Thụy Điển siết yêu cầu vật liệu tiếp xúc thực phẩm

Yêu cầu về xuất xứ và vật liệu tiếp xúc thực phẩm

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, từ ngày 1/11/2025, quy định LIVSFS 2025:1 của Cơ quan Thực phẩm Thụy Điển chính thức có hiệu lực, sửa đổi các quy định liên quan đến vật liệu và sản phẩm dự kiến tiếp xúc với thực phẩm. Đến tháng 5/2026, vấn đề đặt ra với doanh nghiệp không còn là chuẩn bị cho thời điểm áp dụng, mà là rà soát việc tuân thủ trong thực tế, đặc biệt với chuỗi cung ứng bao bì, dụng cụ nhà bếp, đồ dùng bàn ăn và các sản phẩm nhựa có khả năng tiếp xúc với thực phẩm.

Sau hơn 6 tháng có hiệu lực, quy định LIVSFS 2025:1 của Cơ quan Thực phẩm Thụy Điển (Livsmedelsverket) đã bước sang giai đoạn thực thi. Quy định sửa đổi một số nội dung trong LIVSFS 2023:5, tập trung vào nhóm dụng cụ nhà bếp và đồ dùng bàn ăn bằng polyamide hoặc melamine có xuất xứ hoặc được gửi từ Trung Quốc và Hồng Kông.

Điểm đáng chú ý là Thụy Điển đã làm rõ phạm vi kiểm soát đối với các sản phẩm tiếp xúc thực phẩm, không chỉ với dụng cụ nhà bếp mà còn mở rộng sang nhiều loại đồ dùng bàn ăn và vật dụng có khả năng tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với thực phẩm.

Thương vụ cho biết, mặc dù không áp dụng trực tiếp với hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, doanh nghiệp Việt xuất khẩu sang Thụy Điển vẫn cần đặc biệt lưu ý. Trên thực tế, một sản phẩm xuất khẩu từ Việt Nam có thể sử dụng khay, hộp, nắp đậy, muỗng, lớp lót hoặc các phụ kiện tiếp xúc thực phẩm được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu. Nếu các vật liệu này liên quan đến polyamide, melamine hoặc có nguồn cung từ Trung Quốc, Hồng Kông, nhà nhập khẩu Thụy Điển có thể yêu cầu bổ sung hồ sơ chứng minh tính phù hợp.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý không chỉ căn cứ vào tên gọi thương mại mà còn xem xét công dụng thực tế của sản phẩm. Các mặt hàng như bát, đĩa, khay, hộp đựng, nắp đậy, dụng cụ phục vụ hoặc vật dụng dùng trong chế biến thực phẩm đều có thể thuộc diện kiểm soát nếu được thiết kế để tiếp xúc với thực phẩm.

Doanh nghiệp vì vậy cần rà soát lại hồ sơ vật liệu, nguồn gốc nguyên liệu, loại nhựa sử dụng, kết quả kiểm nghiệm và các tuyên bố phù hợp. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm cung cấp chứng từ với các nhà cung cấp bao bì, linh kiện và vật liệu nhựa nhằm bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ Điển, quy định mới cũng có thể làm gia tăng chi phí tuân thủ khi doanh nghiệp phải thực hiện thêm các hoạt động kiểm nghiệm, chuẩn hóa hồ sơ kỹ thuật hoặc yêu cầu nhà cung cấp bổ sung chứng nhận. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm chế biến, đồ uống, bao bì thực phẩm, đồ gia dụng và sản phẩm phục vụ ăn uống, đây là yêu cầu ngày càng quan trọng để duy trì khả năng tiếp cận thị trường.

Về logistics, rủi ro lớn nhất là chậm thông quan hoặc bị yêu cầu kiểm tra bổ sung nếu hồ sơ vật liệu không đầy đủ hoặc chưa rõ ràng. Một lô hàng bị giữ lại có thể làm phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và uy tín của doanh nghiệp với đối tác nhập khẩu. Với các mặt hàng thực phẩm hoặc hàng tiêu dùng theo mùa vụ, việc chậm giao hàng còn có thể làm giảm đáng kể giá trị thương mại của hợp đồng.

Những lưu ý cho doanh nghiệp Việt Nam

Theo Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, bên cạnh những yêu cầu kỹ thuật ngày càng chặt chẽ, quy định LIVSFS 2025:1 cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp có năng lực quản trị chất lượng và tuân thủ tốt.

Thị trường Thụy Điển nói riêng và khu vực Bắc Âu nói chung đang đặt ra các tiêu chuẩn ngày càng cao về an toàn sản phẩm, tính minh bạch của chuỗi cung ứng và khả năng truy xuất nguồn gốc. Những doanh nghiệp sở hữu hệ thống quản lý vật liệu rõ ràng, hồ sơ kỹ thuật đầy đủ và kết quả kiểm nghiệm đáng tin cậy sẽ có lợi thế lớn khi làm việc với các nhà nhập khẩu.

Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn của thị trường EU, từ khâu lựa chọn nhà cung cấp, phát triển sản phẩm đến kiểm soát rủi ro và quản trị chuỗi cung ứng. Thay vì coi các yêu cầu về vật liệu tiếp xúc thực phẩm là thủ tục phát sinh khi xuất khẩu, doanh nghiệp có thể tích hợp nội dung này vào quy trình quản trị nội bộ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ Điển cho biết, trong bối cảnh các quy định kỹ thuật tại châu Âu ngày càng chú trọng đến tính an toàn của vật liệu và khả năng truy xuất nguồn gốc, những doanh nghiệp chuẩn bị tốt sẽ không chỉ giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng chất lượng cao tại Thụy Điển và khu vực Bắc Âu.

Với doanh nghiệp Việt Nam, vấn đề này không nên được xử lý như một thủ tục giấy tờ cuối cùng trước khi giao hàng. Rà soát cần bắt đầu từ khâu thiết kế sản phẩm, lựa chọn vật liệu, lựa chọn nhà cung cấp và lập hồ sơ kỹ thuật. Nếu chỉ đến khi nhà nhập khẩu yêu cầu mới thu thập thông tin, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc truy xuất nguồn gốc hoặc chứng minh điều kiện sử dụng an toàn của sản phẩm.

Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ Điển khuyến nghị, doanh nghiệp nên làm việc trực tiếp với nhà nhập khẩu để xác định rõ yêu cầu chứng từ đối với từng nhóm hàng. Đồng thời, cần yêu cầu nhà cung cấp trong nước và nước ngoài cung cấp thông tin chi tiết về thành phần, xuất xứ, kiểm nghiệm và điều kiện sử dụng của vật liệu. Những điểm chưa rõ trong hồ sơ cần được xử lý trước khi giao hàng, thay vì chờ đến khi hàng tới cửa khẩu mới bổ sung.

LIVSFS 2025:1 là một thay đổi kỹ thuật, nhưng thông điệp quản lý có ý nghĩa rộng hơn. Xuất khẩu sang Thụy Điển và các thị trường Bắc Âu không chỉ phụ thuộc vào chất lượng, giá cả hoặc năng lực giao hàng. Khả năng chứng minh an toàn của vật liệu tiếp xúc thực phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và năng lực quản trị chuỗi cung ứng đang trở thành một phần quan trọng của năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp chuẩn bị tốt sẽ giảm rủi ro bị động, duy trì quan hệ ổn định với nhà nhập khẩu và tăng cơ hội tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng có tiêu chuẩn cao.