Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chịu tác động từ những biến động địa chính trị, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và yêu cầu chuyển đổi xanh, quan hệ hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Đức đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển mới. Không chỉ tập trung vào thương mại và đầu tư truyền thống, hai nước đang hướng tới tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ, hạ tầng, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đây cũng là những nội dung trọng tâm được các cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp hai nước trao đổi tại Diễn đàn Doanh nghiệp và Đầu tư Đức 2026 (German Business & Investment Forum), do Hiệp hội Doanh nghiệp Đức tại Việt Nam (GBA) và Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức tại Việt Nam (AHK Vietnam) phối hợp tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh vừa qua.
Với chủ đề “Đức - Đối tác tin cậy cho kỷ nguyên tăng trưởng mới của Việt Nam”, diễn đàn quy tụ hơn 300 đại biểu cùng hơn 30 diễn giả, khách mời, tập trung thảo luận những định hướng hợp tác nhằm thúc đẩy đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển bền vững.
Một trong những vấn đề được quan tâm là khả năng tận dụng thế mạnh công nghệ, kinh nghiệm quản trị và nguồn lực đầu tư của Đức để hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng suất, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đề cập đến quan hệ hợp tác kinh tế giữa TP. Hồ Chí Minh và Đức, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh, cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại giữa Thành phố và Đức đạt gần 2 tỷ USD. Đức hiện có 316 dự án đầu tư tại Thành phố với tổng vốn đăng ký hơn 742 triệu USD, cùng 27 văn phòng đại diện của các doanh nghiệp Đức.
Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh
Theo ông Nguyễn Lộc Hà, những kết quả trên cho thấy quan hệ hợp tác kinh tế giữa TP. Hồ Chí Minh và Đức đang phát triển tích cực, song dư địa hợp tác giữa hai bên vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực có thế mạnh bổ trợ.
Trong đó, TP. Hồ Chí Minh và thành phố Hamburg của Đức có nhiều tiềm năng hợp tác về cảng biển, logistics, công nghiệp hàng không, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh bày tỏ mong muốn Hamburg trở thành địa phương thứ tư của Đức thiết lập quan hệ hữu nghị hợp tác với Thành phố, sau Leipzig, Frankfurt và Heidelberg.
Chia sẻ về triển vọng hợp tác, Tiến sĩ Peter Tschentscher, Thị trưởng thứ nhất thành phố Hamburg, nhấn mạnh nền tảng quan hệ hữu nghị lâu dài giữa Đức và Việt Nam, đồng thời khẳng định mong muốn mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, logistics, công nghệ, phát triển bền vững, khoa học và giáo dục.
“Chúng tôi mong muốn chia sẻ tri thức, kết hợp thế mạnh của hai bên và cùng xây dựng những chiến lược chung”, ông Peter Tschentscher nhấn mạnh.
Tiến sĩ Peter Tschentscher, Thị trưởng thứ nhất thành phố Hamburg (Đức)
Là một trong những trung tâm cảng biển và logistics hàng đầu của Đức, Hamburg có nhiều kinh nghiệm về phát triển hạ tầng cảng biển, số hóa hoạt động logistics, năng lượng tái tạo và công nghệ xanh. Đây là những lĩnh vực phù hợp với nhu cầu hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao năng lực kết nối chuỗi cung ứng của Việt Nam.
Ở góc độ quan hệ song phương, bà Helga Barth, Đại sứ Đức tại Việt Nam, khẳng định niềm tin là nền tảng của mọi mối quan hệ đối tác bền vững. Theo bà, Đức cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn tăng trưởng mới, đặc biệt thông qua chuyển đổi xanh, phát triển các giải pháp năng lượng bền vững và công nghệ trung hòa carbon.
Đại sứ Helga Barth cũng đánh giá cao tiềm năng hợp tác giữa Hamburg và TP. Hồ Chí Minh, khi cả hai đều giữ vai trò là những trung tâm thương mại và logistics quốc tế quan trọng.
