Đại biểu Bùi Thị Kim Tuyến: Sửa đổi Luật Dầu khí, mở đường cho sự phát triển

Đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh năng lượng

Chiều 4/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Góp ý dự thảo luật, đại biểu Quốc hội Bùi Thị Kim Tuyến - Đoàn Phú Thọ tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Dầu khí số 12/2022/QH15 nhằm nâng tầm Luật Dầu khí, tiếp tục “mở đường cho sự phát triển”, đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế cao, giải phóng nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội đột phá trong kỷ nguyên mới.

Dự án Luật đã thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo, đường lối, nhiệm vụ, giải pháp về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, định hướng Chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam tại Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước; Kết luận số 76-KL/TW ngày 24/4/2024 của Bộ Chính trị về tình hình thực hiện Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 23/7/2015 của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 và một số định hướng cho giai đoạn mới.

Dự thảo lần này cũng đã tiếp thu tinh thần đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật tại Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 16/9/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, đã kế thừa các quy định tiến bộ, cơ chế, chính sách vượt trội, hiệu quả của Luật Dầu khí số 12/2022/QH15 và đã bổ sung cơ chế, chính sách, giải pháp mới nhằm tăng cường thu hút đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa để khai thác tốt nhất tiềm năng dầu khí trong nước.

Nâng năng lực cạnh tranh ngành dầu khí

Dự án Luật bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật; tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

Về hoàn thiện, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân quyền, giao quyền trong thẩm định, phê duyệt các bước triển khai điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, đại biểu Bùi Thị Kim Tuyến cho rằng, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân quyền, giao quyền trong thẩm định, phê duyệt các bước triển khai điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí là phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về tăng cường phân cấp, phân quyền; đồng thời giúp đơn giản hóa thủ tục và tăng cường tính chủ động của chủ thể trực tiếp tổ chức thực hiện hoạt động dầu khí.

Việc mở rộng thẩm quyền của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trong thực hiện các quyền phê duyệt, chấp thuận và giám sát được giao trong hoạt động dầu khí thể hiện sự thay đổi về tư duy quản lý, chuyển từ mô hình can thiệp hành chính trực tiếp sang mô hình giao quyền nhiều hơn cho chủ thể có đủ năng lực chuyên môn và chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện.

"Đây là một bước tiến phù hợp với yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành dầu khí trong bối cảnh các dự án mới có mức độ rủi ro cao hơn, quy mô đầu tư lớn hơn và đòi hỏi quá trình ra quyết định nhanh hơn" - đại biểu Bùi Thị Kim Tuyến nhấn mạnh. 

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, việc phân quyền cần được thực hiện có phân loại, theo hướng giao Petrovietnam quyết định các vấn đề chuyên môn, kỹ thuật và triển khai hợp đồng dầu khí; đồng thời tiếp tục bảo đảm thẩm quyền của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với các vấn đề chiến lược, liên ngành, liên vùng hoặc có ảnh hưởng lớn đến quốc phòng, an ninh, quy hoạch và lợi ích quốc gia. Việc Luật giao thêm quyền mới chỉ là điều kiện cần; điều kiện đủ là phải có cơ chế thực thi tương ứng.

Bổ sung, hoàn thiện cơ chế về ưu đãi đầu tư

Về bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách quy định về ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí, theo đại biểu Bùi Thị Kim Tuyến, dự thảo Luật đã bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách quy định về ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí nhằm phát triển mỏ dầu khí cận biên, khuyến khích triển khai các giải pháp nâng cao hệ số thu hồi dầu tại các mỏ dầu khí đang khai thác, đặc biệt có quy định nguyên tắc cơ chế đột phá để thúc đẩy hoạt động dầu khí và giao Thủ tướng Chính phủ quyết định mức thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất khẩu dầu thô, mức thu hồi chi phí tối đa ưu đãi hơn so với chính sách ưu đãi đầu tư và ưu đãi đầu tư đặc biệt được quy định tại Luật.

Về bổ sung, hoàn thiện các quy định về hợp đồng dầu khí và hoạt động dầu khí, dự thảo Luật đã bổ sung, hoàn thiện các quy định về hợp đồng dầu khí và hoạt động dầu khí liên quan đến một số vấn đề thực tế phát sinh mang tính đặc thù của hoạt động dầu khí chưa được quy định cụ thể tại Luật Dầu khí số 12/2022/QH15 và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật hoặc quy định chưa phù hợp với thực tiễn đã có những thay đổi.

Về cơ chế, chính sách phát triển chuỗi giá trị dầu khí, bao gồm dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi, đại biểu Bùi Thị Kim Tuyến đánh giá, dự thảo Luật đã thể chế hóa được định hướng chính sách mới này ở mức độ bước đầu, đặc biệt là việc bổ sung các quy định về dịch vụ dầu khí công nghệ cao, năng lượng ngoài khơi.

Song, để chuyển từ quy định mang tính “khuyến khích” sang cơ chế có khả năng thực thi, cần nghiên cứu quy định cụ thể hơn về ưu đãi thuế cho nghiên cứu, sản xuất, chế tạo và cung ứng dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao; cơ chế kiểm tra, giám sát nội địa hóa; nguyên tắc ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ trong nước và danh mục thiết bị, dịch vụ trọng yếu cần ưu tiên sản xuất, cung cấp trong nước.

Về quy định khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) trong hoạt động dầu khí, đại biểu đoàn Phú Thọ nhận định, dự thảo Luật đã hiện thực hóa cơ bản chủ trương xây dựng khung pháp lý ban đầu cho hoạt động CCS. Đồng thời, đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết việc triển khai hoạt động CCS trong phạm vi Luật Dầu khí và tiếp tục nghiên cứu, xây dựng khung pháp lý phù hợp cho dự án CCS độc lập và hoạt động CCS theo chuỗi giá trị.

Tờ trình của Chính phủ trình Quốc hội về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) nêu rõ, xuất phát từ thực tiễn quản lý, thực trạng thi hành pháp luật và bối cảnh tình hình hiện nay, việc xây dựng Luật Dầu khí (sửa đổi) để thay thế Luật Dầu khí năm 2022 là hết sức cần thiết nhằm nâng tầm của Luật, tăng cường hiệu quả, hiệu lực trong quản lý nhà nước, loại bỏ rào cản, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho nhà đầu tư, góp phần cải thiện mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí.