Người trẻ gặp khó trong việc duy trì cuộc sống tại đô thị

Giá thuê nhà cao, người trẻ khó an cư

Thị trường bất động sản đã chứng kiến sự đảo lộn ngoạn mục trong 5 năm qua. Chỉ một thời gian ngắn, sau giai đoạn thị trường chịu tác động nặng nề của dịch Covid-19, cán cân cung - cầu lệch pha ngày càng nghiêm trọng về phía cầu, giá bán căn hộ đã bước vào chu kỳ tăng giá kéo dài tới hiện tại, thậm chí vượt xa nhiều phân khúc khác.

Dữ liệu từ Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho thấy, giá sơ cấp chung cư Hà Nội cuối năm 2024 đã chạm mốc 70 triệu đồng/m2, tăng tới 35,4% so với năm trước, kéo theo mặt bằng giá thứ cấp cũng tăng phi mã.

Giá thuê nhà tại Hà Nội tăng cao khiến lao động trẻ khó an cư lập nghiệp. Ảnh minh hoạ

Chỉ số giá căn hộ chung cư tại Hà Nội, phản ánh mức biến động giá bán bình quân của các dự án trong tập mẫu 150 Dự án được VARS chọn lọc và quan sát, tính đến thời điểm cuối năm 2024, đã tăng hơn 27 điểm phần trăm so với cuối năm 2023 và 72,4 điểm phần trăm so với quý 2/2019.

Mặt bằng giá căn hộ chung cư liên tục tăng cao và thiết lập mặt bằng mới khiến giá thuê căn hộ cũng có xu hướng “leo thang”, với mức tăng trung bình từ 10-20% trong năm 2024. Ở khu vực trung tâm thành phố, gần như “vắng bóng” các căn hộ chung cư có giá thuê dưới 10 triệu đồng mỗi tháng, giá thuê căn hộ 1 phòng ngủ phổ biến từ 10 - 15 triệu đồng/tháng, 2 phòng ngủ từ 15 - 20 triệu đồng/tháng. Tại khu vực vùng ven, giá thuê căn hộ trung bình từ 6,5-15 triệu mỗi tháng, tăng từ mức phổ biến từ 3-8 triệu đồng/tháng trong vòng chưa đầy 5 năm. Đi đôi cùng tốc độ tăng giá, chất lượng sản phẩm căn hộ cũng được nâng cao, với nhiều dự án đại đô thị “all-in-one”, mang đến không gian sống đáng mơ ước.

Cùng với xu hướng tăng giá chung của thị trường bất động sản, giá thuê nhà trọ, chung cư mini,... cũng tăng vọt. Việc giá thuê liên tục tăng cao, khiến nhiều người lao động, đặc biệt là người trẻ, có thu nhập trung bình và thấp, gặp khó khăn trong việc duy trì cuộc sống tại đô thị. Khi chi phí thuê nhà chiếm tới 35-50% thu nhập. Cộng với các chi phí sinh hoạt khác, người trẻ gần như không có khả năng tích lũy.

Nhiều người không còn đủ khả năng chi trả, buộc phải thu hẹp không gian sống, tìm kiếm lựa chọn rẻ hơn hoặc thậm chí rời khỏi các thành phố lớn. Xu hướng dịch chuyển ra các khu vực vùng ven ngày càng rõ ràng hơn, nhờ giá thuê thấp hơn khoảng 20-30% so với trung tâm. Tuy nhiên, việc dịch chuyển ra xa cũng mang đến nhiều thách thức khi hệ thống giao thông công cộng chưa phát triển đồng bộ, chi phí đi lại tăng lên,...

Cần phát triển, hỗ trợ nhà cho người trẻ

Để giải quyết tình trạng này, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho rằng, bên cạnh việc tiếp tục thúc đẩy phát triển phân khúc nhà ở xã hội, để hỗ trợ lao động trẻ, Nhà nước cần sớm nghiên cứu phát triển quỹ nhà ở cho thuê dài hạn với giá rẻ, ưu tiên nhóm lao động trẻ, công nhân viên chức, trí thức trẻ, các lao động làm việc trong ngành nghề trọng điểm.

Bên cạnh đó, khuyến khích các chủ đầu tư tham gia xây dựng nhà ở giá rẻ thông qua ưu đãi thuế, hỗ trợ vay vốn hoặc giảm chi phí đất. Đồng thời, cần đẩy mạnh phát triển hệ thống giao thông công cộng, giúp người lao động dễ dàng di chuyển từ khu vực giá rẻ đến trung tâm làm việc.

Nhà nước có thể nghiên cứu áp dụng mô hình ký túc xá cho lao động đô thị như tại Singapore. Theo đó, tại Singapore, Chính phủ cung cấp nhà ở giá rẻ cho người trẻ, người độc thân và lao động có trình độ thông qua HDB Public Rental Scheme và BTO (Build-to-Order). Người lao động trẻ mới ra trường, chưa có khả năng mua nhà, có thể thuê căn hộ HDB với giá thấp hơn thị trường 40-50%. Khi có đủ tài chính, họ có thể mua căn hộ BTO với chương trình trợ giá và và vay mua nhà lãi suất thấp.

Thứ hai là Purpose-Built Dormitories (Ký túc xá chuyên dụng cho lao động), chủ yếu phục vụ lao động nhập cư và lao động trẻ chưa có nhà ở ổn định. Mỗi ký túc xá có sức chứa từ 1.000 - 25.000 người, được quản lý theo mô hình hiện đại với phòng ở sạch sẽ, an ninh đảm bảo, có khu sinh hoạt chung, bếp ăn, nhà tắm, phòng giải trí. Hệ thống vận hành chặt chẽ, đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn lao động.