Quảng Ngãi: Vững kinh tế nhờ thay đổi tư duy cây trồng

Đầu tư bài bản để nâng giá trị cây trồng

Ở nhiều vùng miền núi, cây keo và cây mì (sắn) từng là lựa chọn chủ yếu của người dân bởi dễ trồng, ít vốn đầu tư. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế từ những loại cây này không phải lúc nào cũng tương xứng với diện tích đất sử dụng, nhất là tại những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của khô hạn.

Từ thực tế đó, một số hộ dân ở xã Sơn Mai (Quảng Ngãi) đã chủ động tìm hướng đi mới, lựa chọn những loại cây có khả năng thích nghi với điều kiện đất đai, ít chịu tác động của thời tiết và có khả năng mang lại giá trị kinh tế cao hơn.

Gia đình anh Đinh Văn Sương là một trong những hộ mạnh dạn chuyển đổi. Trên diện tích khoảng 7 sào đất đồi, thay vì tiếp tục trồng các loại hoa màu thường xuyên đối mặt với tình trạng khô hạn, anh chuyển sang trồng riềng và sả.

Theo anh Sương, đây là hai loại cây tương đối dễ trồng, khả năng chịu hạn tốt, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư và công chăm sóc không quá cao. Quan trọng hơn, việc chuyển đổi đã giúp gia đình khai thác hiệu quả diện tích đất trước đây sản xuất kém hiệu quả.

“Đất này trước trồng hoa màu khô hạn quá, tôi trồng không hiệu quả. Tôi lựa chọn chuyển trồng sả với riềng vì chịu hạn hơn nên đem lại kinh tế”, anh Sương chia sẻ.

Từ một diện tích đất khó canh tác, việc lựa chọn cây trồng phù hợp đã giúp gia đình anh Sương có thêm nguồn thu nhập. Mô hình cũng cho thấy, với đất đồi miền núi, việc lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên và khả năng đầu tư của từng hộ có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao giá trị sản xuất.

Không dừng ở những loại cây ngắn ngày, một số hộ dân Sơn Mai còn mạnh dạn đầu tư phát triển cây ăn quả. Hiện toàn xã có hàng chục ha cây ăn quả, trong đó diện tích sầu riêng đã hơn 12ha.

Việc đưa các loại cây có giá trị kinh tế cao vào sản xuất cho thấy người dân địa phương đang từng bước thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp. Thay vì chỉ chú trọng những loại cây dễ trồng, dễ chăm sóc, người dân bắt đầu quan tâm hơn đến hiệu quả kinh tế, khả năng thích nghi với đất đai và triển vọng thị trường.

Thực tế sản xuất tại Sơn Mai cho thấy, chuyển đổi cây trồng không chỉ đơn thuần là thay loại cây này bằng loại cây khác. Để cây trồng phát huy hiệu quả, người dân cần thay đổi phương thức canh tác, đầu tư phù hợp và áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất.

Ông Võ Thanh Bình (64 tuổi, xã Sơn Mai) cho biết, phát triển các loại cây trồng có giá trị đòi hỏi người nông dân phải thay đổi phương thức canh tác, đầu tư đúng mức và kiên trì theo đuổi.

“Phải đầu tư, rồi phải chăm sóc cho kĩ, cho tốt thì mới có thu hoạch. Nếu không có vốn, đầu tư yếu và không có ý chí tiến thủ thì không bao giờ đạt”, ông Bình chia sẻ.

Gắn chuyển đổi cây trồng với đầu ra sản phẩm

Từ những mô hình bước đầu cho thấy, hướng chuyển đổi cây trồng tại Sơn Mai đang mở ra cơ hội khai thác tốt hơn quỹ đất sản xuất, nhất là những diện tích trước đây có năng suất thấp. Tuy nhiên, để tạo sinh kế bền vững, địa phương xác định cần hướng người dân đến cách làm bài bản hơn, từ lựa chọn giống, kỹ thuật chăm sóc đến liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đinh Thanh Minh, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Mai cho biết, địa phương đang định hướng người dân phát triển một số loại cây phù hợp với điều kiện thực tế, trong đó có cây dứa.

“Định hướng cho bà con trồng cây dứa, về nguồn lực để hỗ trợ cho bà con hưởng lợi từ nguồn 3 chương trình mục tiêu cũng như nguồn sự nghiệp kinh tế của xã để bà con nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo”, ông Minh cho biết.

Cùng với vận động người dân chuyển đổi cây trồng, xã Sơn Mai hướng tới xây dựng các mô hình sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ. Đây được xem là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế tình trạng sản xuất tự phát, giảm nguy cơ “được mùa mất giá” và tạo điều kiện để nông sản miền núi từng bước tiếp cận thị trường ổn định hơn.

Cũng theo ông Minh, trong thời gian tới, xã Sơn Mai tiếp tục rà soát những diện tích đất sản xuất hiệu quả thấp để vận động người dân chuyển sang các loại cây trồng phù hợp hơn với điều kiện thực tế. Địa phương dự kiến hỗ trợ người dân trồng thí điểm hơn 3ha dứa, gắn với phương án bao tiêu đầu ra.

Từ những diện tích đất đồi từng được xem là khó phát huy giá trị, xã miền núi Sơn Mai đang từng bước tìm hướng đi mới bằng việc lựa chọn cây trồng phù hợp và tổ chức lại sản xuất. Khi chuyển đổi cây trồng được thực hiện đồng bộ với hỗ trợ kỹ thuật, nguồn lực và đầu ra sản phẩm, những mảnh đất hiệu quả thấp có thể trở thành nguồn sinh kế mới, góp phần nâng cao thu nhập và thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.