Doanh nghiệp nhà nước có thể được giữ lại đến 80% lợi nhuận sau thuế

Bộ Tài chính vừa có Báo cáo gửi Chính phủ nhằm thông tin và đề xuất về các nội dung còn nhiều ý kiến chưa thống nhất đối với Dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Theo đó, các doanh nghiệp nhà nước có thể được phép giữ lại đến 80% lợi nhuận sau thuế, thay vì phải nộp gần như toàn bộ vào ngân sách như trước đây. Song, nguồn tiền này bản chất vẫn là đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và có thể quyết định nộp về ngân sách khi cần thiết.

Theo Bộ Tài chính, các doanh nghiệp nhà nước có thể được phép giữ lại đến 80% lợi nhuận sau thuế. Ảnh minh họa

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ đang hoàn thiện Dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Mục tiêu của dự luật là tăng cường tính tự chủ, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, đồng thời bảo toàn và phát huy hiệu quả nguồn vốn nhà nước. Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các bộ, ban, ngành và các địa phương, Bộ Tài chính đề xuất ba phương án phân phối lợi nhuận sau thuế đối với doanh nghiệp nhà nước.

Theo đó, phương án thứ nhất là cho phép doanh nghiệp được giữ lại tối đa 50% lợi nhuận sau thuế. Nếu thực hiện theo phương án này, ước tính số nộp ngân sách từ nguồn lợi nhuận, cổ tức của các doanh nghiệp nhà nước sẽ giảm khoảng 19.847 tỷ đồng (tính toán căn cứ theo số liệu quyết toán thu ngân sách năm 2021 đã được Quốc hội phê duyệt).

Phương án thứ hai là cho phép doanh nghiệp được giữ lại tối đa 80% lợi nhuận sau thuế. Nếu thực hiện theo phương án này, ước tính số nộp ngân sách từ nguồn lợi nhuận, cổ tức của các doanh nghiệp nhà nước sẽ giảm khoảng 49.616 tỷ đồng (cũng tính toán căn cứ theo số liệu quyết toán thu ngân sách năm 2021 đã được Quốc hội phê duyệt).

Phương án thứ ba là để lại 100% lợi nhuận sau thuế cho doanh nghiệp sau khi chi, trích các quỹ đặc thù. Khi đó, nguồn nộp ngân sách từ nguồn lợi nhuận, cổ tức của các doanh nghiệp nhà nước sẽ không còn; tương đương giảm thu ngân sách khoảng 69.463 tỷ đồng.

Sau khi cân nhắc các ý kiến, đề xuất của các bộ, ngành, địa phương, Bộ Tài chính thống nhất chọn phương án thứ hai (cho phép doanh nghiệp giữ lại 80% lợi nhuận sau thuế). Vì phương án này phù hợp với Nghị quyết số 42/2024/NQ-CP của Chính phủ. Trong đó có nội dung về “nghiên cứu tăng tỷ lệ tối đa trích lập Quỹ đầu tư phát triển để đảm bảo sự chủ động cho doanh nghiệp trong việc tái đầu tư từ lợi nhuận hàng năm”.

Bộ Tài chính cho biết, việc cho phép doanh nghiệp nhà nước được giữ lại một phần lợi nhuận sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp này có nguồn lực tự chủ hơn trong đầu tư, phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, việc này cũng góp phần giảm bớt sự can thiệp của Nhà nước vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, nếu các doanh nghiệp được giữ lại tối đa 80% lợi nhuận sau thuế, số thu ngân sách sẽ giảm khoảng 49.616 tỷ đồng. Mặc dù số nộp ngân sách từ nguồn lợi nhuận, cổ tức của các doanh nghiệp nhà nước sẽ giảm nhưng không phải để chi ra mà chỉ là giữ lại để đầu tư vốn vào các doanh nghiệp, nguồn vốn nhà nước vẫn được bảo toàn. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể quyết định nộp về ngân sách nhà nước.