Để khai, nộp thuế thay không tạo gánh nặng cho các sàn thương mại điện tử

Trong khi Bộ Tài chính cho rằng đây là giải pháp hiệu quả để nâng cao hiệu suất quản lý thuế, thì Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) lại phản đối mạnh mẽ, cho rằng quy định này trái với pháp luật hiện hành và thông lệ quốc tế.

Ý kiến trái chiều đề xuất sàn thương mại điện tử khai, nộp thuế thay người bán

Theo đề xuất của Bộ Tài chính, sàn thương mại điện tử sẽ có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin của người bán và khai, nộp thuế thay cho họ. Điều này được kỳ vọng sẽ giảm bớt gánh nặng tuân thủ cho các nhà cung cấp nhỏ lẻ và giúp cơ quan thuế quản lý chặt chẽ hơn hoạt động kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử.

Tuy nhiên, VECOM cho rằng, quy định này vi phạm nguyên tắc cơ bản về quyền và nghĩa vụ nộp thuế của từng cá nhân, tổ chức. Họ lập luận rằng, việc giao cho sàn thương mại điện tử trách nhiệm kê khai, nộp thuế thay cho người bán là không phù hợp với Luật Thuế thu nhập cá nhân và có thể gây ra nhiều khó khăn trong thực tế. Bởi quyền và nghĩa vụ kê khai, nộp thuế của từng chủ thể là vấn đề cơ bản, cốt lõi, không thể quy định về việc kê khai, nộp thay mọi loại thuế của đối tượng nộp thuế cho một chủ thể khác như quy định tại điều khoản dự thảo sửa đổi khoản 4 Điều 42.

Mọi giao dịch về thuế đều có thể thực hiện trên môi trường số. Ảnh: TCT

Mặt khác, sàn thương mại điện tử cũng không thuộc 5 trường hợp tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập cho cá nhân quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân. Do đó, việc buộc trách nhiệm cho các sàn thương mại điện tử phải kê khai thay, nộp thuế thay cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử là không phù hợp với quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Cùng với đó, hiện nay thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng được áp dụng với nhiều mức thuế khác nhau cho các đối tượng, hàng hóa, dịch vụ khác nhau. Việc phân loại người bán, cũng như phân loại mặt hàng, dịch vụ để tính toán mức thuế, kê khai và nộp thuế hầu như chưa thể thực hiện được một cách tự động đối với các sàn thương mại điện tử.

“Chúng tôi ủng hộ nguyên tắc người kinh doanh phải nộp thuế. Tuy nhiên, nếu không có nghiên cứu cụ thể và thấu đáo, quy định này có thể tạo ra những bất bình đẳng và gánh nặng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, vốn là những đối tượng yếu thế và dễ tổn thương trong nền kinh tế” - VECOM khẳng định.

Về bản chất, việc kê khai thay, nộp thuế thay, chính là thu thuế thay cho cơ quan thuế. Đây là vấn đề nằm ngoài chuyên môn, lĩnh vực hoạt động chính của các sàn thương mại điện tử nên sẽ tạo gánh nặng rất lớn trong việc đầu tư và vận hành.

Trao đổi với Báo Công Thương, luật sư Nguyễn Hoài Sơn, Giám đốc Công ty Luật châu Á (Asialaw) cho biết: “Tại Khoản 1 Điều 8 Thông tư số 40/2021/TT-BTC đã quy định tổ chức là chủ sở hữu sàn giao dịch thương mại điện tử có trách nhiệm khai thay, nộp thay thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ thông qua sàn giao dịch thương mại điện tử. Số thuế khai thay, nộp thay được căn cứ theo thuế suất của từng lĩnh vực, ngành nghề áp dụng đối với cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ”.

Sàn thương mại điện tử khai, nộp thuế thay: Giải pháp tối ưu cho quản lý thuế và người kinh doanh

Thông tin từ Tổng cục Thuế, việc giao cho các sàn giao dịch thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân kinh doanh thông qua sàn đang được xem là một giải pháp tối ưu để nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, việc hàng trăm nghìn cá nhân kinh doanh trực tuyến phải tự mình khai báo thuế đã gây ra không ít khó khăn. Nhiều người thiếu kiến thức về kế toán, hóa đơn, chứng từ, dẫn đến việc kê khai sai sót, nộp chậm hoặc thậm chí trốn thuế. Việc giao cho sàn thương mại điện tử thực hiện nhiệm vụ này sẽ giúp giảm thiểu đáng kể gánh nặng cho người kinh doanh, đồng thời cũng đơn giản hóa thủ tục hành chính cho cơ quan thuế.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh đồng tình với quan điểm này: “Quy định để các sàn thương mại điện tử khai nộp thuế thay người bán đảm bảo tính công bằng giữa các sàn thương mại điện tử quốc tế và Việt Nam. Điều đó sẽ giảm thiểu thời gian cho người kê khai và cho cơ quan quản lý thuế. Bên cạnh đó, các chủ thể kinh doanh không phải trực tiếp kê khai và nộp thuế tại cơ quan thuế. Các cơ quan quản lý thuế dành thời gian kiểm tra giám sát và thực hiện việc theo dõi quản lý việc thực thi chính sách thuế".