Điều chỉnh quy hoạch năng lượng cho thời kỳ phát triển mới

Kết nối quy hoạch với mục tiêu phát triển

Sáng 11/12, tại Hà Nội, Bộ Công Thương đã tổ chức Hội thảo hoàn thiện Đề án Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Hội thảo có sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long, đại diện đến từ Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành liên quan, các tập đoàn, chuyên gia, tổ chức hiệp hội cùng các doanh nghiệp, cá nhân có liên quan đến hoạt động trong lĩnh vực năng lượng trong và ngoài nước.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh, việc điều chỉnh và sửa đổi quy hoạch năng lượng quốc gia là vô cùng quan trọng và có thể trở thành quy hoạch đầu tiên triển khai ngay sau khi luật mới có hiệu lực. 

“Đề nghị cơ quan chủ trì lập quy hoạch nghiên cứu thật kỹ luật này. Đồng thời, làm việc cụ thể với cơ quan chủ trì soạn thảo để ban hành các văn bản hướng dẫn, định hướng sắp tới với tinh thần mới của Luật Quy hoạch là định hướng lớn, còn chi tiết giao cho các bộ quản lý để vừa đảm bảo tổng thể, vừa đảm bảo linh hoạt trong quản lý và triển khai”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Với việc tham gia ngày càng sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam cũng phải đối mặt với những thuận lợi và thách thức của các xu thế năng lượng toàn cầu. Đề án điều chỉnh quy hoạch lần này nhằm đánh giá toàn diện cung - cầu năng lượng quốc gia, kết nối phát triển năng lượng với các mục tiêu kinh tế, xã hội, môi trường, cùng các cam kết quốc tế của Việt Nam. 

Thảo luận tại hội thảo, các ý kiến tham vấn, đóng góp của các đại diện và đơn vị tư vấn từ thực tiễn đã góp phần hoàn thiện các đề án, đồng thời mở ra nhiều góc nhìn mới về định hướng phát triển trong giai đoạn tới. Những trao đổi thẳng thắn tại hội thảo cũng giúp nhận diện rõ hơn những khó khăn, vướng mắc hiện nay, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm đề án khi triển khai sẽ sát thực tiễn, hiệu quả và bền vững hơn.

Cập nhật xu thế toàn cầu

Tham luận tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Hưng - đại diện Viện Năng lượng - cho biết, GDP và nhu cầu tiêu thụ điện đều tăng trưởng nhanh, kéo theo tỷ trọng điện trong tiêu thụ năng lượng cuối cùng tăng mạnh. Một thay đổi quan trọng trong phạm vi quy hoạch lần này là việc chuyển một phần phân ngành than (tìm kiếm, thăm dò, khai thác và sản xuất) sang quy hoạch khoáng sản. 

Báo cáo sơ bộ của đề án cho thấy, tổng cung cấp năng lượng sơ cấp của Việt Nam năm 2024 ước tính đạt 116 KTOE, tăng 4,9% trong giai đoạn 2021 - 2024. Trong đó, than và năng lượng tái tạo có tốc độ tăng tương ứng là 5,9%/năm và 7,8%/năm trong cùng kỳ. Điều này cho thấy dấu hiệu tốt về chuyển dịch năng lượng, nhưng tính đa dạng hóa của nguồn cung năng lượng sơ cấp vẫn cần cải thiện.

Nguồn cung năng lượng sơ cấp còn phụ thuộc nhiều vào một số loại hình năng lượng, cũng như nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu. Số liệu cho thấy, nhiên liệu nhập khẩu chiếm 41,9% vào tổng cung sơ cấp, đạt giá trị cao nhất từ trước tới nay. Đây là xu hướng đáng lưu ý đối với việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Qua hội thảo hoàn thiện Đề án Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia có thể thấy được chiến lược dài hạn nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh và hướng tới hệ thống năng lượng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Những nội dung thảo luận cũng thể hiện quyết tâm của các cơ quan, đơn vị liên quan trong việc cập nhật xu thế mới, đồng thời hài hòa mục tiêu tăng trưởng kinh tế với yêu cầu giảm phát thải và phát triển hạ tầng năng lượng đồng bộ trong giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Việc điều chỉnh quy hoạch năng lượng bám sát ba nội dung:

Một là tốc độ tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026 - 2030, được nêu trong Nghị quyết 306/NQ-CP năm 2025 của Chính phủ về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, theo đó đòi hỏi hạ tầng năng lượng phải có độ dự phòng cao và tính sẵn sàng tuyệt đối.

Hai là yêu cầu thích ứng với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, buộc chúng ta phải tính toán, xem xét lại danh mục các dự án quan trọng và ưu tiên sao cho phù hợp với các không gian kinh tế - xã hội mới sau sáp nhập.

Ba là các chủ trương, định hướng của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung quy hoạch năng lượng quốc gia.