Việc bỏ miễn thuế với hàng hoá giá trị nhỏ phù hợp với xu thế quốc tế

Nhiều quốc gia bỏ quy định miễn thuế

Theo sách trắng thương mại điện tử năm 2023, số lượng người tiêu dùng Việt Nam tham gia mua sắm trực tuyến tăng lên đến 61 triệu người, tăng 7,02% so với cùng kỳ. Ước tính giá trị mua sắm trực tuyến của mỗi người đạt mức 336 USD/năm, tăng 16,67%.

Với sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới, lượng giao dịch hàng hóa có giá trị nhỏ xuyên biên giới đã tăng gấp nhiều lần trong thời gian qua. Tại Việt Nam, hàng ngày có trung bình 4-5 triệu đơn hàng giá trị nhỏ được vận chuyển từ Trung Quốc về Việt Nam qua các sàn Shopee, Lazada, Tiki, TikTok giá trị mỗi đơn hàng chia nhỏ từ 100.000-300.000 đồng.

Trong báo cáo thẩm tra về dự án Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi) mới đây, ông Lê Quang Mạnh, Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội cho biết, mặc dù không được quy định trong luật song trên thực tế, việc miễn thuế giá trị gia tăng gắn với miễn thuế nhập khẩu hiện được thực hiện đối với hàng hoá nhập khẩu có giá trị nhỏ dưới 1 triệu đồng gửi qua chuyển phát nhanh, theo Quyết định số 78/2010/QĐ-TTg ngày 30/11/2010 về mức giá trị hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh được miễn thuế.

Hàng ngày có trung bình 4-5 triệu đơn hàng giá trị nhỏ được vận chuyển từ Trung Quốc về Việt Nam qua các sàn Shopee, Lazada, Tiki, TikTok giá trị mỗi đơn hàng chia nhỏ từ 100.000-300.000 đồng. Ảnh: Đỗ Nga

"Nhiều nước đã bỏ quy định miễn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa nhập khẩu có giá trị nhỏ để bảo vệ nguồn thu, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng giữa hàng sản xuất trong nước và nhập khẩu", ông Mạnh cho biết.

Do đó, Uỷ ban Tài chính - Ngân sách đề nghị Chính phủ có chính sách phù hợp để mở rộng và bao quát các nguồn thu trong bối cảnh hạn chế về ngân sách hiện nay, giải trình cơ sở pháp lý của Quyết định số 78/2010/QĐ-TTg đối với nội dung nêu trên.

Cũng đề cập về nội dung này, vừa qua, thảo luận tại hội trường Quốc hội về dự án Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi). Một số đại biểu đã đề cập đến vấn đề áp thuế với hàng hóa nhập khẩu qua biên giới với giá trị nhỏ đang được miễn loại thuế này.

Theo đó, Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (đoàn Tây Ninh) đề nghị nghiên cứu bỏ nội dung miễn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh có giá trị dưới 1 triệu đồng.

Bà cho hay, với sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới, xu hướng chung của các quốc gia cho thấy lượng giao dịch hàng hóa có giá trị nhỏ xuyên biên giới thời gian qua đã tăng gấp nhiều lần.

“Trung bình mỗi ngày có khoảng 45-63 triệu USD, một tháng có khoảng 1,3-1,9 tỷ USD giá trị hàng hóa được luân chuyển qua các sàn Shopee, Lazada, Tiki, Tiktok…” – bà nói thêm và nhìn nhận nếu quy định như dự thảo thì ngân sách nhà nước sẽ thất thu một khoản thu khá lớn, đồng thời còn tạo điều kiện cho hàng giá rẻ tràn vào thị trường Việt Nam.

Cũng theo bà Thúy, nếu quy định như dự thảo luật cũng sẽ không đảm bảo sự công bằng giữa hàng hóa trong nước với hàng hóa nhập khẩu. Bởi lẽ theo nguyên tắc, hàng hóa trong nước khi sản xuất ra vẫn bị điều tiết bởi thuế giá trị gia tăng, trong khi hàng hóa nhập khẩu lại không chịu loại thuế này trong giá bán. Mặt khác, quy định này cũng không phù hợp với xu hướng của thế giới.

Chia sẻ thêm, đại biểu Phạm Đức Ấn (đoàn TP.Hà Nội) cho rằng, cần xem xét kỹ lưỡng. Nếu miễn thuế nhập khẩu và VAT thì chỉ nên miễn trong trường hợp hàng hóa giá trị nhỏ được mang theo người khi nhập cảnh qua cửa khẩu.

Cần xem xét kỹ lưỡng phù hợp với thực tế

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) nhìn nhận, Luật thuế giá trị gia tăng được xây dựng từ 2008, qua các lần sửa đổi bổ sung, đến nay vẫn còn một số hạn chế bất cập so với sự phát triển của thực tiễn cuộc sống. Do đó, ông cho rằng việc sửa đổi lần này là rất cần thiết.

Liên quan đến việc miễn thuế đối với hàng hóa có giá trị nhỏ, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị cân nhắc nội dung này. "Hiện nhiều nước trên thế giới đã bỏ quy định miễn thuế hàng hoá nhập khẩu có giá trị nhỏ để tạo bình đẳng hàng hoá sản xuất trong nước. Tôi đề nghị có cân nhắc cho phù hợp thực tế” – ông Hòa nói.

Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết việc quy định về thuế đối với hàng hóa nhập khẩu hiện vẫn đang được thực hiện theo Quyết định 78/2010 của Thủ tướng để nhằm phù hợp với Hiệp định Kyoto năm 1973 mà Việt Nam ký kết, trong đó quy định giá trị nhỏ tối thiểu sẽ không thu thuế hải quan và các thuế khác.

Luật không quy định nhưng Nghị định 134/2016/NĐ-CP ngày 01/09/2016 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Quyết định số 78/2010/QĐ-TTG ngày 30/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ về mức giá trị hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh được miễn thuế.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết, hiện một số quốc gia đã bỏ quy định này. Chẳng hạn, Liên minh châu Âu bỏ miễn thuế giá trị gia tăng với lô hàng dưới 22 Euro. Anh bỏ quy định miễn thuế giá trị gia tăng nhập khẩu có giá trị từ 135£ trở xuống từ ngày 1/1/2021 hay Thái Lan thu thuế giá trị gia tăng 7% với tất cả hàng nhập khẩu, không phân biệt giá trị. Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng cho biết, trong dự thảo luật vẫn đề xuất thu thuế đối với hàng nhập khẩu giá trị nhỏ.