Lạm phát 6 tháng cuối năm: Áp lực không lớn, vẫn cần cẩn trọng

Áp lực lạm phát được dự báo không cao

Dẫn số liệu từ Cục Thống kê, báo cáo của Học viện Tài chính, Bộ Tài chính nếu rõ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trung bình 6 tháng đầu năm 2025 đã tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức trung bình của giai đoạn 2015- 2024 là 2,81%.

Áp lực lạm phát trong nửa đầu năm 2025 chủ yếu đến từ nhóm dịch vụ y tế (tăng 18,07% do điều chỉnh giá từ ngày 17/10/2024) và nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng (tăng 5,73%).

Trong nửa cuối năm 2025, áp lực lạm phát được dự báo không cao. Các yếu tố tác động khiến giá cả tăng/giảm sẽ đan xen nhau.

Về các yếu tố khiến giá cả tăng, trước tiên phải kể đến tỷ giá. Với việc chính sách thuế quan của các nước lớn, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ sẽ gặp nhiều thách thức trong nửa cuối năm 2025 và gây sức ép lên tỷ giá và lạm phát.

Một yếu tố khác cũng có thể gây sức ép lên giá cả trong 6 tháng cuối năm 2025 là việc cung tiền và tín dụng tăng mạnh. Với định hướng tăng trưởng tín dụng 16% trong cả năm 2025, đồng thời Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước duy trì lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng GDP đạt 8%, nhiều khả năng cung tiền sẽ tiếp tục tăng nhanh và gây sức ép lên giá cả.

Mặc dù vậy, trong nửa cuối năm 2025 cũng có nhiều yếu tố giúp kiềm chế lạm phát. Trước tiên, việc xuất khẩu gặp nhiều thách thức sẽ khiến nguồn cung hàng hóa trong nước dồi dào hơn, giúp giảm áp lực lạm phát.

Một yếu tố thuận lợi khác là giá các hàng hóa cơ bản đang có xu hướng giảm trong bối cảnh kinh tế toàn cầu được dự báo tăng trưởng chậm lại đáng kể.

"Việc các yếu tố tác động CPI tăng và giảm đan xen, có thể nhận định rằng áp lực lạm phát trong nửa cuối năm 2025 không lớn hơn nhiều so với mức trung bình. Với giả định CPI trong 6 tháng cuối năm 2025 sẽ tăng trung bình 0,27%/tháng, tương đương mức tăng trung bình trong 6 tháng cuối năm của giai đoạn 2015-2024, lạm phát trung bình cả năm 2025 sẽ ở mức 3,4%", báo cáo nêu rõ.

Nhận diện yếu tố kích thích tăng giá

Cũng theo báo cáo của Học Viện Tài chính, lực lạm phát  nửa cuối năm không lớn nhưng vẫn hiện hữu từ một số yếu tố có khả năng “kích thích” mặt bằng giá.

Đầu tiên là tỷ giá và tín dụng, việc đồng VND có thể chịu áp lực mất giá do bất định từ chính sách thuế quan của một số nước lớn, trong khi tín dụng được định hướng tăng trưởng 16% trong năm có thể khiến cung tiền tăng nhanh, gây áp lực lên CPI.

Dịch vụ công và chi phí đầu vào, giá các dịch vụ y tế, giáo dục và điện đều có khả năng điều chỉnh theo lộ trình, là yếu tố rủi ro tiềm ẩn cho CPI cuối năm.

Đặc biệt, trong bối cảnh biến động giá hàng hóa toàn cầu, một số mặt hàng có tác động đáng kể đến CPI nửa cuối năm. Trong đó, mặt hàng xăng dầu: Sau khi tăng trong tháng 6/2025 (xăng tăng 5,7%, dầu tăng 7,64%), giá dầu thế giới được dự báo giảm 3–5% trong tháng 7/2025. Điều này có thể góp phần hạ nhiệt áp lực chi phí vận chuyển và giá hàng hóa trong nước.