Bà Helga Barth, Đại sứ Đức tại Việt Nam
Trong khi đó, ông Alexander Ziehe, Chủ tịch GBA, nhận định doanh nghiệp Đức ngày càng nhìn nhận Việt Nam không chỉ là một thị trường tiềm năng mà còn là đối tác chiến lược lâu dài.
Theo ông Alexander Ziehe, các lĩnh vực như sản xuất tiên tiến, logistics, y tế, năng lượng tái tạo, công nghệ số và giáo dục đang mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển đổi mạnh mẽ, quan hệ hợp tác cần được xây dựng trên nền tảng niềm tin và những cam kết dài hạn.
“Hợp tác kinh tế không chỉ được đo lường bằng những bài phát biểu hay cuộc họp, mà bằng những khoản đầu tư mới, dự án mới, việc làm mới và các quan hệ đối tác mới”, ông Alexander Ziehe nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch GBA, việc thúc đẩy đối thoại chiến lược, công bố hợp tác và ký kết các biên bản ghi nhớ là những hoạt động góp phần chuyển hóa mục tiêu chung thành hành động cụ thể, hướng tới phát triển quan hệ kinh tế Đức - Việt Nam thực chất và bền vững.
Ông Alexander Ziehe, Chủ tịch GBA.
Một trong những định hướng đáng chú ý trong chính sách thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam là chuyển từ mục tiêu gia tăng số lượng dự án sang ưu tiên chất lượng dòng vốn, trình độ công nghệ và khả năng đóng góp cho tăng trưởng dài hạn.
Theo bà Đào Thanh Hương, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Tài chính, Việt Nam đang chuyển trọng tâm từ thu hút FDI về số lượng sang ưu tiên những dự án chất lượng cao, ứng dụng công nghệ tiên tiến, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Định hướng này mở ra cơ hội đối với các nhà đầu tư Đức, nhất là trong những lĩnh vực mà quốc gia này có thế mạnh về công nghệ, kỹ thuật và kinh nghiệm quản trị.
Bà Đào Thanh Hương cho biết, bốn nhóm lĩnh vực được kỳ vọng thu hút làn sóng đầu tư mới từ Đức gồm sản xuất công nghiệp công nghệ cao; cơ sở hạ tầng và logistics; công nghệ và chuyển đổi xanh; cùng phát triển nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi công nghiệp.
Trong đó, sản xuất công nghiệp công nghệ cao là một hướng hợp tác đáng chú ý khi Việt Nam đang đặt mục tiêu nâng cao năng suất và giá trị gia tăng trong hoạt động sản xuất.
Việc tăng cường hợp tác công nghệ và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam cải thiện năng lực sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và từng bước tham gia vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng.
Đối với lĩnh vực cơ sở hạ tầng và logistics, nhu cầu hiện đại hóa hệ thống vận tải, cảng biển và nâng cao hiệu quả kết nối hàng hóa đang đặt ra yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý và tối ưu hoạt động vận hành.
Trong bối cảnh đó, kinh nghiệm của các doanh nghiệp Đức, đặc biệt trong lĩnh vực logistics, công nghiệp và hạ tầng, có thể trở thành nguồn lực hợp tác quan trọng đối với Việt Nam.
Việt Nam đang mở rộng cơ hội thu hút đầu tư từ Đức, ưu tiên các dự án công nghệ cao...
Bên cạnh đó, chuyển đổi xanh đang trở thành một yêu cầu ngày càng rõ nét đối với hoạt động sản xuất và thương mại quốc tế. Việc áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo, giảm phát thải và hướng tới sản xuất bền vững không chỉ liên quan đến mục tiêu môi trường mà còn tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Ở góc độ hợp tác kinh tế song phương, ông Peter Kompalla, Trưởng Đại diện AHK Vietnam, nhận định quan hệ Đức - Việt Nam cần tiếp tục phát triển vượt ra ngoài thương mại và đầu tư truyền thống, hướng đến hợp tác sâu rộng hơn về công nghệ, năng suất và giá trị gia tăng.
