Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), thành phố Hà Nội công bố danh mục các công trình, dự án khánh thành, khởi công và triển khai thực hiện trên nhiều lĩnh vực. Đây không chỉ là hoạt động thiết thực chào mừng ngày lễ lớn của Thủ đô, mà còn thể hiện quyết tâm cụ thể hóa các định hướng phát triển bằng những công trình hạ tầng, kinh tế, văn hóa và xã hội, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của nhân dân.
Hà Nội rực rỡ cờ hoa trên các tuyến phố chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026).
Theo tổng hợp của Sở Tài chính Hà Nội, trong đợt này, thành phố công bố danh mục 292 công trình, dự án với tổng mức đầu tư khoảng 384.886 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngoài ngân sách khoảng 350.767 tỷ đồng, chiếm hơn 91%. Riêng dịp 10/10, có 96 công trình, dự án khánh thành, khởi công với tổng mức đầu tư khoảng 147.075 tỷ đồng.
Đáng chú ý, 18 công trình, dự án tiêu biểu có tổng mức đầu tư khoảng 127.460 tỷ đồng, gồm 4 công trình khánh thành, thông xe kỹ thuật và 14 dự án khởi công mới. Trải rộng trên các lĩnh vực giao thông, y tế, giáo dục, môi trường, công nghiệp, văn hóa, du lịch và an ninh, các dự án vừa đáp ứng những yêu cầu trước mắt, vừa hướng tới giải quyết các vấn đề phát triển lâu dài của Thủ đô.
Hoàn thiện kết cấu hạ tầng, mở rộng không gian phát triển
Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng lực kết nối, giảm áp lực giao thông và tạo điều kiện mở rộng không gian đô thị. Trong số 18 công trình, dự án tiêu biểu, các dự án giao thông tiếp tục giữ vai trò quan trọng, gắn với yêu cầu tăng cường liên kết giữa Hà Nội và các địa phương trong vùng.
Nổi bật là Dự án thành phần 2.1 xây dựng đường song hành thuộc Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Công trình được khởi công ngày 25/6/2023, có chiều dài khoảng 58,2 km, đi qua 17 xã, phường, với tổng mức đầu tư hơn 56.000 tỷ đồng theo thông cáo của thành phố.
Việc phát triển đường Vành đai 4 không chỉ giải quyết vấn đề của riêng Hà Nội mà sẽ giải quyết vấn đề liên vùng Thủ đô. Ảnh minh họa
Sau hơn ba năm triển khai, cả bốn gói thầu xây lắp đang tập trung hoàn thiện các hạng mục còn lại. Đến nay, toàn tuyến đã thảm khoảng 40 km bê tông nhựa, sản lượng thực hiện ước đạt 90%. Ngày 9/10/2026, đoạn tuyến dài 15 km từ đê Hữu Hồng - cầu Hồng Hà đến Đại lộ Thăng Long được thông xe kỹ thuật. Thành phố dự kiến tiếp tục thông xe khoảng 22 km trong tháng 11 và hoàn thành toàn bộ đường song hành trong năm 2026.
Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần giảm áp lực lên mạng lưới giao thông hiện hữu, thúc đẩy liên kết kinh tế vùng và tạo điều kiện hình thành những không gian phát triển đô thị mới.
Cùng với Vành đai 4, Dự án xây dựng ba đoạn tuyến cuối cùng thuộc đường Vành đai 2,5 đang được đẩy nhanh tiến độ. Ba đoạn Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm - Trần Duy Hưng và Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi có tổng chiều dài khoảng 2,2 km, mức đầu tư 432 tỷ đồng.
Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành 100%. Đoạn Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ đạt khoảng 90% khối lượng thi công; hai đoạn còn lại đã hoàn thành các hạng mục thoát nước, đang triển khai nền và mặt đường. Việc hoàn thiện ba đoạn tuyến này có ý nghĩa quan trọng đối với tính liên tục của tuyến Vành đai 2,5 dài hơn 19 km.
