Thị trường vàng toàn cầu ảnh hưởng ra sao do xung đột Trung Đông?

Dưới tác động từ sự biến động mạnh mẽ của giá năng lượng toàn cầu và những điều chỉnh trong chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương, thị trường vàng đang bước vào một giai đoạn đầy biến động. Dù đối mặt với nhiều lực cản trong ngắn hạn, các yếu tố nền tảng hỗ trợ kim loại quý này được dự báo vẫn duy trì sự ổn định trong dài hạn.

"Trở lực" từ kinh tế vĩ mô

Thị trường vàng thế giới đang phải đối mặt với một kịch bản phức tạp khi giá dầu thô gặp nhiều biến động, làm dấy lên lo ngại về sự trở lại của áp lực lạm phát. Diễn biến này buộc các ngân hàng trung ương phải rà soát lại lộ trình nới lỏng tiền tệ, thậm chí tính đến các kịch bản thắt chặt hơn.

Năm 2026, những kỳ vọng lạc quan về một môi trường thuận lợi cho thị trường vàng - với lạm phát hạ nhiệt và các đợt cắt giảm lãi suất sớm đã nhanh chóng thay đổi. Hiện nay, các định chế tài chính lớn đang chuyển sang trạng thái thận trọng, ưu tiên theo dõi sát sao tác động từ chi phí năng lượng đối với chỉ số giá tiêu dùng. Mặc dù việc tăng lãi suất bổ sung có thể chưa được thực thi ngay lập tức, song kỳ vọng về việc hạ lãi suất đã bị đẩy lùi đáng kể. Điều này vô hình trung làm tăng chi phí cơ hội đối với việc nắm giữ vàng, vốn là loại tài sản không sinh lời trực tiếp.

Sự thay đổi về tâm lý này đã tạo ra những đợt sóng ổn định trên thị trường kim loại quý. Thực tế cho thấy, vàng không còn đơn thuần được giao dịch như một tài sản trú ẩn an toàn truyền thống. Thay vào đó, giá trị của nó ngày càng nhạy cảm và phản ứng trực tiếp với những biến động trong dự báo lãi suất của các nền kinh tế lớn.

Tác động từ cú sốc nguồn cung năng lượng

Nguyên nhân cốt lõi của sự chuyển dịch này xuất phát từ những biến động địa chính trị. Theo báo cáo triển vọng tháng 4 của Ngân hàng Thế giới (WB), nền kinh tế toàn cầu đang phải hứng chịu một trong những cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất lịch sử sau khi xung đột Trung Đông leo thang.

Dữ liệu thực tế cho thấy giá dầu Brent biến động mạnh vào tháng 3 vừa qua. Theo dự báo, giá năng lượng có thể tăng tới 24% trong cả năm 2026. Loại hình lạm phát do nguồn cung thúc đẩy này đặt thị trường vàng vào thế khó, bởi nó trực tiếp buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian dài hơn để kiểm soát giá cả, ngay cả khi tốc độ tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu chậm lại.

Bất chấp những rào cản về mặt vĩ mô, các yếu tố nội tại của thị trường vàng vẫn chứng minh được sức bền đáng kể. Theo số liệu từ Hội đồng Vàng thế giới (WGC), tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong quý I đã tăng 2% so với cùng kỳ năm trước, đạt ngưỡng 1.231 tấn. Đáng chú ý, giá trị giao dịch đã tăng vọt 74%, xác lập mức kỷ lục mới là 193 tỷ USD.

Nhu cầu đầu tư tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trên thị trường. Hoạt động mua vàng thỏi và tiền vàng đã tăng 42%, đạt 474 tấn - đây là mức cao thứ hai trong lịch sử tính theo quý. Sự gia tăng mạnh mẽ về nhu cầu vàng vật chất, đặc biệt là tại khu vực châu Á, cho thấy các nhà đầu tư vẫn ưu tiên lựa chọn vàng như một công cụ phòng ngừa rủi ro hữu hiệu trước những bất ổn kinh tế toàn cầu. Đây cũng là lý do giải thích tại sao tâm lý lạc quan của thị trường không bị đổ vỡ dù giá cả đang trong giai đoạn điều chỉnh và tích lũy.

Trong tầm nhìn trung và dài hạn, nhiều tổ chức tài chính quốc tế vẫn giữ quan điểm tích cực về triển vọng của kim loại quý này. Ngân hàng Bank of America đã tái khẳng định mục tiêu trong vòng 12 tháng tới của giá vàng có thể đạt mức 6.000 USD/ounce. Các chuyên gia tại đây chỉ ra rằng các yếu tố mang tính cấu trúc như nợ công toàn cầu gia tăng và các rủi ro địa chính trị kéo dài sẽ là động lực chính thúc đẩy giá vàng.

Đồng quan điểm, Ngân hàng Thế giới dự báo giá vàng sẽ duy trì ở mức cao kỷ lục, với mức trung bình đạt khoảng 4.700 USD/ounce trong năm 2026. Tuy nhiên, định chế này cũng lưu ý rằng thị trường đang bước vào một giai đoạn trưởng thành hơn. Ở đó, mặc dù giá vàng neo ở mức cao nhưng sẽ phải đối mặt với sự kháng cự ngày càng quyết liệt từ các lực lượng kinh tế vĩ mô, đặc biệt là các biến số về lãi suất.

Tóm lại, dù vàng có vẻ dễ tổn thương trong ngắn hạn do những điều chỉnh về chính sách tiền tệ, song bức tranh tổng thể về vai trò chiến lược của loại tài sản này vẫn không thay đổi. Trong bối cảnh nợ công toàn cầu ở mức cao và những rạn nứt địa chính trị ngày càng sâu sắc, thị trường vàng được dự báo vẫn sẽ vững vàng xu hướng tăng giá dài hạn, bất chấp những giai đoạn biến động mạnh có thể xảy ra.

Dù đối mặt áp lực từ chính sách tiền tệ và giá năng lượng, vàng vẫn khẳng định vai trò chiến lược nhờ nhu cầu vật chất kỷ lục và nợ công toàn cầu gia tăng. Các tổ chức tài chính quốc tế dự báo, sự bất ổn địa chính trị sẽ tiếp tục là động lực then chốt củng cố vị thế trú ẩn an toàn của kim loại quý trong dài hạn.