Viêm gan vi rút - Bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cần chủ động phòng tránh

Những trường hợp viêm gan vi rút nặng có thể gây ra suy gan cấp hoặc diễn biến kéo dài dẫn đến viêm gan mạn, xơ gan và ung thư gan.

Có 5 loại viêm gan vi rút đó là: viêm gan vi rút A, B,C, D và E. Trong đó viêm gan vi rút B và C lây truyền qua đường máu (tiêm truyền và các thủ thuật y tế không an toàn...), tình dục không an toàn, lây truyền từ mẹ sang con và tiêm chích ma túy, tương tự như đường lây truyền HIV. Người tiêm chích ma túy dễ bị nhiễm cả hai loại vi rút viêm gan B và vi rút viêm gan C do tình trạng dùng chung bơm kim tiêm. Viêm gan vi rút D có đường lây truyền tương tự viêm gan vi rút B và C nhưng chỉ lây truyền khi có mặt viêm gan B. Viêm gan vi rút A và E lây qua đường phân - miệng do thức ăn, nước uống và thực hành vệ sinh không đầy đủ.

Trong 5 loại vi rút viêm gan, vi rút viêm gan B và C có ảnh hưởng đến sức khỏe con người nhiều nhất. Vi rút viêm gan B và C là nguyên nhân gây ung thư gan hàng đầu. Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ nhiễm vi rút viêm gan B và viêm gan C cao trong quần thể dân cư và chịu hậu quả nặng nề do nhiễm vi rút viêm gan gây nên. Bệnh viêm gan vi rút B có thể phòng ngừa được nếu sử dụng vắc xin sớm và đúng quy định.

Các biện pháp dự phòng lây nhiễm viêm gan vi rút B bao gồm tiêm vắc xin viêm gan B, kiểm soát nhiễm khuẩn trong các cơ sở y tế và các can thiệp giảm tác hại như sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, sử dụng bơm kim tiêm sạch... Đối với trẻ em ở khu vực có tỷ lệ nhiễm vi rút viêm gan B cao như Việt Nam, Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo tất cả trẻ nên được tiêm phòng vắc xin viêm gan B trong vòng 24 giờ sau khi sinh và các liều sau đó theo lịch tiêm chủng. Các biện pháp phòng viêm gan D giống như­ với phòng bệnh viêm gan B.

Hiện nay, chưa có vắc xin dự phòng cho viêm gan C, để phòng ngừa cần thực hiện các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn trong các cơ sở y tế và các can thiệp giảm tác hại như đối với viêm gan B. Về điều trị, hiện đã có một số phác đồ điều trị mang lại hiệu quả đáng kể trong việc ức chế và loại trừ vi rút viêm gan C.

Tuy nhiên, các chủng vi rút viêm gan C có mức độ đáp ứng khác nhau với các liệu pháp điều trị và việc tiếp cận với các thuốc này vẫn còn hạn chế do chi phí điều trị hiện còn cao so với khả năng chi trả của nhiều người bệnh.

Mặt khác, việc không tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị có thể làm giảm hiệu quả của việc điều trị. Đối với viêm gan A, biện pháp phòng bệnh hiệu quả là tiêm vắc xin viêm gan A và áp dụng các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm. Dự phòng nhiễm vi rút viêm gan E: hiện vẫn chưa có vắc xin phòng viêm gan vi rút E. Biện phòng bệnh là giữ vệ sinh chung và vệ sinh cá nhân.