Đào tạo nhân lực cho ngành đường sắt: 'Chọn mặt gửi vàng'

Theo chuyên gia, việc tăng cường đào tạo nguồn nhân lực cho ngành đường sắt là yếu tố then chốt để đảm bảo sự an toàn, hiệu quả và bền vững trong vận hành.
Đường sắt tốc độ cao: Mở ra không gian kết nối các tuyến đường sắt Trung Quốc, Lào, CampuchiaDự kiến khởi công đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh vào năm 2030Tàu hoả sắp ‘kín chỗ’ dịp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025

Yêu cầu cấp bách

Ngành đường sắt Việt Nam đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống giao thông vận tải quốc gia, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội. Trong bối cảnh hiện đại hóa và mở rộng mạng lưới vận tải, một trong những yếu tố then chốt để ngành đường sắt phát triển bền vững chính là nguồn nhân lực chất lượng.

Nhận thức được tầm quan trọng, Chính phủ đã có nhiều chủ trương và chính sách để tăng cường đào tạo nhân lực cho ngành đường sắt, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ hội nhập và công nghiệp hóa. Cụ thể, trong Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành Giao thông vận tải giai đoạn 2021-2030 được Chính phủ Việt Nam phê duyệt theo Quyết định số 1637/QĐ-TTg ngày 28 tháng 9 năm 2021, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ cho việc xây dựng và phát triển ngành giao thông vận tải, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế và ứng dụng công nghệ mới.

Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam đã và đang khuyến khích các chương trình hợp tác quốc tế để nâng cao năng lực nhân lực ngành đường sắt. Một trong những chương trình đáng chú ý là hợp tác với Nhật Bản trong dự án xây dựng và vận hành tuyến đường sắt cao tốc, cũng như các chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ giữa Việt Nam và các quốc gia như Đức, Pháp và Nga.

Bộ Giao thông vận tải yêu cầu đẩy mạnh hoạt động đào tạo nguồn nhân lực ngành đường sắt. Ảnh: MRB

Thông qua các chương trình này, nhân lực ngành đường sắt Việt Nam có cơ hội học hỏi kinh nghiệm vận hành, bảo trì và áp dụng công nghệ tiên tiến, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả hệ thống đường sắt trong nước.

Theo các chuyên gia giao thông nhận định, với sự phát triển mạnh mẽ của ngành giao thông và nhu cầu ngày càng cao đối với dịch vụ vận tải, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành đường sắt góp phần giúp ngành phát triển bền vững trong dài hạn.

Chia sẻ về vấn đề này với Báo Công Thương, chuyên gia giao thông đô thị TS. Nguyễn Xuân Thủy - nguyên Tổng biên tập Nhà xuất bản Giao thông vận tải cho rằng, phát triển nguồn nhân lực trong nước sẽ giúp nâng cao khả năng cạnh tranh, tạo ra một nền tảng vững chắc cho các dự án hạ tầng trong tương lai, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế quốc gia.

Cụ thể, việc hạn chế sử dụng nhân lực nước ngoài trong các dự án metro không chỉ giúp phát triển nguồn nhân lực trong nước mà còn giúp đảm bảo sự tự chủ và bền vững cho ngành vận tải công cộng, đặc biệt, tránh được tình trạng đội vốn, giảm chất lượng và chậm tiến độ. Theo đó, Nhà nước cần tin tưởng giao công việc cho người Việt nghiên cứu và xây dựng các tuyến metro “made in Vietnam".

"Chúng ta không nên quá phụ thuộc vào lực lượng lao động, chuyên gia nước ngoài. Nếu lạm dụng điều này, các dự án sẽ trở nên thiếu ổn định sau khi kết thúc, bởi vì đội ngũ lao động nước ngoài sẽ không tiếp tục làm việc lâu dài tại Việt Nam. Điều này có thể gây khó khăn trong việc duy trì và vận hành các hệ thống metro khi không có đủ nhân lực trong nước có đủ trình độ và kỹ năng để tiếp quản công việc", ông Thuỷ chia sẻ.

Cần chính sách thu hút nhân tài

Trước cơ hội rộng mở của ngành đường sắt đối với nguồn nhân lực nước nhà, vậy làm cách nào để thu hút nhân tài cho ngành? Về vấn đề này, theo chuyên gia Nguyễn Xuân Thủy: "Nhà nước cần có chính sách rõ ràng để thu hút nguồn nhân lực, "tránh tình trạng cho nhân tài đi ra nước ngoài học việc xong không về cống hiến cho đất nước, đặc biệt, việc đào tạo cần đúng ngành, đúng nghề, đúng người".

"Các chuyên gia cần được hưởng những đãi ngộ vật chất và cơ chế độ lương hợp lý để có thể cống hiến hiệu quả cho sự phát triển của ngành. Đồng thời, chính sách đối với cán bộ khoa học kỹ thuật phải rõ ràng, dứt khoát, nếu không họ sẽ tìm kiếm cơ hội ra nước ngoài làm việc", chuyên gia Nguyễn Xuân Thuỷ nói.