Theo ông Peter Kompalla, ba ưu tiên chiến lược trong giai đoạn tiếp theo bao gồm nâng cao năng suất và chuyển đổi công nghiệp; phát triển cơ sở hạ tầng gắn với chuyển đổi xanh; và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ông cho rằng, việc kết hợp thế mạnh công nghệ, kinh nghiệm quản trị của Đức với năng lực sản xuất, nguồn nhân lực và sự năng động của Việt Nam sẽ tạo động lực cho tăng trưởng, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của cả hai nền kinh tế.
Đặc biệt, phát triển nguồn nhân lực được xác định là một trong những yếu tố quan trọng đối với quá trình chuyển đổi công nghiệp. Khi hoạt động sản xuất ngày càng ứng dụng công nghệ cao và tự động hóa, yêu cầu về trình độ chuyên môn, kỹ năng và khả năng thích ứng của người lao động cũng ngày càng tăng.
Từ góc độ thu hút đầu tư, những định hướng trên cho thấy yêu cầu gắn kết chặt chẽ hơn giữa phát triển công nghiệp, đầu tư hạ tầng, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Đây là những yếu tố có mối liên hệ trực tiếp đến hiệu quả triển khai dự án cũng như khả năng nâng cao năng suất trong dài hạn.
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp và Đầu tư Đức 2026, các phiên thảo luận cũng tập trung làm rõ những vấn đề này thông qua ba nhóm chủ đề gồm đầu tư, công nghiệp và cơ sở hạ tầng; công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh; cùng nguồn nhân lực cho chuyển đổi công nghiệp.
Đáng chú ý, phiên thảo luận “Made in Germany - Driving Vietnam’s Competitiveness, Quality & Consumer Trust” tập trung vào vai trò của chất lượng, công nghệ, đổi mới sáng tạo và uy tín thương hiệu trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Trong khi đó, phiên Đối thoại CEO (CEO Dialogue) đưa ra góc nhìn thực tiễn từ lãnh đạo các doanh nghiệp về cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng suất, phát triển hạ tầng và nguồn nhân lực, hướng tới thúc đẩy tăng trưởng bền vững và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Liên quan đến việc hỗ trợ các nhà đầu tư, bà Đào Thanh Hương khẳng định Bộ Tài chính sẵn sàng phối hợp với GBA, AHK Vietnam và các cơ quan liên quan để thúc đẩy xúc tiến đầu tư theo từng dự án cụ thể, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ nhà đầu tư Đức từ giai đoạn tìm hiểu cơ hội đến triển khai, mở rộng hoạt động tại Việt Nam.
Cùng với hoạt động đối thoại, diễn đàn còn tạo không gian kết nối trực tiếp giữa các doanh nghiệp, nhà đầu tư và tổ chức hai nước thông qua hoạt động công bố hợp tác chiến lược, ký kết biên bản ghi nhớ, triển lãm doanh nghiệp và kết nối giao thương.
Những hoạt động này được kỳ vọng góp phần chuyển hóa các định hướng hợp tác thành cơ hội đầu tư và dự án cụ thể, đặc biệt trong các lĩnh vực có thế mạnh bổ trợ như cảng biển, logistics, công nghệ, giáo dục và phát triển cơ sở hạ tầng.
Có thể thấy, dư địa hợp tác kinh tế Việt Nam - Đức không chỉ nằm ở khả năng mở rộng quy mô thương mại và thu hút thêm dòng vốn đầu tư, mà còn ở chất lượng dự án, mức độ chuyển giao công nghệ, khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước và đóng góp vào quá trình chuyển đổi công nghiệp.
Trong bối cảnh Việt Nam đang ưu tiên thu hút FDI chất lượng cao, việc chuyển những tiềm năng và định hướng hợp tác thành dự án đầu tư cụ thể sẽ là yếu tố quan trọng để quan hệ kinh tế Việt Nam - Đức phát triển theo chiều sâu, gắn với mục tiêu nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