Ở cửa ngõ phía Nam, Dự án Bến xe khách Yên Sở có tổng mức đầu tư gần 450 tỷ đồng, diện tích gần 27.600 m2, được định hướng trở thành đầu mối vận tải hành khách thứ bảy của Thủ đô. Công trình có công suất dự kiến 800 - 1.000 lượt xe/ngày, tích hợp vé điện tử, hệ thống giám sát và thông tin vận hành theo thời gian thực.
Bến xe khách Yên Sở là dự án quan trọng được quy hoạch nhằm giảm tải cho Bến xe Giáp Bát.
Tại phía Đông, Dự án tuyến đường trên cao dọc đường Cổ Linh, kết nối cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, có tổng mức đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng, chiều dài khoảng 1,76 km, quy mô bốn làn xe. Trong đó, phần cầu cạn dài gần 1,45 km, vượt qua các nút giao Huỳnh Tấn Phát và Thạch Bàn. Công trình được kỳ vọng từng bước giải quyết tình trạng giao cắt giữa các luồng phương tiện, nâng cao năng lực thông hành tại khu vực cửa ngõ.
Đáng chú ý, việc phát triển hạ tầng giao thông không chỉ tập trung vào đường bộ. Dự án Cảng thủy nội địa Giang Biên có tổng mức đầu tư khoảng 2.551,8 tỷ đồng, quy mô sử dụng đất khoảng 23,87 ha, chiều dài bến khoảng 600 m, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 3.000 tấn.
Với công suất khai thác dự kiến khoảng một triệu tấn/năm vào năm 2030, cảng được định hướng trở thành đầu mối vận tải hàng hóa đường thủy, kết nối Hà Nội, vùng Đồng bằng sông Hồng với hệ thống cảng biển Hải Phòng - Lạch Huyện. Đây là hướng phát triển nhằm nâng cao hiệu quả logistics, đa dạng hóa phương thức vận tải và tăng cường liên kết kinh tế vùng.
Huy động nguồn lực, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường
Bên cạnh yêu cầu hoàn thiện hạ tầng, các công trình, dự án được công bố dịp này cho thấy định hướng khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa, phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, đồng thời chú trọng giải quyết những vấn đề môi trường đô thị.
Mang dấu ấn riêng về bảo tồn và phát huy giá trị di sản là Dự án xây dựng không gian văn hóa, dịch vụ, thương mại, du lịch tại khu vực 131 vòm cầu đường sắt phía Nam cầu Long Biên.
Trên chiều dài hơn 1,7 km, từ Cửa Đông đến ga Long Biên, dự án được tổ chức thành năm khu vực chức năng, dành cho thủ công mỹ nghệ, sản phẩm truyền thống, quảng trường văn hóa, nghệ thuật, không gian đi bộ, ẩm thực, kinh doanh nhỏ và sinh hoạt cộng đồng.
Trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, Dự án Tổ hợp khách sạn, văn phòng và thương mại dịch vụ Cầu Đôi tại Đông Anh có tổng vốn đầu tư khoảng 120 triệu USD. Công trình gồm hai tòa tháp 25 tầng, dự kiến cung cấp hơn 350 phòng khách sạn, 330 căn hộ dịch vụ, 5.000 m2 văn phòng cùng các không gian hội nghị, triển lãm và dịch vụ. Dự án hướng tới nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ chất lượng cao tại cửa ngõ phía Bắc Thủ đô.
Đối với lĩnh vực môi trường, Dự án cải tạo và xử lý ô nhiễm môi trường sông Cầu Bây có tổng mức đầu tư khoảng 11.681 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026 - 2028 theo phương thức đối tác công tư.
Dự án bao gồm hệ thống gần 61 km tuyến cống thu gom nước thải, 29 trạm bơm nâng và năm nhà máy xử lý nước thải, với tổng công suất thiết kế 142.000 m3/ngày. Cùng với đó là các hạng mục nạo vét lòng sông, kè bờ, bổ cập nước và xây dựng tuyến đường ven sông dài hơn 14 km.
