Thương mại điện tử: Điểm tựa cho mục tiêu kinh tế số đến năm 2030

Hướng đến mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GDP

Tại Quyết định 411-QĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu, đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số đạt 30% GDP, tỷ trọng kinh tế số trong từng ngành, lĩnh vực đạt tối thiểu 20% và tỷ trọng thương mại điện tử trong tổng mức bán lẻ đạt trên 20%.

Để đạt mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030, Quyết định 411-QĐ/TTg nêu rõ, bên cạnh hoàn thiện thể chế, chính sách và môi trường pháp lý, Việt Nam cần đẩy mạnh triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số. Xây dựng và tổ chức triển khai Chương trình thúc đẩy thương mại điện tử tại các vùng nông thôn có tiềm năng phát triển, hỗ trợ người dân đưa sản phẩm dịch vụ lên các sàn thương mại điện tử, góp phần đưa mỗi một người dân thành một doanh nhân.

Cùng với đó, phát triển nền tảng thương mại điện tử thông qua chuỗi giá trị, kết nổi các nhà sản xuất lớn, các nhà phân phối vừa và nhỏ, nhà bán buôn và kênh thương mại bán lẻ, công ty thương mại điện tử cùng cấu thành nên chuỗi cung ứng. Đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử hỗ trợ các ngành hàng xuất khẩu chủ lực, mở rộng tiêu thụ cho hàng hóa nội địa và thúc đẩy phát triển thương mại điện tử tại các địa phương...

Thực hiện Quyết định 411-QĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua đã có nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thương mại điện tử được triển khai. Cụ thể, tháng 11/2025, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đã phối hợp cùng Shopee triển khai sáng kiến Shopee EZXports trong hai năm. Thông qua chương trình “Shopee EZ Exports - Vietnam Everywhere”, doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận hàng triệu người tiêu dùng tại các thị trường ASEAN, mở ra nguồn doanh thu mới và đa dạng hóa tệp khách hàng.

Shopee triển khai các sáng kiến hỗ trợ theo hướng xuyên suốt, đồng hành cùng doanh nghiệp Việt trong từng giai đoạn tăng trưởng từ tiếp cận thương mại điện tử, nâng cao năng lực vận hành đến từng bước mở rộng thị trường trong và ngoài nước. Các chương trình sáng kiến của Shopee được triển khai theo ba cấp độ: từ địa phương, cấp quốc gia đến khu vực, phản ánh hành trình phát triển của doanh nghiệp trên nền tảng số. 

Tại TP. Hồ Chí Minh, trong khuôn khổ Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cũng phối hợp Shopee triển khai chương trình “Hàng Việt tôi yêu” từ năm 2025, bước sang năm 2026, chương trình tiếp tục được đẩy mạnh với chuỗi hoạt động định kỳ, nổi bật là các phiên livestream hàng tháng quảng bá các thương hiệu và sản phẩm Việt chính hãng.

Tại Hà Nội, trong khuôn khổ Chương trình “Gian hàng số - Nâng tầm thương nhân Thủ đô” theo Kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội, Shopee cũng phối hợp cùng các sở, ngành triển khai “Gian hàng sản phẩm Thủ đô Hà Nội” trên nền tảng thương mại điện tử, dự kiến ra mắt trong năm 2026. Chương trình hướng tới việc mở rộng kênh phân phối số cho các sản phẩm OCOP và các sản phẩm thế mạnh của Hà Nội, đồng thời tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng trên toàn quốc thông qua nền tảng thương mại điện tử. Việc xây dựng gian hàng tập trung cũng góp phần nâng cao nhận diện cho sản phẩm Thủ đô trong môi trường kinh tế số.

Giai đoạn phát triển mới của thương mại điện tử

Theo nhận định của các chuyên gia, thương mại điện tử tại Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (SMEs) đang đối mặt với yêu cầu ngày càng cao trong việc tối ưu vận hành, nâng cao năng lực số và mở rộng thị trường, theo đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia bán hàng trên sàn thương mại điện tử càng trở nên cấp thiết.

Là một trong những đơn vị được hưởng lợi từ chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử, bà Nguyễn Thị Như Trang - Giám đốc HTX Trà Sơn Dung, tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Những buổi đào tạo không chỉ giúp doanh nghiệp hiểu rõ cách vận hành trên sàn mà còn thay đổi tư duy kinh doanh. Từ đó tự tin hơn khi mở rộng thị trường.

Đại diện Shopee, ông Jason Bay - Giám đốc Quốc gia của Sea Limited tại Việt Nam, chia sẻ: Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến động và thách thức, thương mại số và hội nhập khu vực vẫn là những điểm sáng về khả năng phục hồi và tăng trưởng.

“Bằng việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu trực tuyến sang các thị trường ASEAN, chúng tôi góp phần vào mục tiêu rộng hơn của Việt Nam là xây dựng một nền kinh tế số năng động và hướng ngoại” - ông Jason Bay nhấn mạnh.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng: Để hiện thực hóa mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030, Việt Nam cần có các giải pháp đồng bộ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực SMEs, tham gia sâu hơn vào thương mại điện tử. Từ các chương trình hỗ trợ đó, cần tìm ra những doanh nghiệp điển hình, thành công trên sàn thương mại điện tử để tuyên truyền và nhân rộng.

Theo TS. Lê Đăng Doanh, thương mại điện tử không chỉ là kênh bán hàng mới, mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp tái cấu trúc mô hình kinh doanh theo hướng linh hoạt, minh bạch và hiệu quả hơn. Khi tham gia các sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, rút ngắn khâu trung gian và tối ưu chi phí vận hành.

Tuy nhiên, để tận dụng tốt cơ hội trên các sàn thương mại điện tử, nhất là trong giai đoạn phát hiện hiện nay, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, nền tảng số và bản thân doanh nghiệp. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi, các nền tảng thương mại điện tử đóng vai trò dẫn dắt, còn doanh nghiệp phải chủ động thay đổi tư duy và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây chính là “chìa khóa” để thương mại điện tử trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế số phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Để thương mại điện tử thực sự trở thành “điểm tựa” cho kinh tế số, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực số cho doanh nghiệp và mở rộng các chương trình hỗ trợ mang tính dài hạn. Việc đưa doanh nghiệp lên môi trường số không chỉ giúp gia tăng doanh thu mà còn là con đường tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.