Ba động lực thúc đẩy dòng vốn FDI vào Việt Nam tăng tốc

Ba động lực tạo nền tảng hiện thực hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW

Ngày 8/6/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nghị quyết khẳng định kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận cấu thành không tách rời của nền kinh tế. Đồng thời, nghị quyết là động lực quan trọng trong phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Đáng chú ý, Nghị quyết đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, có khả năng chuyển giao công nghệ, tạo giá trị gia tăng lớn, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp trong nước và phát triển bền vững.

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10 diễn ra trong bối cảnh hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam đang ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Theo số liệu Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tính đến ngày 30/6/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, vốn FDI thực hiện trong 6 tháng đầu năm đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ và là mức cao nhất của 6 tháng đầu năm trong những năm gần đây.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Thống kê Công nghiệp và Xây dựng, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, kết quả thu hút đầu tư nước ngoài trong 6 tháng đầu năm được hình thành từ nhiều yếu tố tích cực trong điều hành kinh tế và cải thiện môi trường đầu tư. Đây cũng là những nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW.

Theo bà Phí Thị Hương Nga, động lực đầu tiên đến từ chủ trương thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao và phát triển bền vững. Riêng trong 6 tháng đầu năm, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút trên 53% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, với khoảng 18,5 tỷ USD, chủ yếu vào sản xuất linh kiện điện tử và bán dẫn. Đây cũng là động lực giúp ngành sản xuất thiết bị điện tử ghi nhận mức tăng trưởng tích cực trong thời gian qua.

Bà Phí Thị Hương Nga cho biết, động lực thứ hai đến từ hiệu ứng lan tỏa của đầu tư công. Trong 6 tháng đầu năm, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã quyết liệt đẩy mạnh triển khai các dự án đầu tư công, góp phần tạo môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, nâng cao năng lực hạ tầng và gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Động lực thứ ba là quá trình chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng. “Lĩnh vực năng lượng tái tạo đã nằm trong nhóm ba ngành thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất trong 6 tháng đầu năm. Đây là kết quả từ các chính sách của Chính phủ và các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công Thương, trong thúc đẩy phát triển năng lượng xanh và năng lượng tái tạo”, bà Nga nhấn mạnh.

Theo đại diện Cục Thống kê, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài là nguồn vốn thẩm thấu vào doanh nghiệp nhanh và hiệu quả. Khi các dự án được cấp phép và triển khai, nguồn vốn sẽ nhanh chóng chuyển hóa thành hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế. Sự chuyển dịch này hứa hẹn mang lại hiệu quả ngay trong những tháng cuối năm, nhất là ở các lĩnh vực như linh kiện điện tử, bán dẫn, thiết bị y tế và công nghệ thông tin.

Ba động lực trên cũng là những yếu tố phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW trong việc nâng cao chất lượng thu hút FDI, hướng dòng vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và phát triển bền vững, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Doanh nghiệp cần chuyển đổi xanh để tận dụng cơ hội

Bên cạnh những tín hiệu tích cực từ dòng vốn FDI, bức tranh doanh nghiệp trong nước vẫn cho thấy sự phân hóa khi số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới trong 6 tháng đầu năm tăng 22,5%, trong khi số doanh nghiệp giải thể cũng tăng mạnh.

“Đây là hệ quả của quá trình sàng lọc diễn ra nhanh hơn dưới tác động lan tỏa từ đầu tư công và đầu tư trực tiếp nước ngoài”, bà Nga nhận định.

Theo bà Phí Thị Hương Nga, các doanh nghiệp trong nước đã có sự chuyển mình mạnh mẽ hơn, song những doanh nghiệp không thích ứng được với tốc độ phát triển mới sẽ rút lui khỏi thị trường nhanh hơn. Dù vậy, điểm tích cực là quy mô vốn đăng ký bình quân của doanh nghiệp tăng trên 30% so với cùng kỳ năm trước. Nếu 6 tháng đầu năm 2025, vốn bình quân đạt khoảng 9 tỷ đồng/doanh nghiệp thì đến nay đã tăng lên khoảng 13 tỷ đồng/doanh nghiệp.

Đánh giá về những thách thức trong thời gian tới, bà Phí Thị Hương Nga cho rằng chi phí nguyên vật liệu và các yếu tố đầu vào tăng cao sẽ tác động trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp có thể chống chịu, nhưng nếu tình trạng này kéo dài sẽ trở thành thách thức lớn, nhất là khi hơn 97% doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp vừa và nhỏ với sức chống chịu còn hạn chế.

"Nếu áp lực về giá nguyên vật liệu cũng như chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng, đến một thời điểm vượt quá khả năng chịu đựng, hệ quả tất yếu là sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất và làm suy giảm năng lực sản xuất của khối doanh nghiệp này", bà Phí Thị Hương Nga nhận định.

Để duy trì đà tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm, bà Phí Thị Hương Nga cho rằng Chính phủ cần tiếp tục có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất hướng tới xuất khẩu tìm kiếm thêm thị trường và nguồn hàng mới nhằm gia tăng đơn hàng. Đồng thời, bản thân doanh nghiệp cũng cần chuyển mình theo hướng sản xuất xanh, sạch hơn, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của các thị trường như Mỹ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản.

Theo các chuyên gia, nước ta cần tiếp tục duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát, cải thiện môi trường đầu tư. Việc triển khai hiệu quả Nghị quyết số 10-NQ/TW sẽ góp phần nâng cao chất lượng dòng vốn FDI. Hoạt động này cũng giúp tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Qua đó, Việt Nam sẽ có thêm động lực để hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững trong thời gian tới.