Công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng

Động lực tăng trưởng đến từ công nghiệp xây dựng

Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, nửa đầu năm 2025, kinh tế Việt Nam đạt kết quả nổi bật với mức tăng trưởng GDP 7,52%, mức cao nhất kể từ năm 2011. 

Thành tựu này phản ánh sự phục hồi và phát triển đồng đều của các khu vực kinh tế và được thúc đẩy bởi chính sách vĩ mô ổn định, dòng vốn đầu tư công, FDI, nhu cầu tiêu dùng nội địa tăng và khả năng tận dụng hiệu quả các lợi thế từ hội nhập quốc tế. 

Đáng chú ý, báo cáo của Viện cũng cho thấy, nửa đầu năm, các ngành sản xuất chủ lực như dệt may, da giày, cao su, nhựa, kim loại, ô tô đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, cho thấy sức phục hồi rõ rệt của khu vực sản xuất.

Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương nhấn mạnh, 7 tháng đầu năm 2025, công nghiệp và xây dựng là động lực tăng trưởng đáng kể với giá trị tăng thêm khu vực công nghiệp 7 tháng tăng 8,6%, trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng ấn tượng 9,3% so với cùng kỳ năm trước. 

Không chỉ vậy, nhiều ngành công nghiệp chủ lực trong 7 tháng năm 2025 đều tăng cao so với cùng kỳ năm trước (như sản xuất trang phục, da, cao su, plastic, kim loại, xe có động cơ) đều tăng trưởng cao. Bên cạnh đó, hoạt động xây dựng tăng 9,62% khi đầu tư công được thúc đẩy mạnh mẽ, đặc biệt là tại các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, nhà máy điện và khu công nghiệp. 

Nhìn nhận về không gian thúc đẩy ngành sản xuất công nghiệp trong nước trong những tháng cuối năm, báo cáo của Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương cho rằng, ngành sản xuất công nghiệp Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội để phát triển. 

Bởi, với lợi thế về vị trí địa lý, chi phí lao động cạnh tranh và mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp, Việt Nam có khả năng thu hút dòng vốn mới vào các lĩnh vực như điện tử, thiết bị cơ khí, dệt may, da giày và công nghiệp nhẹ. Đây là điều kiện thuận lợi để mở rộng sản xuất, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Cùng với đó, với năng lực đang phát triển trong các ngành như cơ khí chính xác, điện tử, dược phẩm và chế biến thực phẩm… doanh nghiệp công nghiệp trong nước có thể tận dụng vị trí trung gian trong chuỗi sản xuất xuyên quốc gia. Đặc biệt khi các doanh nghiệp nội địa biết tận dụng tốt mối liên kết với các nhà đầu tư FDI và nâng cao năng lực đáp ứng kỹ thuật.

Song việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu cũng đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Việt Nam phải đáp ứng những tiêu chuẩn cao về chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất và quản trị. “Áp lực lớn, nhưng cũng là động lực thúc đẩy công nghiệp Việt Nam chuyển mình sang mô hình sản xuất xanh, sạch và công nghệ cao, qua đó từng bước cải thiện năng suất và giá trị gia tăng trong dài hạn” - báo cáo của Viện nhận định.

Kiến nghị của Viện nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều biến động kinh tế, chính trị phức tạp, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương đã kiến nghị 5 giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, cần phải đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, đặc biệt là các luật và Nghị định được thông qua từ đầu năm 2025.

Thứ hai, đặc biệt chú trọng tăng cường xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Để đạt được mục tiêu trên, cần cập nhật thông tin thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng các tiêu chuẩn quốc tế, khai thác hiệu quả các FTA, đàm phán và nâng cấp các FTA mới. Đào tạo về quy tắc xuất xứ, tăng cường kiểm soát gian lận thương mại, tổ chức xúc tiến chuyên nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ ba, triển khai có hiệu quả các chính sách kích cầu tiêu dùng. Thanh toán kịp thời các khoản chế độ cho cán bộ nghỉ hưu sớm, sửa đổi chính sách chống hàng giả, sửa Luật thuế TNCN theo hướng nâng giảm trừ gia cảnh. Triển khai chương trình kích cầu du lịch, kinh tế đêm, tín dụng tiêu dùng lãi suất ưu đãi cho người lao động, sinh viên, công nhân...

Thứ tư, cần nâng cao hiệu quả trong điều hành, phối hợp chính sách. Điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tài khóa và chính sách vĩ mô khác. Đảm bảo ổn định tỷ giá, thị trường vàng, xử lý tổ chức tín dụng yếu kém, tăng vốn ngân hàng. Đồng thời, phát triển thị trường tài chính cân bằng, sớm sửa Nghị định về vàng, thị trường bất động sản. Kiểm soát rủi ro hệ thống và rủi ro an ninh mạng.

Cuối cùng là đẩy mạnh phát triển thị trường trong nước. Cần triển khai các đề án và chương trình phát triển thị trường nội địa, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa, miền núi. Đẩy mạnh tiêu thụ nông sản thời vụ; kết nối cung, cầu địa phương. Rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm tạo môi trường kinh doanh ổn định, thuận lợi.