Khởi động điều tra tỷ lệ mù lòa tại Việt Nam

Đây là cuộc điều tra quy mô toàn quốc đầu tiên sau hơn một thập kỷ nhằm cập nhật thực trạng mù lòa, nguyên nhân gây giảm thị lực và khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc mắt của người dân, qua đó tạo nền tảng dữ liệu phục vụ xây dựng chính sách phòng chống mù lòa và chăm sóc mắt trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại lễ khởi động, GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia cho biết, công tác phòng chống mù lòa không chỉ là nhiệm vụ của chuyên ngành nhãn khoa mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng sống, cơ hội học tập, lao động và hòa nhập xã hội của người dân.

Hiện Việt Nam ước tính có khoảng 2 triệu người mù hoặc giảm thị lực, trong đó khoảng 80% nguyên nhân gây mù có thể phòng ngừa hoặc điều trị được nếu được phát hiện sớm, quản lý tốt và tiếp cận dịch vụ kịp thời.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết, thời gian qua ngành Nhãn khoa đã đạt nhiều kết quả tích cực như củng cố hệ thống, mở rộng phẫu thuật đục thủy tinh thể, tăng cường sàng lọc và chăm sóc mắt cộng đồng. Tuy nhiên, mô hình bệnh tật thay đổi nhanh do già hóa dân số và gia tăng bệnh không lây nhiễm, trong khi chênh lệch tiếp cận dịch vụ giữa các vùng vẫn còn.

"Dữ liệu về tỷ lệ mù lòa, nguyên nhân gây mù, độ bao phủ phẫu thuật đục thể thủy tinh, chất lượng dịch vụ và rào cản tiếp cận của người dân cần được cập nhật đầy đủ hơn, chính xác hơn, phù hợp hơn với bối cảnh hiện nay", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nói.

Lãnh đạo Bộ Y tế cũng nhấn mạnh, một nền y tế nhân văn là nền y tế không để người dân mất đi ánh sáng chỉ vì bệnh có thể phòng, có thể điều trị nhưng không được tiếp cận dịch vụ kịp thời. Vì vậy, kết quả của RAAB 2026 được kỳ vọng sẽ tạo ra bộ dữ liệu có giá trị, làm nền tảng cho chiến lược quốc gia về phòng chống mù lòa và chăm sóc mắt trong giai đoạn mới; góp phần bảo vệ và gìn giữ ánh sáng cho người dân Việt Nam một cách công bằng, bền vững và nhân văn.

Theo PGS.TS Phạm Ngọc Đông - Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, Việt Nam từng thực hiện các cuộc điều tra tương tự vào năm 2007 và 2015. Kết quả từ các khảo sát trước đã giúp ngành y tế xác định các nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa, từ đó triển khai nhiều chương trình can thiệp hiệu quả trên toàn quốc.

Chương trình RAAB 2026 sẽ triển khai tại 12 tỉnh/thành phố đại diện cho các vùng miền cả nước, khảo sát gần 16.000 người từ 50 tuổi trở lên. Kết quả điều tra RAAB 2026 dự kiến sẽ được công bố vào cuối năm nay, tạo cơ sở dữ liệu quan trọng để thúc đẩy thực hiện các mục tiêu Thị giác 2030 và tăng cường nâng cao chất lượng chăm sóc mắt cho người dân Việt Nam trong giai đoạn mới.