TP. Hồ Chí Minh ưu tiên phát triển công nghiệp bán dẫn

Xác định ngành công nghiệp bán dẫn là lĩnh vực chiến lược

Công nghiệp bán dẫn là nền tảng của kỷ nguyên số  hiện nay Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2025, kinh tế số chiếm 20% GDP, đến năm 2030 đạt 30% GDP; chi tiêu cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đạt tối thiểu 3% GDP và lọt vào Top 40 Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII).

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách quan trọng như: Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số và Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Đơn cử địa phương như TP. Hồ Chí Minh, ông Lê Trường Duy, Giám đốc Trung tâm Cách mạng công nghiệp 4.0 tại TP. Hồ Chí Minh (HCMC C4IR) cho biết: Ngành bán dẫn đang trở thành trụ cột chiến lược của mọi nền kinh tế hiện đại. Từ trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây đến công nghệ quốc phòng, tất cả đều phụ thuộc vào năng lực sản xuất và thiết kế vi mạch. Tại Việt Nam, ngành bán dẫn đang bước vào thời kỳ chuyển mình. Các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Samsung, Amkor, NVIDIA, Qualcomm chọn Việt Nam làm điểm đến chiến lược. Các doanh nghiệp trong nước như Viettel cũng đang đẩy mạnh thiết kế vi mạch. Đây là thời điểm vàng để Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050, Việt Nam sẽ tham gia tất cả các công đoạn của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu: Thiết kế, chế tạo, đóng gói, kiểm định. Statista dự báo thị trường bán dẫn Việt Nam đạt doanh thu 24,46 tỷ USD vào năm 2025, tăng trưởng trung bình 13,73%/ năm và hướng tới quy mô 46,54 tỷ USD vào năm 2030.

TP. Hồ Chí Minh sớm xác định ngành công nghiệp bán dẫn là lĩnh vực chiến lược với định hướng trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu khu vực.

Thành phố thu hút được một số tập đoàn công nghệ lớn như Intel, Samsung, Marvell, Renesas, Siemens EDA, Ampere Computing... Riêng Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh có 37 dự án điện tử, vi mạch hoạt động với tổng vốn đầu tư hơn 7,7 tỷ USD.

Hình thành chuỗi giá trị ngành chip

Thời gian qua, TP. Hồ Chí Minh đưa ra nhiều chính sách và hành động cụ thể thúc đẩy ngành bán dẫn. Thành phố ký Biên bản ghi nhớ với Tập đoàn Advanced Micro Devices, Inc. (AMD) của Hoa Kỳ để nâng cao năng lực về các công nghệ tiên tiến cho đội ngũ giảng viên, sinh viên, cán bộ; hợp tác với Intel (IPV) đào tạo 9.000 nhân lực ngành bán dẫn đến năm 2030.

Thành phố ban hành kế hoạch triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2050 với mục tiêu hình thành và phát triển ít nhất một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt chuẩn quốc tế trong ngành công nghiệp bán dẫn, công nghệ số cốt lõi.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thách thức lớn của Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng trong ngành công nghiệp bán dẫn là thiếu nhân lực chuyên sâu. Ngành công nghiệp bán dẫn đòi hỏi nguồn nhân lực có kiến thức cao về Toán, Vật lý cùng các kỹ năng thiết kế vi mạch. Trong khi đó, sinh viên mới ra trường thường chưa thể đáp ứng các yêu cầu chuyên môn khắt khe. Ngoài ra, kết cấu hạ tầng và chính sách cho công nghiệp bán dẫn chưa đồng bộ, thiếu cơ chế đặc thù cho các dự án quy mô lớn; chính sách thu hút chuyên gia quốc tế chưa đủ hấp dẫn.

Phát biểu tại Phiên họp thứ 2 về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn mới đây, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Trần Thị Diệu Thúy cho biết, thành phố xác định phát triển vi mạch bán dẫn là một trong những động lực tăng trưởng mới, phù hợp với vai trò trung tâm kinh tế, tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước.

Phó Chủ tịch Trần Thị Diệu Thúy đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân 10 năm cho chuyên gia ngành bán dẫn trong và ngoài nước; bổ sung dự án sản xuất chip và trung tâm dữ liệu vào danh mục ưu tiên; áp dụng cơ chế "luồng xanh" cho thủ tục hành chính. Bà cũng kiến nghị Chính phủ đẩy nhanh phê duyệt đề án mở rộng SHTP và cấp tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư vào thiết kế chip, vật liệu bán dẫn và công nghiệp phụ trợ.

"Phát triển công nghiệp bán dẫn không chỉ là định hướng chiến lược mà còn là cơ hội vàng để Việt Nam vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu. Thành phố cam kết trở thành cực tăng trưởng và trung tâm công nghiệp bán dẫn của khu vực", bà Thúy nói.

Mặc dù nhiều doanh nghiệp FDI đã đầu tư nhà máy vi mạch tại Việt Nam, phần lớn công nghệ, máy móc và tổ chức vẫn do nước ngoài vận hành. Việt Nam chủ yếu tham gia các khâu kiểm thử, đóng gói. Công nghiệp phụ trợ chưa đủ mạnh để làm chủ chuỗi giá trị. Hạ tầng phục vụ R&D, đào tạo, sản xuất còn hạn chế. Nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu phát triển ngành.

Cuối cùng, TP.Hồ Chí Minh kiến nghị có cơ chế vốn ưu đãi đặc thù, bao gồm tín dụng và các quỹ hỗ trợ, dành riêng cho doanh nghiệp trong nước đầu tư vào thiết kế chip, sản xuất vật liệu bán dẫn và công nghiệp phụ trợ.

“TP. Hồ Chí Minh nhận thức sâu sắc rằng, phát triển công nghiệp bán dẫn không chỉ là một định hướng chiến lược mà còn là cơhội vàng để Việt Nam vươn lên trong chuỗigiá trị toàn cầu. Với quyết tâm chính trị cao nhất, thành phố cam kết sẽ nỗ lực hết mình để trở thành cực tăng trưởng quan trọng vàlà trung tâm công nghiệp bán dẫn của khu vực,” Phó Chủ tịch Trần Thị Diệu Thúy nhấn mạnh.

Theo dự báo của các chuyên gia, quy mô thị trường bán dẫn toàn cầu sẽ vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2030, trong khi thế giới đang đối mặt với nguy cơ thiếu hơn một triệu kỹ sư lĩnh vực này.