Những chung cư ''điểm nóng'' an ninh trật tự tại Hà Nội

Sở Xây dựng Hà Nội đã có báo cáo về công tác đảm bảo an toàn về phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, quản lý vận hành, sử dụng nhà chung cư quý I/2024. Báo cáo cho thấy thời gian qua, trên địa bàn Hà Nội còn có một số chung cư phát sinh việc cư dân tụ tập, căng băng rôn gây mất an ninh trật tự.

Một số chung cư “điểm nóng”

Theo báo cáo, trong quá trình hoạt động, vận hành, sử dụng nhà chung cư còn phát sinh nhiều mâu thuẫn giữa chủ đầu tư, ban quản trị, cư dân, dẫn đến tình trạng đơn thư, khiếu kiện, tập trung đông người, treo băng rôn, khẩu hiệu… xảy ra ở nhiều nơi. Những chung cư có nguy cơ phức tạp về an ninh trật tự bao gồm: Tổ hợp nhà ở xã hội AZ Thăng Long, chung cư Artemis, tổ hợp nhà ở xã hội và thương mại dịch vụ THT New City, dự án Vinhomes Ocean và chung cư Season Avenues. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các khiếu kiện là tranh chấp liên quan đến quyền lợi giữa chủ đầu tư, ban quản trị và cư dân; chưa bàn giao quỹ bảo trì; tranh chấp về diện tích chung và riêng; giá và phí dịch vụ; vi phạm quy định phòng cháy, chữa cháy và việc chủ đầu tư chậm bàn giao nhà.

Tòa chung cư Tràng An Complex ghi nhận toà nhà Tràng An, toà CTI phòng bảo vệ, tầng lửng trường mầm non, toà CT2 vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy, bị phạt 110 triệu đồng. Ảnh: Khôi Nguyên

Bên cạnh đó, công tác quản lý, vận hành, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn nhìn chung vẫn còn một số hạn chế, các quy định của pháp luật còn chưa được thực hiện nghiêm túc. Vẫn còn khiếu kiện trong quá trình quản lý, sử dụng của một số nhà chung cư chủ yếu tập trung trong việc bàn giao tiếp nhận: Hồ sơ nhà chung cư, kinh phí bảo trì 2%, diện tích chung sở hữu chung, diện tích sở hữu riêng, tầng hầm để xe….

Ngoài ra, công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm của các cơ quan nhà nước có lúc, có nơi còn chưa được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc. Ứng xử của một số chủ đầu tư, ban quản trị nhà chung cư, cộng đồng dân cư và một số cá nhân còn thiếu chuẩn mực, chưa tuân thủ theo các quy định của pháp luật. Việc giải quyết đơn thư, kiến nghị chưa được kịp thời dẫn đến một vài khiếu kiện kéo dài gây bức súc dư luận.

Đáng chú ý, nhận thức của người đứng đầu cơ sở, người dân trong công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ còn nhiều hạn chế, chủ quan, chưa chấp hành đầy đủ các quy định như để đồ dùng, vật dụng cản trở lối thoát nạn; chèn, chặn, đóng khóa cửa vào buồng thang, đốt vàng mã trên hành lang hoặc trong buồng thang bộ.... Nhiều khu vực thương mại tại chung cư tự ý ngăn chia mặt bằng, thay đổi công năng sử dụng so với thiết kế đã được phê duyệt gây ảnh hưởng đến hoạt động của các phương tiện phòng cháy chữa cháyvà các điều kiện ngăn cháy, lối thoát nạn.

Mặc dù vẫn còn mâu thuẫn và khiếu kiện, song báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội cho biết “tình hình an ninh trật tự tại các vụ việc cơ bản đã được cơ quan chức năng giải quyết ổn định, an ninh được đảm bảo”.

Một số chủ đầu tư thiếu ý thức

Theo đánh giá của Sở Xây dựng, để xảy ra các tồn tại trên có nguyên nhân do hệ thống các quy định pháp luật của nhà nước trong việc quản lý, vận hành, sử dụng nhà chung cư thương mại còn một số bất cập, chưa đồng bộ. Việc chấp hành các quy định của pháp luật trong quản lý sử dụng nhà chung cư của một số tổ chức cá nhân chưa nghiêm.

Cụ thể, một số chủ đầu tư thiếu ý thức thực hiện các nghĩa vụ, trách nhiệm theo quy định của pháp luật trong việc tổ chức hội nghị nhà chung cư để thành lập ban quản trị; việc bàn giao hồ sơ nhà chung cư, bàn giao kinh phí bảo trì, bàn giao diện tích sở hữu chung, diện tích sở hữu riêng… cho các ban quản trị còn chậm và chưa đầy đủ; chạy theo lợi ích của chủ đầu tư mà chưa tôn trọng quyền lợi chính đáng của cư dân; năng lực tài chính, trình độ và kinh nghiệm quản lý còn kém.

Một số ban quản trị còn vi phạm trong sử dụng kinh phí bảo trì, quản lý, vận hành nhà chung cư; chưa hiểu đầy đủ các quy định của pháp luật về nhà ở trong từng thời kỳ cụ thể nên dẫn đến bất đồng, tranh chấp với chủ đầu tư và cư dân trong một số chung cư. Thậm chí có trường hợp ban quản trị đã kích động cư dân khiếu kiện, tập trung đông người, gây mất an ninh trật tự... Một số đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm, nghĩa vụ của mình trong việc quản lý vận hành nhà chung cư.

Không ít cư dân trong quá trình đàm phán và khi ký hợp đồng mua căn hộ đã coi nhẹ các thỏa thuận về quyền và nghĩa vụ của các bên trong quản lý, vận hành, sử dụng chung cư, sau khi nhận bàn giao nên bất lợi về pháp lý khi xảy ra tranh chấp; có cư dân chưa thực hiện đúng quyền và trách nhiệm của mình theo quy định của pháp luật trong quản lý, vận hành, sử dụng nhà chung cư.

Các nhà cao tầng, chung cư đã đưa vào hoạt động từ nhiều năm (đặc biệt là các nhà tập thể, chung cư tái định cư cũ) không bảo đảm yêu cầu về an toàn cháy và việc trang bị các hệ thống, thiết bị phòng cháy chữa cháy không đáp ứng quy định hiện hành. Đồng thời, do thiếu đồng bộ trong quy hoạch xây dựng, việc xây dựng các công trình tiếp giáp với cơ sở, dẫn đến không bảo đảm các điều kiện về giao thông, khoảng cách an toàn phòng cháy chữa cháy và nguồn nước chữa cháy. Việc áp dụng các quy định hiện hành khi cải tạo, thay đổi tính chất sử dụng của nhà, công trình rất khó khăn (khó đáp ứng được quy định về đường dành cho xe chữa cháy, bố trí đường, lối, cầu thang thoát nạn…).

Đặc biệt vẫn còn tình trạng một số chủ đầu tư chưa chấp hành các quy định về phòng cháy chữa cháy trong lĩnh vực đầu tư xây dựng nên khi xây mới hoặc cải tạo công trình, thay đổi bố trí mặt bằng, công năng sử dụng, hệ thống phòng cháy chữa cháy … không thực hiện công tác thẩm duyệt, nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy.