Xuất khẩu rau quả vào thị trường Canada, doanh nghiệp lưu ý gì?

Tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế

Rau quả, thực phẩm và trái cây Việt Nam gần đây đã bắt đầu xuất hiện trên thị trường thông qua các chuỗi siêu thị châu Á tại Canada. Tuy nhiên, hiện tỷ trọng nhập khẩu rau quả từ Việt Nam của thị trường Canada chỉ chiếm chưa đến 1% tổng trị giá nhập khẩu, rất thấp so với nhu cầu. Do vậy, vẫn còn nhiều cơ hội để các doanh nghiệp xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam khai thác dư địa của thị trường Canada.

Đặc biệt, trong bối cảnh Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đang thực thi, nhiều ý kiến cho rằng đây sẽ là cơ hội để mặt hàng rau quả Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Canada thuận lợi hơn. Tuy nhiên, theo bà Trần Thu Quỳnh - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam đối với ngành rau củ quả, CPTPP chỉ có tác dụng đòn bẩy, giúp các doanh nghiệp hai nước quan tâm hơn đến cơ cấu các sản phẩm/thị trường của nhau, từ đó, gián tiếp thúc đẩy xuất khẩu.

Rau quả Việt Nam đang có nhiều cơ hội vào thị trường Canada. Ảnh; TTXVN

Bên cạnh đó, bà Trần Thu Quỳnh cho rằng, Hiệp định CPTPP có thể có tác động tích cực đến xuất khẩu rau củ quả nhờ hiệu ứng lan toả, nhờ sự phát triển hơn của chuỗi cung ứng, vận tải và logistics giữa hai nước. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm chế biến của Canada, lựa chọn nhà cung cấp các sản phẩm đầu vào từ các nước cùng có hiệp định thương mại tự do (FTA) là xu hướng ngày càng mạnh, nhằm tận dụng nguyên tắc xuất xứ cộng gộp để sản xuất và xuất khẩu sang các thị trường mà hai nước cùng có FTA.

Thông tin về nhu cầu thị trường Canada với mặt hang rau quả, bà Trần Thu Quỳnh cho hay, thị trường trái cây và rau củ Canada là tương đối dễ thâm nhập. Canada không yêu cầu đàm phán mở cửa thị trường với từng sản phẩm, không cần có Nghị định thư/cấp phép để được xuất khẩu chính ngạch, cũng không cần mã số vùng trồng… Canada không đánh thuế lên hầu hết các sản phẩm rau củ quả, trừ một số sản phẩm Canada cần bảo hộ sản xuất nội địa theo mùa vụ mà Việt Nam không có thế mạnh.

Đối với sản phẩm rau củ quả nói chung, Canada hoàn toàn tuân thủ theo các quy định chung của thế giới về vấn đề tiêu chuẩn vệ sinh và kiểm dịch động thực vật của WTO. “Nói như thế không có nghĩa Canada là một thị trường dễ tính; để vào được thị trường, vấn đề tiêu chuẩn luôn được đặt hàng đầu, bao gồm đa dạng các góc độ như tiêu chuẩn đối với chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn kích cỡ/trọng lượng/độ chín, tiêu chuẩn đóng gói và ghi nhãn, tiêu chuẩn vệ sinh" - bà Quỳnh nói.

Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn liên quan đến dư lượng thuốc trừ sâu/phụ gia, chất bảo quản, dư lượng hoá chất được cho phép trên rau củ… thuộc thẩm quyền của Cơ quan y tế Canada (Health Canada). Các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm cũng được quy định tại Luật về thực phẩm và thuốc (FDR) và Luật về an toàn thực phẩm (SFR). Riêng sản phẩm organic phải được chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn organic của Canada do 1 cơ quan chứng nhận được Cơ quan kiểm soát thực phẩm Canada (CFIA) cấp phép.

