Phát triển kinh tế số mở ra cơ hội lớn trong kỷ nguyên mới

Tạo không gian kết nối, chia sẻ để thúc đẩy kinh tế số

Sáng 21/11, tại Hà Nội, Báo Kinh tế & Đô thị tổ chức diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới”. Sự kiện được thiết kế nhằm tạo ra không gian trao đổi chuyên môn, kết nối cơ hội và định hướng giải pháp thực tiễn cho tiến trình xây dựng nền kinh tế số năng động, bền vững và hội nhập quốc tế.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Tổng Biên tập Báo Kinh tế & Đô thị nhấn mạnh, kinh tế số đang trở thành động lực then chốt của tăng trưởng và đổi mới sáng tạo, không chỉ mở ra cơ hội phát triển mới mà còn thay đổi căn bản cách thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Đây cũng là lý do kinh tế số được xác định là trụ cột quan trọng để thúc đẩy năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng hội nhập quốc tế sâu rộng.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã khẳng định đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và toàn diện. Đồng thời, Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến 2030 đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp 20% GDP vào năm 2025, 30% vào năm 2030. Ba trụ cột hạ tầng số, công nghệ số và công nghiệp số được xác định là các yếu tố dẫn dắt quá trình hiện đại hóa nền kinh tế.

Từ nền tảng chính sách đó, Việt Nam đứng trước cơ hội lớn để ứng dụng công nghệ số, từ trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, đến Internet vạn vật (IoT). Đây là những công nghệ mở ra khả năng nâng cao năng suất, tối ưu hóa chi phí vận hành và mở rộng tốc độ tiếp cận thị trường toàn cầu của doanh nghiệp. Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà là xu hướng tất yếu, quyết định khả năng cạnh tranh của từng doanh nghiệp, từng ngành hàng và của cả nền kinh tế quốc gia.

Việt Nam, với lợi thế dân số trẻ, hạ tầng viễn thông hiện đại và quyết tâm chính trị mạnh mẽ, đang đứng trước cơ hội trở thành nền kinh tế số năng động trong khu vực. Điều này thể hiện rõ qua kết quả tích cực những năm gần đây: Tỷ trọng kinh tế số trong GDP liên tục tăng; thương mại điện tử, thanh toán số, logistics thông minh và các dịch vụ số phát triển mạnh; hệ sinh thái startup công nghệ hình thành và lan tỏa vào nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, tài chính, logistics hay bán lẻ.

Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước đã có bước tiến rõ rệt, khi tỷ trọng kinh tế số trong GRDP tăng từ 15,37% năm 2020 lên 16,26% năm 2024. Thành phố đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GRDP vào năm 2030 và 40% vào năm 2045, trở thành một đô thị kiểu mẫu về phát triển hệ sinh thái số và đổi mới sáng tạo.

Những kết quả đạt được thời gian qua cho thấy, Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành nền kinh tế số năng động và hội nhập quốc tế. Tuy vậy, thực trạng phát triển kinh tế số vẫn còn không ít thách thức, đặc biệt là năng lực hạ tầng, trình độ quản trị và kỹ năng số của nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc áp dụng nền tảng số, AI, dữ liệu lớn hay điện toán đám mây chưa đồng bộ, tạo ra sự chênh lệch tốc độ chuyển đổi số giữa các ngành và địa phương.

“Thông qua diễn đàn này, chúng tôi mong muốn tạo không gian để các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý không chỉ thảo luận những cơ hội và thách thức một cách chung chung, mà đi sâu vào 3 nhóm vấn đề cốt lõi gồm: Thể chế và chính sách, hạ tầng và nền tảng số, đặc biệt là nguồn nhân lực và năng lực chuyển đổi của doanh nghiệp”, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi nhấn mạnh.

Định vị cơ hội, nhận diện thách thức và đề xuất giải pháp thực tiễn

Diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong Kỷ nguyên mới” được tổ chức nhằm tạo ra không gian chuyên môn và kết nối giữa cơ quan quản lý Nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, hiệp hội và các tổ chức nghiên cứu. Mục tiêu chính là nhận diện cơ hội, đánh giá thách thức và đề xuất giải pháp thực tiễn thúc đẩy phát triển kinh tế số tại Việt Nam.

Cùng đó, chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ vào mô hình kinh doanh truyền thống mà là quá trình chuyển đổi toàn diện, từ thương mại điện tử, thanh toán số, logistics thông minh, dịch vụ số đến nền tảng dữ liệu, điện toán đám mây và AI. Việt Nam có cơ hội trở thành một trong những nền kinh tế số năng động của khu vực nếu tận dụng tối đa tiềm năng đó.

Diễn đàn cũng mở ra không gian để các cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi thẳng thắn, từ nhận diện cơ hội đến đề xuất giải pháp phát triển hạ tầng số, nguồn nhân lực số và hoàn thiện thể chế. Qua đó, sự kiện góp phần thúc đẩy kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo cầu nối giữa doanh nghiệp, startup và cơ quan quản lý, đồng thời quảng bá tiềm năng thị trường số Việt Nam.

Tại phiên tham luận, đại diện cơ quan quản lý đã đưa ra những đánh giá quan trọng. Ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nâng cao năng suất, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và tạo ra dịch vụ mới.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương) khẳng định, thương mại điện tử là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất tại Việt Nam, đóng vai trò dẫn dắt chuyển đổi số doanh nghiệp và kết nối thị trường trong nước với quốc tế. Nền tảng thương mại điện tử đã giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận khách hàng, tối ưu hóa quy trình vận hành và tăng cường năng lực quản trị.

TS. Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội phân tích, chính quyền đô thị là nhân tố quan trọng để thúc đẩy kinh tế số. Việc xây dựng thành phố thông minh, hạ tầng dữ liệu mở, chính sách khuyến khích doanh nghiệp số là nền tảng để Hà Nội đạt mục tiêu 30% GRDP từ kinh tế số vào năm 2030.

Diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới” cũng ghi nhận chia sẻ từ các hiệp hội, doanh nghiệp tiên phong và startup sáng tạo, xoay quanh các chủ đề AI, Big Data, hệ sinh thái khởi nghiệp và vai trò doanh nghiệp tư nhân. Các nội dung này khẳng định kinh tế số đang trở thành động lực bứt phá, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới. Bên cạnh đó, sự kiện còn góp phần kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp tư nhân và cộng đồng startup trong và ngoài nước.