Mở rộng không gian sáng tạo văn hóa, nghệ thuật điện ảnh từ công nghệ

Trong bối cảnh ngành công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số quốc gia đang phát triển mạnh mẽ, việc ghi nhận và tái tạo thế giới thực dưới dạng dữ liệu không gian, thời gian đa chiều đang trở thành xu hướng quan trọng. Tại Việt Nam, hai hướng tiếp cận khác nhau nhưng bổ trợ lẫn nhau đang được thúc đẩy. Điểm hình thông qua việc ứng dụng công nghệ Volumetric 4D.

Theo đó, không chỉ dừng lại ở hiệu ứng hình ảnh phục vụ giải trí, công nghệ Volumetric 4D khi kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một hướng đi sâu sắc hơn: trở thành nền tảng hạ tầng tri thức, góp phần bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa, nâng tầm nghệ thuật điện ảnh cũng như cách thức truyền tải kiến thức trong giáo dục tại Việt Nam.

Ông Trần Hoàng Hải - CEO Lumigrade là người đầu tiên tại Đông Nam Á nghiên cứu và xây dựng hệ thống Volumetric 4D vật lý trong suốt gần 6 năm qua, tập trung vào độ chính xác cao của hạ tầng phần cứng chuyên dụng. Song song đó, đạo diễn Phạm Vĩnh Khương cùng Solentic Group đã tiên phong phát triển giải pháp Volumetric 4D giả lập trên smartphone.

Với kinh nghiệm hơn 10 năm sáng tạo phim bằng điện thoại và ứng dụng AI trong điện ảnh, đạo diễn Phạm Vĩnh Khương hướng đến việc tạo điều kiện tiếp cận công nghệ dễ dàng hơn thông qua việc giảm chi phí đáng kể để nghệ sĩ, nhà làm phim độc lập và các dự án cộng đồng.

Theo đạo diễn Phạm Vĩnh Khương, mục tiêu cốt lõi của hướng tiếp cận trên smartphone không chỉ là tạo hiệu ứng đẹp mắt mà là mở rộng không gian sáng tạo văn hóa. “Công nghệ phải phục vụ con người và văn hóa. Khi Volumetric 4D trở nên dễ tiếp cận hơn, chúng ta có thể kể những câu chuyện Việt Nam một cách sống động, chân thực và giàu chiều sâu không gian, thời gian hơn”, đạo diễn Phạm Vĩnh Khương nói.

Nguyên lý và tiềm năng sáng tạo Hệ thống Volumetric 4D sử dụng mảng camera đa góc độ kết hợp cảm biến độ sâu để ghi nhận đồng thời hàng trăm góc nhìn của đối tượng trong không gian ba chiều theo thời gian thực. Dữ liệu sau đó được xử lý qua pipeline AI, bao gồm tái tạo hình học, duy trì tính liên tục thời gian và dựng hình bằng neural rendering.

Kết quả là một “tài sản số 4D” - mô hình 3D động có thể quan sát tự do từ mọi góc độ, với ánh sáng, kết cấu và chuyển động tiệm cận thực tế. Khác biệt lớn so với video 2D hay motion capture truyền thống chính là khả năng ghi nhận toàn bộ “thể tích sống” của đối tượng. Điều này đặc biệt ý nghĩa trong lĩnh vực điện ảnh và văn hóa, khi cho phép tái hiện nhân vật, không gian biểu diễn hay nghi thức truyền thống một cách sống động, đa chiều.

Bên cạnh sáng tạo nghệ thuật, công nghệ này còn mang lại giá trị lớn cho giáo dục. Việc mô phỏng hiện tượng phức tạp với đầy đủ sáu bậc tự do (6DoF) giúp học sinh, sinh viên tiếp cận kiến thức một cách trực quan, sinh động. Đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, sinh viên điện ảnh và thiết kế có thể nghiên cứu, phân tích chuyển động, ánh sáng và không gian một cách chính xác, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực sáng tạo cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Trong bảo tồn di sản, Volumetric 4D cho phép số hóa di tích, hiện vật và các giá trị văn hóa phi vật thể dưới dạng dữ liệu không gian,  thời gian, tạo nền tảng vững chắc để lưu giữ, phục dựng và lan tỏa di sản dân tộc đến các thế hệ mai sau.