Đặc biệt, vị chuyên gia này cũng chỉ ra, ngoài gỡ khó từ cơ chế, để đảm bảo thực hiện được các dự án metro hiệu quả phải lựa chọn kỹ càng đội ngũ nhân tài để “chọn mặt gửi vàng”. Bởi nguồn nhân lực chất lượng vẫn là yếu tố then chốt.

Nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các dự án đường sắt trong thời gian tới, mới đây, Bộ Giao thông vận tải yêu cầu các đơn vị, cơ quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động rà soát, xây dựng kế hoạch và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhân lực, sẵn sàng tiếp nhận và đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án đường sắt.

Đặc biệt, các cơ sở đào tạo cần tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế và các đơn vị nghiên cứu, đào tạo trong và ngoài nước để xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu về đường sắt. Trong đó, ưu tiên đào tạo đội ngũ nhân lực phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các dự án đường sắt đô thị và đường sắt quốc gia theo quy hoạch và kế hoạch phát triển mạng lưới đường sắt đã được phê duyệt.

Để đạt được mục tiêu xây dựng mạng lưới đường sắt hiện đại, Bộ Giao thông vận tải giao Viện Chiến lược và Phát triển Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện Đề án phát triển nguồn nhân lực đường sắt giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trình Bộ Giao thông vận tải trước ngày 28/2/2025.

Tại Hội nghị triển khai kế hoạch năm 2025 của Cục Đường sắt Việt Nam diễn ra vào cuối tháng 12/2024, lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải nhấn mạnh, việc đào tạo nhân lực cần được chú trọng, không chỉ đối với các dự án đường sắt tốc độ cao mà còn đối với các tuyến đường sắt đô thị và các tuyến đường sắt kết nối quan trọng khác. Chỉ khi chuẩn bị tốt về mặt nhân lực, công nghệ và các quy chuẩn, các dự án mới có thể đi vào hoạt động hiệu quả và an toàn.

Thiên Kim
Bình luận

Đọc nhiều

Bản đồ số định hình năng lực thương mại điện tử cấp xã

Bản đồ số định hình năng lực thương mại điện tử cấp xã

Bản đồ số tích hợp dữ liệu nhà bán hàng, logistics và dịch vụ hỗ trợ, góp phần kết nối nguồn lực, thúc đẩy thương mại điện tử cấp xã.
Lâm Đồng tìm động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp chế biến

Lâm Đồng tìm động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp chế biến

Với GRDP 3 quý năm 2026 tăng 8,51%, Lâm Đồng đặt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm và 11% trong năm 2027. Công nghiệp chế biến, chế tạo được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này.
Ông Trần Quốc Tuấn: Bốn yếu tố tạo nên thành công của xã thương mại điện tử

Ông Trần Quốc Tuấn: Bốn yếu tố tạo nên thành công của xã thương mại điện tử

Từ bán hàng tự phát trên mạng xã hội, xã Chợ Lách (Vĩnh Long) đã phát triển cộng đồng 66 nhà bán hàng sau 3 tháng triển khai mô hình xã thương mại điện tử.
Thị trường chất kết dính Việt Nam hướng mốc 530 triệu USD

Thị trường chất kết dính Việt Nam hướng mốc 530 triệu USD

Thị trường chất kết dính Việt Nam dự báo đạt 530 triệu USD năm 2030, nhờ nhu cầu từ các ngành điện tử, bao bì, giày dép và ô tô, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ.
Phát triển trung tâm công nghiệp - năng lượng: Phải hình thành lớp lõi đủ mạnh

Phát triển trung tâm công nghiệp - năng lượng: Phải hình thành lớp lõi đủ mạnh

Công nghiệp chế tạo và dịch vụ kỹ thuật được xác định là nền tảng để hình thành chuỗi giá trị, nâng cao năng lực nội địa trong lĩnh vực năng lượng.
Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Với lợi thế cửa khẩu, cảng biển và vị trí trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, Quảng Trị đẩy mạnh hợp tác cùng Vietnam Post phát triển logistics gắn với chuyển đổi số.
Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực quản trị, khai thác dữ liệu phục vụ phát triển bền vững.
200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

Hội đồng bình chọn chung tuyển Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026 đã thống nhất lựa chọn 200 thương hiệu tiêu biểu để trao giải, trong đó TOP10 được bình chọn bằng hình thức bỏ phiếu kín
Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Ngày 17/11, Vissan động thổ nhà máy chế biến thực phẩm tại Tây Ninh, vốn đầu tư hơn 1.558 tỷ đồng, công suất thiết kế gần 35.000 tấn/năm.
Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 10 tháng năm 2026 tăng 12,4%, mức tăng cao nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2019, cho thấy đà phục hồi và tăng trưởng tích cực của sản xuất công nghiệp.