh tự động hóa, số hóa trong quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ.

EVN cũng cần quan tâm phát triển công nghiệp điện, nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ, từng bước nâng cao năng lực sản xuất thiết bị điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và các công nghệ truyền tải hiện đại; hình thành năng lực sản xuất, bảo dưỡng, sửa chữa theo chuỗi, đáp ứng nhu cầu trong nước và từng bước hướng tới thị trường quốc tế.

Về phát triển nguồn và lưới điện, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, chủ động đề xuất các dự án cấp bách, nhất là tại khu vực miền Bắc. Việc phát triển nguồn phải gắn với phát triển lưới, trong đó hệ thống truyền tải phải đi trước một bước, không để nhà máy điện hoàn thành nhưng thiếu khả năng truyền tải, giải tỏa công suất.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, đa dạng hóa các hình thức đầu tư, tập trung phát triển các tuyến truyền tải liên vùng, các công trình giải tỏa công suất từ khu vực có nguồn điện lớn đến khu vực phụ tải cao và các công trình phục vụ nhập khẩu điện. Đồng thời, cần tiếp tục đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà, nguồn điện tự sản, tự tiêu, điện gió, hệ thống lưu trữ năng lượng và các nguồn năng lượng khác phù hợp.

Quá trình đầu tư các dự án nguồn và lưới điện phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả sử dụng vốn, tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức và quy định của pháp luật; đồng thời bảo đảm an toàn trong thi công, vận hành và yêu cầu về môi trường, không để xảy ra thất thoát, lãng phí.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tiếp tục xử lý dứt điểm các dự án còn vướng mắc, nhất là các dự án năng lượng tái tạo, trên cơ sở quy định pháp luật và các chủ trương, nghị quyết đã được cấp có thẩm quyền ban hành; các cơ quan liên quan phải phối hợp chặt chẽ với EVN, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đưa các dự án sớm phát huy hiệu quả.

Về điều hành giá điện, Phó Thủ tướng chỉ đạo EVN thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, thể chế phải thực sự tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển, phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao của đất nước. Cùng với hoàn thiện thể chế, khâu tổ chức thực hiện hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các bộ, ngành và EVN cần chủ động phối hợp, kịp thời phát hiện, tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm công việc được triển khai nhanh, đúng quy định và hiệu quả.

Đối với các kiến nghị của EVN về cơ chế tài chính, Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan nghiên cứu, xử lý theo thẩm quyền; những vấn đề vượt thẩm quyền phải tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, bảo đảm đúng quy định pháp luật, không để phát sinh cơ chế xin - cho.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh nguồn điện tự sản, tự tiêu, điện mặt trời mái nhà; thúc đẩy cơ chế mua bán điện trực tiếp, tăng cường tiết kiệm điện và điều chỉnh phụ tải, nhất là trong thời gian cao điểm. Cần từng bước hình thành văn hóa tiết kiệm điện, sử dụng điện phù hợp, hiệu quả, qua đó giảm chi phí và áp lực đầu tư cho hệ thống.

Phó Thủ tướng khẳng định, cung cấp điện không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà là vấn đề chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với ổn định kinh tế vĩ mô, quốc phòng, an ninh và đời sống nhân dân. Trong điều kiện đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong nhiều năm tới, nhu cầu điện sẽ tiếp tục tăng, tạo áp lực lớn đối với EVN và toàn ngành điện.

Vì vậy, Phó Thủ tướng đề nghị EVN và các bộ, ngành liên quan quán triệt tinh thần hành động quyết liệt hơn, phối hợp chặt chẽ hơn, trách nhiệm cao hơn; triển khai công việc với tiến độ nhanh hơn, chất lượng cao hơn và hiệu quả rõ ràng hơn. Phó Thủ tướng tin tưởng, với truyền thống đoàn kết, bản lĩnh và khát vọng vươn lên, EVN sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, giữ vững vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đóng góp thiết thực vào phát triển nhanh và bền vững của đất nước.