Việc đầu tư đồng bộ các hạng mục nhằm xử lý ô nhiễm nguồn nước, cải thiện khả năng tiêu thoát nước, hạn chế úng ngập và từng bước tạo dựng không gian cảnh quan đô thị phía Đông.
Một công trình môi trường quy mô lớn khác là Dự án tu bổ hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ, với sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 75.000 tỷ đồng.
Dự án được triển khai trên toàn tuyến sông qua 19 xã, phường, từ Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội. Các hạng mục gồm cải tạo lòng sông, kè bờ, tu bổ đê điều xung yếu, xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải, kết hợp phát triển hạ tầng giao thông.
Cùng mục tiêu đó, Dự án hệ thống thu gom nước thải lưu vực S3 và Nhà máy xử lý nước thải Phú Đô có tổng mức đầu tư dự kiến 4.038 tỷ đồng. Hệ thống thu gom dài khoảng 24,09 km, kết nối năm trạm bơm nâng; nhà máy có công suất thiết kế 91.500 m3/ngày, góp phần giải quyết nhu cầu xử lý nước thải sinh hoạt tại khu vực phía Tây Thủ đô.
Trong lĩnh vực công nghiệp, Dự án đầu tư xây dựng kinh doanh hạ tầng Khu công nghiệp Tiến Thắng giai đoạn 1 có quy mô hơn 230 ha, tổng mức đầu tư khoảng 4.455 tỷ đồng, được định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, thông minh, phát thải thấp.
Đặc biệt, tối thiểu 30% quỹ đất công nghiệp được định hướng dành cho công nghệ, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, giáo dục và đào tạo. Những lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư gồm trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, robot, tự động hóa, dữ liệu lớn và vật liệu tiên tiến. Dự án dự kiến tạo việc làm cho hơn 16.000 lao động, góp phần mở rộng không gian sản xuất công nghiệp của Hà Nội.
Trong lĩnh vực du lịch, Dự án Công viên Safari Ba Vì, quy mô khoảng 299 ha, được quy hoạch hoàn toàn ngoài ranh giới Vườn quốc gia Ba Vì. Với 81,8% diện tích dành cho cây xanh, mặt nước, công trình hướng tới phát triển du lịch trải nghiệm, kết hợp nghiên cứu, chăm sóc động vật và giáo dục cộng đồng về bảo tồn thiên nhiên.
Cùng với đó, Dự án Tổ hợp vui chơi giải trí đa năng - Trường đua ngựa tại Sóc Sơn có tổng vốn đầu tư khoảng 420 triệu USD, diện tích 125 ha. Dự án bao gồm trường đua ngựa gần 100 ha, khán đài khoảng 30.000 chỗ ngồi cùng các hạng mục lưu trú, thương mại, hội nghị, nghỉ dưỡng và hồ điều hòa. Khi hoàn thành, tổ hợp được kỳ vọng bổ sung sản phẩm du lịch, giải trí mới, góp phần phát triển lĩnh vực dịch vụ tại khu vực phía Bắc thành phố.
Nâng cao chất lượng sống của nhân dân
Một điểm đáng chú ý trong danh mục 18 công trình, dự án tiêu biểu là sự hiện diện của các công trình y tế, giáo dục và bảo đảm an ninh mạng. Đây là những lĩnh vực gắn trực tiếp với yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ công, phát triển nguồn nhân lực và đáp ứng những nhiệm vụ mới trong quá trình phát triển Thủ đô.
Trong lĩnh vực y tế, Dự án Bệnh viện Tim Hà Nội - cơ sở 2, tại phường Xuân Đỉnh, có tổng mức đầu tư khoảng 789 tỷ đồng từ ngân sách thành phố.
Công trình được xây dựng trên diện tích hơn 7.500 m2, gồm khối nhà chính 12 tầng nổi, hai tầng hầm, quy mô 300 giường bệnh và tổng diện tích sàn 41.885 m2. Việc đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng kỹ thuật hướng tới nâng cao năng lực khám, chữa bệnh chuyên ngành tim mạch, phát triển kỹ thuật cao và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Đối với giáo dục, Hà Nội triển khai ba dự án trường phổ thông nhiều cấp học, tiên tiến, hiện đại, chất lượng cao tại Sóc Sơn, Thạch Thất và Phù Đổng.
