Ninh Bình: Mong Bộ Công Thương và các bộ ngành đồng hành gỡ nút thắt

Không gian phát triển rộng mở nhưng bộ máy quản lý chưa theo kịp

Thực hiện nghị quyết của Trung ương và Quốc hội, từ ngày 1/5/2025, ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình đã hợp nhất thành tỉnh Ninh Bình mới với quy mô lớn hơn nhiều lần, gần 4.000 km², dân số trên 4,4 triệu người, GRDP tăng hơn 10,8%, xếp thứ 4 cả nước. Công nghiệp tăng tốc mạnh, chỉ số sản xuất công nghiệp tính đến hết quý III/2025 tăng trên 22%, kim ngạch xuất khẩu cán mốc gần 19 tỷ USD, tăng tới hơn 66% so với cùng kỳ.

Những ngành công nghiệp chủ lực như cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất ô tô, xe máy, điện tử, đóng tàu… đang trở thành động lực quan trọng đưa địa phương định vị lại trong chuỗi giá trị phía Bắc.

Song, mở rộng không gian không đồng nghĩa mọi thứ vận hành trơn tru ngay lập tức. Ông Hoàng Chí Dũng - Phó Giám đốc Sở Công Thương Ninh Bình nhìn nhận, sau sáp nhập, quy mô lớn hơn khiến nhiệm vụ quản lý phức tạp hơn. Nhiều xã thiếu cán bộ có chuyên môn phù hợp với yêu cầu ngành Công Thương, nhiều vị trí phải kiêm nhiệm. Công tác phối hợp chuyên môn xuống cơ sở gặp rất nhiều khó khăn.

Bộ máy chưa kịp thích ứng đang khiến các nhiệm vụ triển khai chậm nhịp. Một nút thắt lớn khác là ba tỉnh trước đây đều có chính sách hỗ trợ riêng. Khi hợp nhất, các chính sách buộc phải rà soát lại, thống nhất ban hành theo quy trình pháp lý mới. Điều này gây chậm trễ, đặc biệt những nội dung thuộc thẩm quyền HĐND tỉnh.

Đơn cử chương trình khuyến công, hồ sơ trình HĐND tỉnh vẫn đang chờ kỳ họp cuối tháng 11, đầu tháng 12. Do đó, nhiều nội dung năm 2025 gần như không thể triển khai kịp dù đã có kinh phí địa phương.

Doanh nghiệp cần môi trường thông suốt

Xuất khẩu vẫn là động lực trung tâm của Ninh Bình. Nhờ hội tụ lợi thế sản xuất đa dạng và vị trí chiến lược gần Hà Nội, các cảng biển lớn, tỉnh có điều kiện để bứt lên thành trung tâm logistics và công nghiệp chế biến mới của miền Bắc.

Song, doanh nghiệp trên dịa bàn tỉnh vẫn đang gặp khó bởi hạ tầng logistics thiếu đồng bộ, chi phí vận chuyển cao; doanh nghiệp nội hạn chế về công nghệ, quản trị, khó đáp ứng yêu cầu xanh, bền vững của các thị trường lớn.

Với hiện trang trên, ông Hoàng Chí Dũng kiến nghị, Bộ Công Thương tiếp tục duy trì tổ công tác xuống địa phương để “giải quyết tận gốc từng việc”, những vấn đề chưa giải đáp tại chỗ đều được tổng hợp và bộ có văn bản trả lời. Điều này vô cùng hữu ích với địa phương.

Đại diện cho Sở Công Thương Ninh Bình cũng đề xuất các giải pháp trọng tâm: hoàn thiện pháp lý, xóa bỏ các chồng chéo giữa Nghị định 32 và Luật Đầu tư bảo đảm thông suốt cho thành lập khu, cụm công nghiệp mới.

Có hướng dẫn chuyển tiếp đối với các dự án cụm công nghiệp đã hoàn thành hồ sơ trước thời điểm sáp nhập để tránh phải làm lại từ đầu. Sớm ban hành cơ chế chuyển giao tài sản công nghiệp cũ (trước năm 2010) cho doanh nghiệp nâng cấp hạ tầng, bởi hiện thiếu khung hướng dẫn của Bộ Tài chính. Ưu tiên vốn nâng cấp hệ thống điện, nhất là tại 20 khu và 43 cụm công nghiệp đang hoạt động.

Hợp nhất tỉnh mở ra cơ hội định vị lại thương hiệu công nghiệp, thương mại vùng. Ninh Bình cũng đang đứng trước một thời điểm quan trọng hoặc tận dụng tốt ưu thế để bật dậy, hoặc chậm chân mất đi lợi thế so sánh mới vừa hình thành.

“Chúng tôi rất mong Bộ Công Thương và các bộ, ngành tiếp tục đồng hành, tháo gỡ khó khăn, giúp Ninh Bình phát huy tối đa lợi thế sau sáp nhập”, ông Hoàng Chí Dũng bày tỏ.

Ninh Bình đã có bước chạy đà tốt, nhưng chặng bứt tốc phía trước mới thực sự là thử thách. Nếu tháo được những nút thắt hiện nay, Ninh Bình hoàn toàn có cơ hội trở thành cực tăng trưởng công nghiệp và thương mại mới của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Ninh Bình quy hoạch 117 cụm, trong đó 80 cụm đã thành lập hoặc mở rộng với tổng diện tích hơn 3.300 ha. Hiện có 43 cụm đi vào hoạt động, 69 cụm được phê duyệt chủ trương đầu tư hạ tầng với tổng vốn đăng ký trên 31 nghìn tỷ đồng, và 71 cụm có quy hoạch chi tiết.

Sở Công Thương đang rà soát để điều chỉnh, bổ sung vị trí mới phù hợp, loại bỏ những cụm không còn đáp ứng yêu cầu phát triển. Một số cụm gắn với làng nghề sẽ tiếp tục được đầu tư hạ tầng kỹ thuật, phục vụ sản xuất, bảo đảm yêu cầu môi trường.