Giá phân bón Urea dự kiến tăng nhẹ khoảng 1-2%, phản ánh xu hướng giá thế giới và chi phí sản xuất trong nước; giá DAP có thể tăng 2-3%, do tác động chi phí đầu vào. Xu hướng giá phân bón trong tháng 7/2025 được dự báo tăng nhẹ, phản ánh tác động của chi phí đầu vào, biến đổi khí hậu đến nhu cầu tiêu thụ. Tuy nhiên, với tồn kho lương thực ổn định, tác động lên giá bán lẻ không quá lớn.

Giá thép có thể tăng 1 - 2% do đẩy mạnh đầu tư công trong nước và thỏa thuận thương mại với Mỹ. Mức tăng này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng chi phí xây dựng, từ đó tác động gián tiếp đến CPI.

Giá gạo và cà phê đều có xu hướng giảm do nguồn cung dồi dào, giúp ổn định giá thực phẩm trong nước. Riêng giá cà phê Việt Nam xuất khẩu dự kiến giảm thêm 0,5 - 1% trong tháng 7/2025.

Giá lợn hơi ổn định ở mức cao trong nửa đầu năm, tuy nhiên dự báo có thể giảm nhẹ 0,5 - 1% trong tháng 7/2025 do nguồn cung dồi dào và sức mua yếu.

Như vậy có thể thấy, CPI 6 tháng đầu năm 2025 tăng cao hơn trung bình lịch sử, các dự báo cho thấy không có dấu hiệu nào đáng lo ngại về lạm phát bùng phát. Mức tăng được cho là nằm trong vùng “an toàn” để hỗ trợ tăng trưởng GDP mục tiêu 8% năm 2025.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới nhiều bất ổn, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, công tác điều hành giá từ nay đến cuối năm cần tiếp tục chủ động, linh hoạt và sát sao. Việc giữ ổn định tỷ giá, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa, cũng như kiểm soát giá dịch vụ công là những điều kiện tiên quyết để CPI không vượt khỏi tầm kiểm soát.

Đồng tình với quan điểm trên, đại diện Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính cũng nêu những khuyến nghị cụ thể nhằm giữ lạm phát trong ngưỡng kiểm soát và đạt mục tiêu tốc độ tăng CPI bình quân năm 2025 khoảng 4,5-5,0%. Theo đó, các Bộ, ngành, địa phương quyết liệt thực hiện các biện pháp về quản lý, điều hành giá, bình ổn giá cả thị trường, nhất là đối với các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu theo đúng ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Tiếp tục đảm bảo cân đối cung - cầu thị trường, đặc biệt là nhóm lương thực, thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện và các nguyên liệu đầu vào quan trọng phục vụ sản xuất, đồng thời chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu nhằm hạn chế tác động của diễn biến thời tiết cực đoan tới nguồn cung hàng hóa và mặt bằng giá cả hàng hóa trong nước.

Điều hành chính sách tài khóa phối hợp với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Thực hiện đồng bộ các giải pháp để hỗ trợ các hộ nghèo và các gia đình khó khăn.

Chủ động công tác dự báo, tính toán và cập nhật kịch bản lạm phát theo diễn biến giá các mặt hàng thiết yếu và phương án giá cụ thể các mặt hàng nhà nước quản lý. Sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát, bình ổn thị trường.

Đối với các mặt hàng cụ thể, các Bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm tổ chức triển khai nhiệm vụ quản lý giá cả theo phân công thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan, đơn vị theo quy định tại Luật Giá và các văn bản hướng dẫn, tổ chức, theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường các mặt hàng thuộc lĩnh vực quản lý để có biện pháp điều hành phù hợp.

Chủ động dự báo và có phương án bảo đảm cân đối cung cầu, nhất là trong các thời điểm thị trường có nhu cầu tăng cao đối với các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm, vật tư nông nghiệp, dịch vụ vận tải ... không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, gián đoạn nguồn hàng gây tăng giá đột biến.

Dự báo giá của một số mặt hàng quan trọng ổn định hoặc tăng nhẹ trong những tháng tới, là cơ sở tốt để “kìm” chỉ số giá tiêu dùng, giúp đạt mục tiêu lạm phát năm 2025.