Xây dựng Luật AI: Cần giảm tối đa rào cản hành chính cho doanh nghiệp

Nhu cầu ứng dụng AI trong doanh nghiệp đang tăng

Theo bà Trần Vũ Hà Minh - cố vấn Trưởng về Trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm (FPT Software), trong năm 2024 có khoảng 47.000 doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu ứng dụng AI, tương đương hơn 5 doanh nghiệp mỗi giờ, đưa tổng số doanh nghiệp áp dụng AI lên đến gần 170.000 doanh nghiệp, chiếm khoảng 18 % tổng số doanh nghiệp cả nước.

Đồng thời với đó, thị trường chatbot Việt Nam cũng cho thấy tiềm năng tăng trưởng mạnh: Năm 2024, giá trị thị trường chatbot đạt khoảng 31,2 triệu USD, và được dự báo sẽ tăng lên 207,1 triệu USD vào năm 2033 với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) 18,50 %.

“Khi doanh nghiệp mới bước vào AI, họ rất thường bắt đầu bằng chatbot hoặc các công cụ tương tác thông minh” - bà Trần Vũ Hà Minh thông tin và cho rằng, nhà nước nên sớm ban hành hướng dẫn cách triển khai chatbot hoặc các công cụ AI cơ bản sao cho tuân thủ các yêu cầu như minh bạch, bảo vệ dữ liệu, trách nhiệm giải trình. Với các dự án rủi ro cao hoặc trọng điểm, cần có các chủ trương, quy định hoặc tiêu chuẩn chi tiết để doanh nghiệp yên tâm thực hiện mà không lo vướng rào cản pháp lý hay kỹ thuật.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Đào Thu Thảo - quản lý Marketing - Tập đoàn GigaByte cho biết: Ứng dụng AI vào hoạt động đang là xu hướng tất yếu của các doanh nghiệp và người lao động tại doanh nghiệp. Tại Tập đoàn GigaByte, ứng viên biết sử dụng AI trong công việc sẽ được ưu tiên tuyển dụng hơn những ứng viên không biết sử dụng AI.

Theo chia sẻ của bà Nguyễn Thị Ngọc Anh - chuyên gia cao cấp thuộc Quỹ Châu Á tại Việt Nam, hiện 80% doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam có hoạt động kinh doanh trên môi trường internet. Đa số doanh nghiệp này cũng có nhu cầu ứng dụng AI vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thực tế đã chứng minh, AI có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm bạn hàng, mở rộng kênh phân phối bằng cách tự động hóa và tối ưu hóa các quy trình, từ việc tìm kiếm khách hàng tiềm năng đến phân tích dữ liệu và cá nhân hóa tương tác. Đồng thời, các công cụ AI giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí hoạt động, tăng hiệu quả trong việc tiếp cận và giữ chân khách hàng. 

Các ứng dụng cụ thể của AI trong việc tìm kiếm bạn hàng được thống kê, bao gồm: Tự động hóa tìm kiếm và sàng lọc khách hàng tiềm năng. Các công cụ AI có thể tự động tìm kiếm thông tin khách hàng trên nhiều nền tảng, phân loại và đánh giá tiềm năng của họ dựa trên các tiêu chí đã định.

Kỳ vọng vào Luật AI

Mặc dù nhu cầu ứng dụng AI vào hoạt động tại Việt Nam đang tăng lên, tuy nhiên theo bà Trần Vũ Hà Minh, tình hình nghiên cứu phát triển và triển khai sử dụng trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam thực tế còn rất chậm so với các nước khác trong khu vực.

Ví dụ, chỉ mới gần đây (ngày 29/8/2024), Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông mới thành lập Khoa Trí tuệ nhân tạo - một dấu hiệu cho thấy các chương trình đào tạo AI chuyên sâu vẫn là lĩnh vực mới mẻ. Một khảo sát của Viện Công nghiệp phần mềm và nội dung số (thuộc Bộ Thông tin & Truyền thông) chỉ rõ rằng, dữ liệu - yếu tố nền tảng của mọi hệ thống AI là một trong những điểm nghẽn lớn nhất.

“Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa coi dữ liệu là “tài sản chiến lược”, thiếu dữ liệu chất lượng, thiếu quy trình quản trị, lưu trữ và truy xuất dữ liệu chuẩn” - đại diện FPT Software khẳng định.

Nhằm tạo ra khung pháp lý toàn diện và thúc đẩy ứng dụng AI trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, Bộ Khoa học và Công nghệ đang xây dựng dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo, trình Quốc hội tại kỳ họp diễn ra vào tháng 10/2025.

Ông Trần Văn Trí - Giám đốc Công ty Cổ phần Truyền thông Luật Việt Nam cho biết, dự thảo đã thể hiện khá toàn diện các quy định về các hoạt động nghiên cứu, phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân có liên quan; quản lý nhà nước đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Theo các chuyên gia, dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo có ý nghĩa chiến lược với sự phát triển của đất nước, dân tộc trong thời đại số. Bởi trí tuệ nhân tạo là công nghệ và những đột phá của cách mạng công nghiệp, trí tuệ nhân tạo cũng đóng vai trò then chốt trong chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam: Để Luật Trí tuệ nhân tạo thực sự đi vào cuộc sống và trở thành động lực phát triển, cần tập trung 4 nguyên tắc trong quá trình xây dựng, bao gồm: Thứ nhất, linh hoạt và thích ứng trong khung pháp lý, cơ chế cập nhật, thử nghiệm và phản hồi chính sách nhanh; Thứ hai, là giảm tối đa rào cản hành chính cho doanh nghiệp; Thứ ba, là tập trung đầu tư hạ tầng dữ liệu và tính toán; Thứ tư, là cần xác định rõ trách nhiệm pháp lý, đặc biệt trong chuỗi giá trị AI - từ nhà phát triển, nhà cung cấp đến người dùng.