Những điểm du lịch hút khách tại Ninh Bình dịp đầu xuân

Sau khi điều chỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển của tỉnh Ninh Bình mới (Nam Định, Ninh Bình và Hà Nam cũ sau sáp nhập) được mở rộng, tạo nên một quần thể du lịch liên hoàn với hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, từ di sản thiên nhiên thế giới, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng đến các trung tâm tín ngưỡng, lễ hội quy mô lớn. Việc kết nối hạ tầng, sản phẩm và nguồn lực đang mở ra cơ hội hình thành một cực tăng trưởng mới của du lịch văn hoá khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Quần thể danh thắng Tràng An

Quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình) cách trung tâm tỉnh Ninh Bình khoảng 7km và cách Thủ đô Hà Nội hơn 100km. Ngày 25/6/2014, Quần thể danh thắng đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới (di sản hỗn hợp). Đây là di sản hỗn hợp đầu tiên và duy nhất tại Đông Nam Á được ghi danh nhờ sự kết hợp hài hòa giữa các giá trị văn hóa, thẩm mỹ và địa chất, địa mạo. Khu danh thắng nổi bật với hệ thống núi đá vôi hàng triệu năm tuổi, các thung nước tự nhiên và chuỗi hang động xuyên thủy độc đáo.

Không chỉ có giá trị cảnh quan, Tràng An còn chứa đựng tầng sâu văn hóa -  lịch sử, khảo cổ học với dấu tích cư trú của người tiền sử. Sự kết hợp giữa thiên nhiên và chiều sâu văn hóa tạo nên sức hút bền vững, giúp Tràng An trở thành điểm đến mang tầm quốc tế.

Trong phạm vi quần thể, Thung Ui là thung lũng đá vôi khép kín, nằm cách Chùa Bái Đính khoảng 3km. Theo tư liệu lịch sử, nơi đây gắn với sự kiện vua Đinh Tiên Hoàng lập Đàn Kính Thiên để cáo yết trời đất và xưng đế, khai sinh nhà nước Đại Cồ Việt, chọn Hoa Lư làm kinh đô.

Hiện nay, khu vực Thung Ui được đầu tư hạ tầng phục vụ tham quan, với hệ thống Đàn Kính Thiên - Kính Địa - Kính Nhân và tuyến tham quan bằng đường bộ, đường thủy, bổ sung thêm sản phẩm du lịch văn hóa, lịch sử trong quần thể Tràng An.

Khu quần thể Tam Cốc - Bích Động

Nằm tại phường Hoa Lư (tỉnh Ninh Bình), khu quần thể được ví như “Vịnh Hạ Long trên cạn”, Tam Cốc - Bích Động nổi bật với dòng sông Ngô Đồng uốn lượn qua ba hang lớn giữa cánh đồng lúa và dãy núi đá vôi trùng điệp. Cảnh quan nơi đây biến đổi theo mùa, đặc biệt rực rỡ vào mùa lúa chín, trở thành hình ảnh biểu trưng của du lịch Ninh Bình trên nhiều ấn phẩm quốc tế.

Điểm nhấn tâm linh của khu vực là chùa Bích Động - ngôi chùa cổ xây dựng từ thế kỷ XVII, tựa lưng vào núi, phía trước là cánh đồng và dòng sông, tạo nên không gian thanh tịnh, hài hòa giữa đạo và đời. Mỗi dịp đầu xuân, du khách vừa vãn cảnh, vừa chiêm bái trong không khí an hòa của miền sơn thủy.

Chùa Bái Đính

Là một trong những quần thể chùa lớn nhất Đông Nam Á, chùa Bái Đính gây ấn tượng với kiến trúc quy mô, hành lang La Hán dài gần 3km, tượng Phật bằng đồng lớn cùng nhiều kỷ lục châu Á và Việt Nam. Không gian chùa được quy hoạch đồng bộ, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống và cảnh quan núi đá vôi đặc trưng của Ninh Bình.

Lễ hội chùa Bái Đính khai hội từ mùng 6 tháng Giêng và kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch, thu hút đông đảo tăng ni, Phật tử và du khách thập phương. Đây cũng là nơi từng đăng cai nhiều sự kiện Phật giáo quy mô quốc gia và quốc tế, góp phần nâng tầm vị thế của du lịch tâm linh Ninh Bình trên bản đồ khu vực.

Hạ tầng giao thông kết nối thuận lợi với cao tốc Hà Nội - Ninh Bình giúp lượng khách hành hương tăng mạnh mỗi dịp đầu năm, tạo động lực cho phát triển dịch vụ, thương mại và kinh tế địa phương.

Chùa Tam Chúc

Nằm bên hồ Tam Chúc rộng lớn và được bao quanh bởi dãy núi đá vôi hùng vĩ, Tam Chúc được định hướng trở thành một trong những quần thể du lịch tâm linh lớn hàng đầu Việt Nam. Không gian rộng mở, kiến trúc đồ sộ cùng hệ thống điện thờ, bảo tháp tạo nên điểm nhấn nổi bật của du lịch tỉnh Hà Nam cũ, nay là tỉnh Ninh Bình.

