Thuỵ Điển: Siết quy định về sản phẩm sữa, tăng áp lực tuân thủ

Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia thông tin, LIVSFS 2025:5 là quy định mới của Cơ quan Thực phẩm Thụy Điển về sữa bột và các dạng sữa cô đặc, thay thế LIVSFS 2003:16, chính thức có hiệu lực từ ngày 14/6/2026.

Về bản chất, đây là quy định áp dụng trực tiếp cho các chủ thể tham gia sản xuất, chế biến, nhập khẩu, đóng gói, phân phối thực phẩm trong thị trường Thụy Điển. Nhưng trên thực tế, tác động của nó không dừng ở phạm vi nội địa. Khi Thụy Điển và EU đồng bộ hóa yêu cầu kỹ thuật, toàn bộ chuỗi cung ứng liên quan đến sản phẩm sữa bảo quản cũng bị kéo theo, bao gồm cả các nhà xuất khẩu ngoài EU muốn duy trì hoặc mở rộng hiện diện tại thị trường này.

Điểm đáng chú ý nhất trong đợt sửa đổi lần này là việc EU cho phép áp dụng các xử lý để tạo ra sản phẩm sữa bảo quản dạng khử nước có hàm lượng lactose (một loại đường tự nhiên thuộc nhóm đường đôi) giảm hoặc không chứa lactose. Đây là thay đổi có ý nghĩa thị trường rõ rệt, vì mở rộng không gian công nghệ cho nhóm sản phẩm hướng đến người tiêu dùng nhạy cảm với lactose.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây là một tín hiệu tích cực nếu xét ở khía cạnh cơ hội sản phẩm. Thị trường EU vốn đã có nhu cầu ngày càng rõ với các dòng thực phẩm phù hợp hơn cho người tiêu dùng có yêu cầu dinh dưỡng riêng, trong đó có nhóm ít lactose hoặc không chứa lactose.

Nếu doanh nghiệp Việt Nam có năng lực công nghệ phù hợp, thay đổi này có thể mở thêm dư địa cho các dòng sữa bột giá trị gia tăng, thay vì chỉ cạnh tranh ở phân khúc truyền thống hoặc gia công với biên lợi nhuận thấp. Đây là triển vọng có cơ sở từ hướng sửa đổi của EU, dù thành công thương mại cụ thể còn phụ thuộc vào năng lực phát triển sản phẩm và mức độ đáp ứng tiêu chuẩn của từng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cơ hội đi kèm với áp lực tuân thủ cao hơn. Một điểm cốt lõi của các quy định kiểu này là tiếp tục bảo vệ các tên gọi chuẩn của sản phẩm. Nói cách khác, doanh nghiệp chỉ có thể sử dụng đúng tên hàng hóa khi sản phẩm đáp ứng đúng tiêu chí kỹ thuật tương ứng.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sữa bột, sữa cô đặc hoặc nguyên liệu sữa chế biến vào Thụy Điển và rộng hơn là EU sẽ phải rà soát kỹ tên gọi sản phẩm, hồ sơ thành phần, phương pháp chế biến và cách ghi nhãn. Nếu không cập nhật kịp, rủi ro có thể xuất hiện ở việc phân loại sai sản phẩm, sử dụng tên gọi chưa phù hợp hoặc phát sinh chi phí điều chỉnh công thức và tài liệu kỹ thuật theo yêu cầu của đối tác nhập khẩu.

Với doanh nghiệp Việt Nam, tác động gián tiếp lớn nhất có lẽ không nằm ở quy định pháp lý của Thụy Điển tự thân, mà nằm ở việc thị trường EU đang ngày càng chuẩn hóa và yêu cầu rõ hơn đối với thực phẩm chế biến. Khi nhà nhập khẩu châu Âu phải tuân thủ chặt hơn về thành phần, tên gọi và nhãn hàng, họ sẽ đòi hỏi nhà cung cấp nước ngoài cung cấp hồ sơ sản phẩm đầy đủ hơn, chứng minh quy trình công nghệ rõ hơn và bảo đảm tính thống nhất giữa công thức, tên hàng và thông tin thương mại.

Do đó, doanh nghiệp nào chủ động nâng năng lực kiểm soát hồ sơ kỹ thuật và phát triển dòng sản phẩm phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới sẽ có lợi thế hơn trong giai đoạn tới.

Quy định LIVSFS 2025:5 của Cơ quan Thực phẩm Thụy Điển về sữa bột và các dạng sữa cô đặc có hiệu lực vừa giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận phân khúc sữa và sản phẩm từ sữa giảm hoặc ít lactose nhưng cũng đồng thời bị tăng áp lực tuân thủ.