Xu hướng tiêu dùng mới trên sàn thương mại điện tử

Hành vi tiêu dùng đang thay đổi

Chị Nguyễn Thị Thu - nhân viên một công ty du lịch, sống tại phường Hoàng Mai, TP. Hà Nội cho biết, do công việc bận rộn, cộng với đa số thời gian làm việc trên máy tính, nên thói quen mua sắm trực tuyến đã được chị duy trì mấy năm nay.

Đặc biệt, không chỉ những sản phẩm gia dụng hàng ngày, mà cả những sản phẩm có giá trị lớn, cồng kềnh cũng được chị mua qua sàn thương mại điện tử. Mấy ngày nghỉ tết Dương lịch vừa qua, chị cũng tranh thủ thời gian rảnh rỗi để đặt mua chiếc tủ lạnh hơn 200 lít thay cho chiếc tủ lạnh đang dùng đã cũ.

Thực tế cũng cho thấy, nhu cầu mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam đang tăng rất nhanh. Nhận định này được chứng minh qua những con số cụ thể, năm 2025, doanh thu thương mại điện tử tại Việt Nam đạt khoảng 32 tỷ USD, tăng trên 22% so với năm 2024, chiếm 12% tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ. Việt Nam cũng nằm trong Top 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng về thương mại điện tử cao nhất thế giới và đứng thứ 3 về quy mô thị trường ở ASEAN, sau Indonesia và Thái Lan.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Tuấn Anh - Giám đốc điều hành Shopee Việt Nam cho biết, nhu cầu mua sắm trực tuyến tại Việt Nam đang gia tăng mạnh mẽ. Theo đó, những ngành hàng tăng trưởng mạnh dịp cuối năm, bao gồm sách điện tử, trang phục truyền thống, set quà tặng, các loại áo ấm mùa đông và xe máy.

Đặc biệt, theo đại diện Shopee, bên cạnh e-book do nhà sách và nhà xuất bản phân phối, ngành hàng xe máy cũng chứng kiến lượng đơn hàng cao gấp 23 lần.

“Điều này phản ánh sự thay đổi rõ nét trong hành vi tiêu dùng, cho thấy người Việt ngày càng tự tin mua sắm các sản phẩm giá trị lớn, cồng kềnh trên sàn thương mại điện tử” - đại diện Shopee cho biết thêm.

Theo số liệu của Cục Thuế (Bộ Tài chính), năm 2025, tổng thu từ thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số ước đạt 208,8 nghìn tỷ đồng, tăng 66,5% so với năm 2024. Tính chung giai đoạn 2022 - 2025, số thu từ lĩnh vực thương mại điện tử đạt gần 500 nghìn tỷ đồng, cho thấy vai trò ngày càng lớn của thương mại điện tử đối với nguồn thu ngân sách nhà nước.

Cơ hội xuất khẩu qua thương mại điện tử

Theo nhận định của Bộ Công Thương, giai đoạn 2026 - 2030 được đánh giá là thời điểm then chốt để Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm xuất khẩu thương mại điện tử của khu vực. Dự báo, năm 2026, doanh thu thương mại điện tử sẽ đạt khoảng 37 tỷ USD, tăng gần 20% so với mức 32 tỷ USD của năm 2025. Việt Nam vẫn là thị trường thương mại điện tử có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong khu vực và trên thế giới.

Trước sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, Bộ Công Thương đã xây dựng dự thảo Luật Thương mại điện tử và được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025, có hiệu lực từ 1/7/2026.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, TS. Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, Luật Thương mại điện tử được thông qua thời điểm này là vô cùng cần thiết, phù hợp với thực tế phát triển đa dạng các nền tảng số có hoạt động thương mại điện tử.

“Đặc biệt, luật đã dành riêng một chương về phát triển thương mại điện tử, trong đó, Nhà nước khuyến khích các hoạt động xuất khẩu thông qua thương mại điện tử, điều này giúp nâng cao cơ hội và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt trên môi trường số” - TS. Lê Đăng Doanh thông tin.

Theo các chuyên gia, thương mại điện tử tại Việt Nam đang có nhiều triển vọng tích cực, mua sắm trực tuyến đã trở thành thói quen mua sắm của người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ. Đáp ứng nhu cầu và thói quen mua sắm đó, nhiều doanh nghiệp hiện coi bán hàng trực tuyến thông qua các sàn thương mại điện tử là hướng đi cốt lõi để tiếp cận khách hàng và tăng doanh thu. Luật Thương mại điện tử được thông qua và có hiệu lực từ 1/7/2026 cũng tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động thương mại điện tử phát triển lành mạnh và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, cũng theo TS. Lê Đăng Doanh, bên cạnh hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, Việt Nam cũng còn 5 triệu hộ kinh doanh. Nên cần có những chính sách khuyến khích, hỗ trợ các hộ kinh doanh tham gia vào thị trường, thúc đẩy xuất khẩu thông qua thương mại điện tử.

Thực tế, để giúp doanh nghiệp xuất khẩu thông qua thương mại điện tử, Bộ Công Thương cũng có nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh bán hàng trên sàn thương mại điện tử. Gần đây nhất, ngày 25/11/2025, tại trụ sở Shopee (Singapore), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) và Công ty TNHH Shopee đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới.

Bản ghi nhớ xác định, các hoạt động hợp tác chính giữa hai bên bao gồm: thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến B2C của doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) Việt Nam tới thị trường ASEAN và quốc tế; phát triển “gian hàng quốc gia Việt Nam” trên Shopee Quốc tế và trưng bày sản phẩm chính hãng, chất lượng từ các doanh nghiệp MSMEs Việt Nam; đào tạo và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp MSMEs về xuất khẩu trực tuyến B2C; triển khai các chiến dịch xúc tiến số ở ASEAN.

Với tỷ lệ người dân sử dụng Internet vượt 80%, trong đó phần lớn thường xuyên mua sắm trực tuyến, theo Bộ Công Thương, doanh thu thương mại điện tử tại Việt Nam dự báo có thể đạt 50 - 70 tỷ USD vào 2030, nhờ xu hướng mua sắm hiện đại, số hóa, hạ tầng logistic.