Ẩn hoạ việc học sinh lên mạng học cách làm pháo nổ dịp Tết cổ truyền

Vụ việc mới nhất liên quan đến chế tạo pháo nổ dịp Tết là Công an xã Sơn Kim 1 và Trường THCS Sơn Kim (huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh) ngày 8/12 phát hiện 36 học sinh từ lớp 7 đến lớp 9 sử dụng giấy để cắt cuốn thành 100 ống trụ hình tròn, rỗng ở trong lõi, có kích thước to, nhỏ khác nhau.

Được biết qua điều tra, nhóm học sinh này khai nhận đang đặt mua diêm, các chất tiền chế thuốc nổ như KClO3, lưu huỳnh ở trên mạng để chế tạo pháo nổ.

Rất may là vụ việc được phát hiện kịp thời để ngăn chặn các tai hoạ có thể xảy ra ảnh hưởng đến tính mạng con người, trật tự an ninh tại địa phương.

Các vụ việc liên quan đến những đối tượng học sinh tự làm pháo nổ theo những cách rỉ tai nhau trước đây hoặc chủ động lên mạng xã hội tìm kiếm các vật liệu tiền chế thuốc nổ đã diễn ra nhiều năm nay. Không ít vụ việc thương tâm xảy ra gây ảnh hưởng đến tính mạng của chính các em cùng những người xung quanh.

Câu hỏi là vai trò của nhà trường và công tác quản lý các tiền chất này đến đâu để mỗi khi dịp cận Tết cổ truyền, các cơ quan chức năng lại vừa vất vả đối phó với pháo nổ lậu tràn qua biên giới vào nội địa, lại vừa phải căng mình để mắt đến các đối tượng học sinh tự mày mò chế tạo pháo nổ, thậm chí có em còn hồn nhiên cho rằng đó là “thực nghiệm nghiên cứu khoa học”!

Được biết các nhà trường năm nào cũng phát cho gia đình các học sinh bản cam kết về bảo đảm an ninh trật tự trong dịp tết với rất nhiều nội dung song nội dung không tham gia các hoạt động chế tạo, đốt pháo nổ lại nằm lẫn với các nội dung khác trong khi có các nội dung không thật phù hợp đến hài hước (học sinh tiểu học cam kết không tham gia hoạt động đua xe).

Chính việc thiết kế cam kết như thế không thực sự phát huy tác dụng cảnh báo cũng như vai trò giám sát của gia đình, nhà trường.

Trách các em học sinh ít nhưng công tác quản lý tiền chất chế tạo thuốc nổ là đáng trách nhiều lần hơn. Đáng quan ngại là lâu nay việc quản lý quảng cáo bán các nguyên vật liệu dùng để chế tạo thuốc nổ trên các trang mạng xã hội gần như bị buông lỏng trong khi hoạt động buôn bán này diễn ra công khai không chỉ trong thời gian cận Tết.

Ảnh minh hoạ.

Các giá bán của những nguyên vật liệu này cũng được niêm yết công khai, đơn cử như KClO₃ (kali clorat) có giá 110.000 đồng/kg, Natri benzoat giá 130.000 đồng/kg, lưu huỳnh 60.000 đồng/kg, nhũ nhôm 50.000 đồng/100 gram… nghĩa là những mức giá rất “dễ chịu” với túi tiền. Những gian hàng bán các túi lẻ được nguỵ trang dưới các tên gọi mỹ miều như "hóa chất", "phân bón", “bột than mịn bón cho cây trồng”

Nguy hại hơn nữa là khi truy cập vào các trang mạng này lại được gợi ý liên thông với các vật liệu khác như giấy cuộn (làm thân pháo), dây cháy chậm. Mỗi gian hàng lại còn công khai việc có hàng chục, thậm chí hàng trăm đơn hàng đã được bán.

Theo quy định tại điều 5, Nghị định số 137/2020/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng pháo nổ bị nghiêm cấm (trừ trường hợp các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được Thủ tướng Chính phủ cho phép theo quy định). Vì vậy, các cá nhân có hành vi tự chế, buôn bán pháo nổ là vi phạm pháp luật. Tùy vào tính chất, mức độ, các trường hợp này có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiện trong số 9 hành vi bị cấm tại quy định trên, không có hành vi mua bán các loại tiền chất liên quan đến chế tạo pháo nổ. Điều này theo các chuyên gia, có thể là một lỗ hổng trong quản lý. Thêm một lỗ hổng nữa Nghị định 137 lại chỉ quy định về pháo và thuốc pháo.

Những lỗ hổng này cần được các cơ quan chức năng quan tâm “bịt” kịp thời để không chỉ có một cái tết thực sự an vui đến với tất cả mọi người mà còn để loại bỏ những ẩn hoạ đến với an ninh trật tự.