Cục diện thế giới mới và chuẩn bị của Việt Nam cho APEC 2027

Sáng 7/11/2025, Hội thảo “Cục diện thế giới mới và Năm APEC Việt Nam 2027” do Bộ Ngoại giao chủ trì được tổ chức tại Hà Nội, với sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia APEC 2027, cùng các chuyên gia hàng đầu về hợp tác khu vực.

Đây là hội thảo liên ngành đầu tiên về Năm APEC 2027, nhằm chia sẻ thông tin về các xu thế lớn, triển vọng hợp tác trong APEC, đồng thời thảo luận định hướng, vai trò và đóng góp của Việt Nam trong giai đoạn chuẩn bị tới đây.

Thích ứng với bối cảnh toàn cầu 

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Diễn đàn APEC luôn là ưu tiên trọng tâm trong chính sách đối ngoại cũng như tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

Đồng thời, Việt Nam luôn đánh giá cao hợp tác APEC trong suốt gần ba thập kỷ, đã góp phần thúc đẩy thương mại, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế Việt Nam.

“APEC 2027 một lần nữa khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc đề cao chủ nghĩa đa phương, đoàn kết, hợp tác quốc tế, thúc đẩy hệ thống thương mại toàn cầu và liên kết kinh tế khu vực”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng chỉ rõ, thế giới hiện nay đang bước vào giai đoạn phức tạp, khó đoán định, tạo ra thách thức đối với các nền kinh tế và môi trường hợp tác toàn cầu; cùng đó, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm niềm tin vào toàn cầu hóa của một số quốc gia đã tác động đáng kể đến hợp tác trong khuôn khổ APEC.

Theo Báo cáo mới nhất của Ban Nghiên cứu chính sách APEC, tăng trưởng của khu vực APEC được dự báo giảm từ 3,2% năm 2025 xuống còn 2,9% năm 2026, do nợ công gia tăng, thương mại suy giảm, sự gia tăng của các biện pháp bảo hộ và phòng vệ thương mại.

Trong bối cảnh đó, APEC phải thích ứng, tìm kiếm mô hình hợp tác mới thực chất hơn, bền vững hơn để duy trì vai trò là đầu tàu của hội nhập khu vực.

Phân tích sâu hơn về bối cảnh này, ông Nguyễn Vinh Quang, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế (Bộ Tài chính), cho rằng thế giới đang chuyển dịch mạnh theo các xu thế như: cạnh tranh chiến lược và tái cấu trúc chuỗi cung ứng; cấu trúc thoả thuận kinh tế đang gia tăng phức tạp chồng chéo; chuyển dịch dân số; biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh; khoa học, công nghệ và chuyển đổi số…

Trong khi đó, ông Nguyễn Minh Cường, nguyên chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), nhận định: “Trong bối cảnh “bất thường mới” đang trở thành trạng thái thường trực của thế giới, các diễn đàn hợp tác khu vực như APEC giữ vai trò đặc biệt quan trọng”.

Xác định trọng tâm, khẳng định vị thế

Tại hội thảo, các đại biểu thống nhất rằng Năm APEC 2027 là thời điểm Việt Nam thể hiện rõ bản lĩnh và tầm vóc mới của một nền kinh tế hội nhập sâu rộng. Đăng cai APEC lần thứ ba cũng là cơ hội để Việt Nam lan tỏa các giá trị phát triển bền vững, tăng cường tiếng nói trong khu vực và khẳng định vai trò điều phối, kết nối của mình.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh ba định hướng lớn trong quá trình xây dựng chủ đề, ưu tiên và sáng kiến cho Năm APEC 2027:

Thứ nhất, APEC ban đầu được thành lập với vai trò là Diễn đàn khu vực tập trung thúc đẩy hợp tác kinh tế thương mại; hoạt động trên các nguyên tắc chính bao gồm: Hợp tác tự nguyện, linh hoạt, đồng thuận chung.

Thứ hai, kể từ khi ra đời, APEC hoạt động trên ba trụ cột: Một là tự do hóa và thuận lợi hóa thương mại và đầu tư. Hai là thuận lợi hóa kinh doanh. Ba là hợp tác kinh tế kỹ thuật.

Thứ ba, xét tính chất phức tạp do căng thẳng địa chính trị hiện nay và quan điểm khác nhau của các thành viên APEC, cần cân nhắc thảo luận kỹ lưỡng khi lựa chọn các ưu tiên và sáng kiến của năm APEC 2027.

Cũng trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu thảo luận hai chủ đề chính: Phiên 1 tập trung vào các xu thế lớn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương và triển vọng hợp tác APEC đến năm 2030; Phiên 2 bàn sâu về vai trò và đóng góp của Việt Nam trong APEC, rút kinh nghiệm từ năm 2017 và xác định trọng tâm ưu tiên cho năm 2027.

Theo thống kê, các nền kinh tế thành viên APEC chiếm tới 86,7% tổng vốn FDI, 74,8% kim ngạch xuất khẩu và 82,3% kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam. Đây là minh chứng cho tầm quan trọng của APEC đối với nền kinh tế Việt Nam và cũng là cơ sở để Việt Nam tiếp tục thúc đẩy các sáng kiến mang lại lợi ích chung.

Các chuyên gia đều cho rằng, trong vai trò chủ nhà, Việt Nam cần xem xét kỹ các nội dung trong Tầm nhìn APEC Putrajaya 2040 để xác định chủ đề và sáng kiến phù hợp cho Năm APEC 2027, đồng thời bám sát ba trụ cột hợp tác cốt lõi của APEC để thúc đẩy hợp tác về thương mại, đầu tư, xây dựng năng lực cho các nền kinh tế đang phát triển và thúc đẩy kết nối với khu vực, doanh nghiệp thông qua vai trò của Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC.

“Thế giới không tiến về phía trước theo một lộ trình định sẵn. Điều cần thiết không phải là tìm sự thống nhất cao, mà là khả năng dung hòa lợi ích và duy trì hợp tác. APEC chính là nền tảng để làm được điều đó”, ông Nguyễn Minh Cường nhấn mạnh.

Việc đăng cai APEC 2027 là vinh dự lớn đồng thời là trọng trách quốc tế, thể hiện trách nhiệm và uy tín của Việt Nam với cộng đồng APEC. Năm 2027 cũng đánh dấu gần 30 năm Việt Nam trở thành thành viên APEC. Trong suốt chặng đường đó, khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Diễn đàn APEC luôn là ưu tiên trong chính sách đối ngoại, quốc phòng và phát triển kinh tế của Việt Nam.