Năm 2019, Tam Chúc đăng cai Đại lễ Vesak Liên hợp quốc, khẳng định vị thế là trung tâm giao lưu Phật giáo quốc tế. Những năm gần đây, khu vực này tiếp tục được đầu tư mạnh về hạ tầng, dịch vụ, từng bước hình thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và tâm linh quy mô lớn.

Sau khi mở rộng không gian phát triển vùng, Tam Chúc tạo thành “cánh tay nối dài” liên kết trực tiếp với Tràng An - Bái Đính, mở rộng trục du lịch liên vùng, gia tăng sức hút trong dịp cao điểm đầu xuân.

Ngũ Động Sơn

Ngũ Động Sơn nằm tại khu vực Kim Bảng (trước đây thuộc tỉnh Hà Nam), nay thuộc tỉnh Ninh Bình theo đơn vị hành chính mới. Đây là quần thể gồm 5 hang động tự nhiên nằm trong lòng dãy núi đá vôi, phân bố liên hoàn theo trục từ thấp lên cao.

Hệ thống hang động có chiều sâu hàng trăm mét, cấu trúc đa tầng, với nhiều khối nhũ đá, măng đá hình thành qua hàng triệu năm. Không gian bên trong rộng, thoáng, ánh sáng tự nhiên len qua các cửa hang tạo nên hiệu ứng thị giác đặc trưng.

Tuyến tham quan tại Ngũ Động Sơn kết hợp leo núi, khám phá hang động và quan sát cảnh quan thung lũng từ trên cao. Nhờ vị trí nằm trên trục kết nối Kim Bảng - Tràng An - Tam Cốc, Ngũ Động Sơn đang được xem là điểm quan trọng trong cấu trúc sản phẩm du lịch mở rộng của Ninh Bình sau sáp nhập.

Phủ Dầy

Phủ Dầy là quần thể di tích gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ -  Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh. Lễ hội Phủ Dầy diễn ra vào tháng 3 âm lịch hằng năm, quy tụ đông đảo thanh đồng, cung văn và du khách về thực hành nghi lễ truyền thống.

Giá trị của Phủ Dầy không chỉ nằm ở kiến trúc cổ kính mà còn ở không gian văn hóa dân gian được bảo tồn qua nhiều thế hệ, phản ánh đời sống tinh thần phong phú của cư dân đồng bằng Bắc Bộ.

Vườn quốc gia Xuân Thuỷ

Nằm tại khu vực ven biển phía Đông Nam tỉnh Ninh Bình (trên địa bàn các xã Giao Minh, Giao Hòa, Giao Phúc), Vườn Quốc gia Xuân Thủy có diện tích hơn 7.000ha, là vùng đất ngập nước cửa sông điển hình được hình thành bởi quá trình bồi tụ và xói lở tự nhiên của hệ thống sông Hồng.

Năm 1989, nơi đây được công nhận là khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á; đến năm 2004 trở thành vùng lõi của Khu Dự trữ sinh quyển thế giới ven biển châu thổ sông Hồng. Mới đây, Xuân Thủy tiếp tục được công nhận là Công viên Di sản ASEAN vào tháng 9/2025, khẳng định giá trị nổi bật về đa dạng sinh học và tầm quan trọng trong mạng lưới bảo tồn khu vực.

Hệ sinh thái tại Xuân Thủy phong phú với các bãi triều có rừng ngập mặn, bãi lầy không rừng, đầm nuôi thủy sản, các cồn cát ngoài cửa sông như Cồn Lu, Cồn Xanh, Cồn Mờ và hệ thống lạch triều đan xen. Khu vực ghi nhận hơn 200 loài thực vật có mạch, hàng trăm loài động vật không xương sống, 155 loài cá và 427 loài côn trùng. Đặc biệt, vườn quốc gia là điểm dừng chân quan trọng của 222 loài chim, trong đó có 166 loài chim di cư theo tuyến bay Úc - Đông Á. Bên cạnh đó, nhiều loài quý hiếm như cò thìa, bồ nông chân xám được ghi nhận trú đông hằng năm, tạo nên giá trị sinh thái đặc sắc của vùng đất ngập nước này.

Sự hội tụ của các di sản thiên nhiên, trung tâm Phật giáo, tín ngưỡng dân gian và di tích lịch sử tạo nên lợi thế hiếm có cho tỉnh Ninh Bình. Dịp Tết Nguyên đán, các điểm đến trong khu vực được kỳ vọng sẽ thu hút đông đảo du khách du xuân, hành hương, góp phần tạo không khí sôi động cho ngành du lịch ngay từ đầu năm.

Từ du lịch tâm linh, sinh thái đến du lịch lịch sử - văn hóa, tỉnh Ninh Bình đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những trọng điểm du lịch của miền Bắc.