Xây dựng luồng vận hành riêng cho nông sản vùng miền

“Xương sống” cho nông sản trên sàn số

Thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi không chỉ tập trung vào tăng trưởng quy mô mà còn hướng đến chiều sâu và tính bền vững. Trong quá trình này, việc đưa nông sản, đặc sản vùng miền lên các nền tảng số được xem là một trong những bài toán quan trọng. 

Nhiều ý kiến từ các doanh nghiệp vận hành và tham gia thương mại điện tử cho rằng, cần xây dựng một luồng vận hành logistics chuyên biệt cho nông sản, từ khâu thu gom đến phân phối. Đây được xem là giải pháp mang tính chiến lược nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm, nâng cao niềm tin thị trường và tạo nền tảng cho thương mại điện tử phát triển bền vững.

Trong hệ sinh thái thương mại điện tử, logistics giữ vai trò then chốt, quyết định trải nghiệm và niềm tin của người tiêu dùng. Tại toạ đàm Phát triển thương mại điện tử bền vững ngày 11/3, ông Phan Mạnh Hà, Giám đốc đối ngoại Shopee cho rằng, logistics chính là “xương sống” của toàn bộ hệ sinh thái thương mại điện tử. Trong khoảng một thập kỷ qua, việc rút ngắn thời gian giao hàng từ hàng tuần xuống còn vài ngày, thậm chí chỉ vài giờ, đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng của thị trường.

Tuy nhiên, đối với nhóm hàng nông sản - loại hàng hóa có đặc thù dễ hư hỏng và yêu cầu cao về bảo quản, hệ thống logistics thông thường chưa thể đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn cần thiết. Nông sản cần được thu gom nhanh, vận chuyển đúng quy trình và hạn chế tối đa thời gian lưu kho để đảm bảo độ tươi ngon khi đến tay người tiêu dùng.

Nhận diện rõ thách thức này, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Tổng Giám đốc Viettel Post cho biết, doanh nghiệp đang triển khai một dự án mới tập trung vào thị trường ngách là các sản phẩm đặc sản vùng miền của Việt Nam. Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, luồng vận hành này được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính gồm: Thu gom chuyên biệt, phân phối tối ưu và giao hàng bảo đảm chất lượng. 

Thay vì thu gom hàng hóa theo phương thức đại trà, doanh nghiệp sẽ kết nối trực tiếp với các địa phương có sản phẩm đặc trưng để hình thành chuỗi cung ứng riêng. Khi có một hệ thống vận hành tách biệt, nông sản sẽ không phải lưu kho quá lâu hoặc bị “xếp chung” với các mặt hàng tiêu dùng khác, qua đó giữ được độ tươi ngon và giá trị dinh dưỡng.

Mô hình logistics chuyên biệt cũng góp phần giải quyết bài toán niềm tin thị trường - yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của thương mại điện tử. Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số Lê Hoàng Oanh cho biết, một trong những vấn đề hiện nay là chất lượng sản phẩm trên sàn chưa thực sự được bảo đảm, trong khi khoảng cách tiếp cận thương mại điện tử giữa các vùng miền vẫn còn tồn tại.

Theo bà Lê Hoàng Oanh, khi hệ thống logistics chuyên biệt được thiết lập, chất lượng hàng hóa sẽ được kiểm soát tốt hơn, qua đó nâng cao niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm nông sản trên các sàn thương mại điện tử.

Đại diện Shopee cũng nhấn mạnh rằng khi các nền tảng nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo quyền lợi người mua, người tiêu dùng sẽ sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm có giá trị cao hơn thay vì chỉ lựa chọn các mặt hàng giá rẻ. Đối với nông sản, chất lượng chính là yếu tố quyết định giúp người dân ở các đô thị yên tâm đặt mua đặc sản từ những vùng xa.

Nông sản đi trên “đường ray riêng”

Việc xây dựng luồng vận hành riêng cho nông sản còn mở ra cơ hội phát triển thị trường thương mại điện tử tại khu vực nông thôn. Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam cho rằng, mặc dù nhu cầu mua sắm trực tuyến tại các thành phố lớn đang tăng mạnh, nhưng khu vực nông thôn vẫn chưa tham gia sâu vào hệ sinh thái thương mại điện tử.

Để thu hẹp khoảng cách này, TikTok đề xuất mô hình hỗ trợ địa phương dựa trên đặc điểm riêng của từng khu vực. Trong đó, một số địa phương có thể phát triển thành các trung tâm logistics phục vụ cho hoạt động thương mại điện tử của cả tỉnh hoặc khu vực.

Việc hình thành các “hub” logistics tại địa phương sẽ giúp rút ngắn quãng đường vận chuyển, giảm chi phí và tạo điều kiện cho các hộ nông dân, chủ thể sản xuất tiếp cận với hoạt động kinh doanh trực tuyến. Khi nông sản được tổ chức lại theo hướng xây dựng câu chuyện thương hiệu gắn với chỉ dẫn địa lý và được vận chuyển thông qua một luồng logistics riêng, giá trị gia tăng của sản phẩm sẽ được nâng lên đáng kể.

Ở tầm nhìn dài hạn, việc xây dựng luồng vận hành riêng cho nông sản còn mở ra cơ hội đưa đặc sản Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế. Phó Tổng Giám đốc Viettel Post cho biết, doanh nghiệp đặt mục tiêu đưa các sản phẩm đặc sản địa phương tiếp cận các thị trường nước ngoài thông qua xu hướng thương mại điện tử xuyên biên giới.

Với vị trí địa kinh tế thuận lợi của Việt Nam, nếu kết nối hiệu quả dòng chảy hàng hóa với các khu vực, nông sản Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn. Để hiện thực hóa mục tiêu này, hệ thống logistics cần đóng vai trò như “mạch máu” bảo đảm dòng chảy hàng hóa được thông suốt.

Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, việc phát triển thương mại điện tử bền vững cần có sự phối hợp đồng bộ giữa hạ tầng logistics, hệ thống thanh toán và nền tảng số. Cơ quan quản lý khuyến khích các địa phương phát triển hạ tầng kho bãi và luồng vận chuyển để hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động tiêu thụ nông sản trên môi trường trực tuyến.

Bên cạnh đó, cơ quan này cũng ghi nhận các kiến nghị của doanh nghiệp về việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện để các mô hình hợp tác với địa phương hoặc các dự án thử nghiệm có thể triển khai nhanh chóng, tránh bị cản trở bởi các quy định chồng chéo.

Việc xây dựng luồng vận hành riêng cho nông sản vùng miền là chiến lược nhằm nâng cao giá trị thương hiệu nông sản Việt Nam. Khi chuỗi vận hành được tổ chức chuyên nghiệp, chất lượng sản phẩm được bảo đảm và niềm tin của người tiêu dùng được củng cố, thương mại điện tử sẽ trở thành kênh tiêu thụ hiệu quả cho đặc sản vùng miền.