Nguyên nhân nào khiến thị trường cà phê nội địa lo thiếu hàng?

Mới đây, ngân hàng Citi hạ dự báo mức thặng dư cà phê toàn cầu 2-3 triệu bao trong vụ 2024-2025 do sản lượng mới thu hoạch tại Brazil không đạt kỳ vọng. Trong khi đó, thị trường dự đoán khô hạn kéo dài gần 4 tháng tại Đông Nam Brazil khu vực sản xuất cà phê lớn nhất nước này làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển của hoa và quả non của cây cà phê và giảm sản lượng trong niên vụ 2025/2026.

Bên cạnh đó, sự tăng trưởng mạnh mẽ trong tiêu thụ cà phê Arabica tại thị trường nội địa cho thấy tiềm năng lớn cho cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Nhu cầu toàn cầu đối với cà phê Arabica chất lượng cao và cà phê đặc sản từ các quốc gia như EU, Mỹ và Nhật Bản vẫn rất cao, thường xuyên vượt quá nguồn cung hiện có. Một tách cà phê sẽ còn đắt hơn nữa, khi tình trạng gián đoạn nguồn cung dai dẳng đẩy giá hạt cà phê Arabica cao cấp lên mức cao nhất trong 13 năm.

Sự tăng trưởng trong tiêu thụ cà phê Arabica tại thị trường nội địa cho thấy tiềm năng lớn cho thị trường nội địa và xuất khẩu.

Tại Việt Nam, nguồn cung cạn kiệt ở tháng cuối niên vụ đang kéo theo tình trạng xuất khẩu ảm đạm. Theo Tổng cục Hải quan, tháng 8, Việt Nam xuất khẩu trên 76.200 tấn cà phê, giảm 5,5% so với cùng kỳ năm 2023. Lũy kế 8 tháng xuất khẩu chưa tới 1,1 triệu tấn, giảm hơn 12% so với cùng kỳ năm 2023.

Ngoài ra, sản lượng giảm cũng đang gây áp lực lên hoạt động xuất khẩu cà phê Honduras, quốc gia sản xuất Arabica hàng đầu thế giới. Trong tháng 8, nước này chỉ xuất khẩu 280.000 bao cà phê, giảm 30% so với cùng kỳ năm trước và thấp hơn 37,5% so với mức trung bình ba năm. Tính chung cả niên vụ 2023-2024, lượng xuất khẩu cà phê ở mức thấp lịch sử.

Ngoài ra, các chuyên gia còn cho rằng, nhu cầu sầu riêng tăng mạnh từ Trung Quốc đã góp phần vào sự sụt giảm lớn sản lượng cà phê được trồng tại Việt Nam. Sự mở rộng đáng kể gần đây của sản xuất sầu riêng tại Việt Nam đã thu hẹp diện tích trồng cà phê đáng kể, dường như đang góp phần đẩy giá cà phê quốc tế lên cao.

Thêm vào đó, trong phiên giao dịch ngày hôm qua, mặc dù chỉ số Dollar Index phục hồi sau ba phiên giảm liên tiếp nhưng đồng Real của Brazil mạnh hơn đã kéo tỷ giá USD/BRL giảm 0,5%. Qua đó đã hạn chế tâm lý bán hàng của nông dân tại Brazil.

Tại các vườn trồng cà phê ở Đắk Lắk đã bắt đầu xuất hiện những trái chín sớm. Tuy nhiên, các hộ nông dân cho rằng, do ảnh hưởng của mưa bão nên vụ thu hoạch có thể bắt đầu muộn hơn so với bình thường. Theo các bản tin thời tiết, việc mưa bão có thể kéo dài sẽ ảnh hưởng đến tiến độ thu hoạch cà phê trong thời gian tới. Năm nay cũng là lần đầu tiên giá cà phê đạt mức cao kỷ lục trước khi bước vào vụ thu hoạch.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA), giá cà phê tăng cao do thiếu hàng “Lý do 2 nguồn cung cà phê lớn nhất trên thế giới là Brazil và Việt Nam đều bị biến đổi khí hậu gây mất mùa. Ngoài ra, yếu tố đầu cơ trên sàn London cũng khiến giá cà phê có sự biến động mạnh”.

Trong khi đó, tại thị trường trong nước, một số vùng trồng đã bắt đầu thu hái tỉa những quả chín sớm với giá từ 120.000 – 130.000 đồng/kg, tương đối ổn định so với khoảng vài tháng nay.

Chủ tịch VICOFA nhận định giá cà phê trong nước ổn định bởi nguồn cung đã cạn, ít có giao dịch. Việt Nam thu hoạch rộ cà phê vào tháng 11 và tháng 12 tới nên trong tháng 9 và 10 hàng năm, sản lượng cà phê cung ứng ra thị trường ở mức thấp nhất trong năm.