Dự án Trường phổ thông nhiều cấp học Sóc Sơn có tổng mức đầu tư khoảng 677 tỷ đồng, diện tích hơn 6,38 ha, dự kiến đáp ứng nhu cầu học tập của 2.160 học sinh. Công trình được đầu tư hệ thống phòng học, thư viện, phòng STEM, không gian nghệ thuật, thể chất và các hạng mục phụ trợ hiện đại.
Dự án Trường phổ thông nhiều cấp học Thạch Thất có tổng mức đầu tư hơn 692 tỷ đồng, diện tích khoảng 6,3 ha, gồm 68 phòng học và 31 phòng học bộ môn, cùng hệ thống công trình phụ trợ và trang thiết bị đồng bộ.
Trong khi đó, Dự án Trường phổ thông nhiều cấp học Phù Đổng có tổng mức đầu tư 795 tỷ đồng, diện tích khoảng 5,4 ha, được thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2028. Công trình có 68 phòng học theo lớp và 31 phòng học bộ môn, đáp ứng nhu cầu đào tạo 2.160 học sinh.
Việc đầu tư các trường học theo hướng hiện đại, đồng bộ không chỉ góp phần bổ sung cơ sở vật chất giáo dục, mà còn hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận môi trường học tập chất lượng cao, tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực cho Thủ đô trong những năm tới.
Trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm an ninh trên không gian mạng ngày càng được chú trọng, Dự án xây dựng Trung tâm An ninh mạng, Trung tâm Máy chủ quản lý tập trung và Trụ sở làm việc Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao thuộc Công an thành phố Hà Nội được đầu tư với tổng mức gần 4.500 tỷ đồng.
Công trình có quy mô gần 15.000 m2 đất, tổng diện tích sàn xây dựng gần 34.000 m2, tích hợp các trung tâm nghiệp vụ, máy chủ và thông tin chỉ huy. Dự kiến hoàn thành vào tháng 2/2028, dự án góp phần nâng cao năng lực bảo đảm an ninh mạng, phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm công nghệ cao trên địa bàn.
Nhìn tổng thể, 18 công trình, dự án tiêu biểu được công bố nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô cho thấy phạm vi đầu tư rộng, từ kết cấu hạ tầng kinh tế đến hạ tầng xã hội, từ phát triển không gian đô thị đến bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng dịch vụ công.
Đáng chú ý, tỷ trọng vốn ngoài ngân sách chiếm hơn 91% tổng mức đầu tư của 292 công trình, dự án trong danh mục công bố lần này cho thấy quy mô huy động nguồn lực xã hội cho phát triển Thủ đô. Tuy nhiên, cùng với việc thu hút đầu tư, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực, chất lượng công trình và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.
Theo định hướng của thành phố, các sở, ngành, chủ đầu tư và đơn vị liên quan tiếp tục tập trung nguồn lực, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ, kiểm soát chặt chẽ chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư; đồng thời tổ chức quản lý, vận hành, khai thác công trình đúng quy định sau khi hoàn thành.
Kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô là dịp nhìn lại chặng đường đã qua, đồng thời, đặt ra trách nhiệm tiếp tục xây dựng và phát triển Hà Nội trong giai đoạn mới. Giá trị của mỗi công trình không chỉ được thể hiện ở quy mô đầu tư hay diện tích xây dựng, mà quan trọng hơn là hiệu quả khai thác, khả năng đáp ứng nhu cầu thực tiễn và những lợi ích thiết thực mang lại cho nhân dân. Từ những công trình, dự án hôm nay, Hà Nội đang từng bước tạo dựng nền tảng hạ tầng và không gian phát triển mới, hướng tới mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại và Hạnh phúc”.
