Nợ xấu hạ nhiệt, VN-Index đang ở giữa chu kỳ tăng trưởng

Theo phân tích từ Công ty Chứng khoán VPBankS, diễn biến của nợ xấu trong hệ thống ngân hàng có thể cung cấp những tín hiệu sớm và quan trọng cho thị trường chứng khoán. Dữ liệu cho thấy một mối tương quan chặt chẽ giữa việc chất lượng tài sản ngân hàng được cải thiện và sự tăng trưởng của chỉ số VN-Index.

Trong giai đoạn 2015-2019, nợ xấu đã ghi nhận xu hướng cải thiện liên tục trong bốn năm, trùng với thời điểm thị trường chứng khoán tăng trưởng khoảng 70%. Tương tự, trong 18 tháng gần đây, một chu kỳ suy giảm nợ xấu mới cũng đi kèm với mức tăng 45,7% của thị trường.

Ngay cả trong giai đoạn 2020-2021, khi nợ xấu xuống mức thấp kỷ lục do các biện pháp cơ cấu và giãn nợ trong bối cảnh Covid-19, thị trường chứng khoán vẫn ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng khoảng 56%.

VPBankS cho rằng chỉ báo nợ xấu (tỷ lệ nợ xấu cộng với xóa nợ) phát huy hiệu quả tốt nhất khi dùng để nhận diện chu kỳ và trạng thái thị trường. Tại Việt Nam, đây được xem là một chỉ báo độc lập khá hiệu quả. Thống kê cho thấy, nếu nhà đầu tư mua vào VN-Index đầu những năm mà chỉ tiêu này của năm liền trước giảm, tỷ lệ thành công là rất cao, với hiệu suất bình quân đạt 19,0%.

Dựa trên các phân tích, VPBankS đánh giá đáy gần nhất của chu kỳ thị trường chứng khoán đã rơi vào tháng 11/2022, trong khi nợ xấu đạt đỉnh vào năm 2023, đánh dấu đáy của chu kỳ kinh tế hiện tại. Kể từ năm 2023, chất lượng tài sản đã cải thiện tích cực.

Nếu chỉ tiêu nợ xấu cuối năm 2025 ghi nhận ở mức bằng hoặc thấp hơn mức 4,3% của 9 tháng đầu năm 2025 (quy đổi theo năm), triển vọng cho năm 2026 sẽ trở nên khá tích cực. Điều này củng cố quan điểm rằng thị trường chứng khoán vẫn đang ở giai đoạn giữa của chu kỳ tăng trưởng.

VPBankS cũng dự báo tăng trưởng tín dụng sẽ duy trì ở mức 18-20% trong giai đoạn 2025-2026, bất chấp kịch bản lãi suất có thể tăng thêm 50 điểm cơ bản vào năm 2026. Động lực chính đến từ sự chuyển dịch nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp từ mục đích bổ sung vốn lưu động sang tài trợ mở rộng hoạt động và đầu tư.

Bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay được cho là có nhiều điểm khác biệt so với năm 2016, tạo nền tảng vững chắc hơn. Các yếu tố nổi bật bao gồm Nghị quyết 68 đặt khu vực kinh tế tư nhân ngang hàng với khu vực nhà nước, các cải cách hành chính và vai trò ngày càng lớn của đầu tư hạ tầng.

Nhà đầu tư nên tiếp tục theo dõi chặt chẽ chỉ báo tổng hợp gồm: tỷ lệ nợ xấu + tỷ lệ nợ nhóm 2 + xóa nợ để nhận diện sớm các dấu hiệu đảo chiều. Bên cạnh đó, việc ngày càng nhiều ngân hàng áp dụng chuẩn mực IFRS 9 sẽ là tuyến phòng thủ quan trọng trước các hành vi cho vay thiếu kỷ luật. Dựa trên các yếu tố này, VPBankS ước tính EPS toàn thị trường trong năm 2026 sẽ tăng khoảng 14,4% so với cùng kỳ.