Ngoài ra, để bảo vệ môi trường, các sản phẩm nhập khẩu còn phải có một số chứng nhận theo Quy định của Luật bảo vệ cây trồng (chứng nhận kiểm dịch thực vật) và có thể bị điểu chỉnh bởi một số luật khác như Luật Bảo vệ mội trường Canada, Luật về thuốc trừ sâu.. "Nếu sản phẩm trung chuyển qua Hoa Kỳ rồi mới vào Canada còn phải chịu thêm các quy định của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ. Một số sản phẩm kiểm soát nhập khẩu để bảo vệ nông nghiệp Canada còn cần có chứng nhận từ các cơ quan được Canada công nhận"- bà Quỳnh thông tin.

Đẩy mạnh tiếp thị số

Về quy định ghi nhãn, các sản phẩm nhập khẩu phải tuân thủ Hướng dẫn ghi nhãn và quảng cáo sản phẩm thực phẩm của Cơ quan kiểm soát thực phẩm Canada, theo các tiêu chuẩn quy định tại Luật tiêu chuẩn an toàn thực phẩm dành cho người Canada (SFCR). Các sản phẩm nhập khẩu phải có chứng nhận xuất xứ để khai báo hải quan. Đối với các sản phẩm nhập khẩu đặc sản từ các nước, Canada khuyến khích bổ sung các thông tin về cách chế biến, công thức nấu…

Ngoài ra, bà Trần Thu Quỳnh lưu ý, người tiêu dùng Canada cũng rất quan tâm đến cách thức đóng gói và bảo quản (hút chân không, bao bì có khả năng tái chế). Đối với từng loại trái cây nhà nhập khẩu sẽ yêu cầu quy cách khác nhau. Đối với sản phẩm rau củ quả chế biến nói riêng, người tiêu dùng Canada quan tâm nhiều đến các chứng chỉ xác nhận quy trình sản xuất xanh, bền vững và công bằng (bình đẳng giới) của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp xuất khẩu cần minh bạch về việc ứng dụng và tuân thủ CSR (trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp) trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, Canada là thị trường mà thương mại điện tử và các hình thức marketing số có thể đóng vai trò quan trọng nhằm tiếp cận thị trường ít tốn kém. "Vì vậy, để dễ dàng tiếp cận thị trường Canada, các doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng website và hoàn thiện các chứng chỉ sản xuất, chất lượng, đăng tải công khai cùng hình ảnh nhà xưởng/kho bãi, đội ngũ lao động và sản phẩm"- bà Quỳnh cho biết.

Rau củ quả là một ngành có lợi nhuận thấp với nhiều doanh nghiệp tham gia cạnh tranh ở Canada. Các nhà nhập khẩu thường đặt tại Toronto, Montreal và Vancouver, nơi nhận các lô hàng nhập khẩu sau đó được phân phối đến các thành phố trên toàn quốc. Thông thường, các siêu thị, cửa hàng đặc sản và cửa hàng tạp hóa độc lập tìm nguồn trái cây và rau quả của họ thông qua các nhà nhập khẩu và nhà bán buôn. Tuy nhiên, cạnh tranh ngày càng gay gắt đã khiến các nhà bán lẻ vừa và lớn bỏ qua các nhà bán buôn và thương lượng trực tiếp với bên xuất khẩu để cắt giảm chi phí thu mua.

Theo đó, thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Canada, các nhà xuất khẩu Việt Nam có thể tìm kiếm thông tin về các nhà nhập khẩu qua các kênh: Các nhà nhập khẩu Canada, niên giám của Hiệp hội Phân phối rau củ Canada, đăng ký làm thành viên của Cơ quan hỗ trợ thương mại Canada để được hỗ trợ kết nối hoặc thông qua dịch vụ của các bên môi giới. Ngoài ra, các doanh nghiệp có thể cân nhắc tham gia các hội chợ lớn tại Canada trong lĩnh vực ngành hàng rau củ quả như: Hội chợ nhà hàng Canada, Hội chợ bán buôn thực phẩm đặc sản bờ Tây, Hội chợ đổi mới sáng tạo trong ngành bán buôn, Hội chợ thực phẩm dinh dưỡng…