Hàng giả, hàng lậu chuyển "địa bàn" hoạt động

Kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm

Theo Tổng cục Quản lý thị trường, năm 2023, tình trạng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới còn diễn biến phức tạp, nhất là đối với mặt hàng lợn, đường cát, thuốc lá điếu, hàng điện tử đã qua sử dụng... Đặc biệt, vấn nạn hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục gia tăng; nhiều chủ thể quyền các nhãn hiệu lớn ở các nước như: Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức, Ý... đã trực tiếp làm việc, phản ánh với Tổng cục, qua đó đề xuất các phương án hợp tác trong phòng, chống cũng như ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Với những nỗ lực không ngừng nghỉ, kết thúc năm 2023, lực lượng Quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra 71.910 vụ, phát hiện, xử lý 52.349 vụ vi phạm (tăng 16% so với năm 2022); thu nộp ngân sách gần 500 tỷ đồng đồng; chuyển cơ quan điều tra 170 vụ có dấu hiệu hình sự (tăng 35% so với năm 2022).

Năm 2023, lực lượng Quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra 71.910 vụ, phát hiện, xử lý 52.349 vụ vi phạm (Ảnh: Tổng cục Quản lý thị trường)

Cũng theo đánh giá từ Tổng cục Quản lý thị trường, năm 2023, công tác quản lý thị trường đã tập trung vào thanh kiểm tra các địa bàn trọng điểm, mặt hàng trọng tâm, có nhu cầu tiêu dùng cao. Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 8.306 vụ, xử lý 6.773 vụ; thu phạt trên 36,3 tỷ đồng; trị giá hàng hoá tịch thu 31,6 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu là kinh doanh thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, vi phạm về sở hữu trí tuệ và thực phẩm không bảo đảm chất lượng.

Đối với lĩnh vực xăng dầu, năm 2023, toàn lực lượng kiểm tra 2.920 vụ, xử lý 840 vụ, số tiền xử phạt 31,7 tỷ đồng. Hành vi vi phạm chủ yếu là không duy trì điều kiện trong quá trình kinh doanh xăng dầu; không đăng ký hệ thống phân phối (đối với thương nhân phân phối xăng dầu); mua bán xăng dầu ngoài hệ thống; buôn bán xăng dầu có chất lượng không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật; kinh doanh xăng dầu không có hoặc Giấy chứng nhận đủ điều kiện đã hết hiệu lực...

Riêng đối với thuốc lá điếu, thuốc lá thế hệ mới, lực lượng đã kiểm tra 1.386 vụ, xử lý 1.164 vụ, thu phạt 7 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm gần 6 tỷ đồng.

“Thông qua hoạt động kiểm tra, kết quả xử lý vi phạm kết hợp với công tác tuyên truyền, trong năm 2023 hiện tượng bày bán công khai hàng hóa nhập lậu, hàng giả, không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường truyền thống đã giảm; ý thức tuân thủ pháp luật của chủ thể kinh doanh đã được nâng cao” - lãnh đạo Tổng cục Quản lý thị trường cho biết và nhấn mạnh, những kết quả của công tác Quản lý thị trường đã đóng góp vào hiệu quả quản lý nhà nước của ngành Công Thương trong thực hiện các giải pháp quản lý, điều hành chặt chẽ việc điều chỉnh cung cầu hàng hóa.

Đồng thời, công tác quản lý thị trường cũng góp phần giữ ổn định giá các nguyên vật liệu quan trọng và các hàng hóa dịch vụ tiêu dùng thiết yếu phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân từ đó bình ổn thị trường, từng bước làm lành mạnh môi trường kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh

Mặc dù đã tích cực vào cuộc ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, song vấn nạn hàng giả, gian lận thương mại, hàng lậu vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Các đối tượng chuyển địa bàn hoạt động từ môi trường truyền thống sang môi trường thương mại điện tử.

Theo Tổng cục Quản lý thị trường, hiện nay, thói quen mua sắm của người tiêu dùng đã thay đổi, dẫn đến các cơ sở phải cắt giảm sự hiện diện trên phố để chuyển dịch hình thức kinh doanh sang online. Người tiêu dùng ở bất cứ đâu, bất cứ nơi nào, không phân biệt thành thị hay miền núi đều có thể trở thành người kinh doanh, buôn bán và dễ dàng đặt mua hàng hóa.

Năm 2023, hiện tượng bày bán công khai hàng lậu, hàng giả đã giảm trên môi trường truyền thống, các đối tượng chuyển địa bàn hoạt động sang môi trường thương mại điện tử (Ảnh: Tổng cục Quản lý thị trường)

Bên cạnh những cơ hội, thương mại điện tử đã và đang đặt ra nhiều thách thức mới cho các lực lượng chức năng trong công tác đấu tranh phòng, chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng. Do vậy, lực lượng Quản lý thị trường xác định, chống hàng giả trên thương mại điện tử sẽ là nhiệm vụ trọng tâm của lực lượng trong vòng 3 đến 5 năm tới.

Năm 2023 đã khép lại, dự báo trong cao điểm Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024 hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả sẽ còn tiếp tục diễn biến phức tạp với những thủ đoạn tinh vi, do vậy để góp phần bình ổn thị trường, từng bước xây dựng và kiến tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, đóng góp vào hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng, năm 2024 và những năm tiếp theo, lực lượng Quản lý thị trường cả nước sẽ tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, toàn lực lượng thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Bộ Công Thương về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; đặc biệt chú trọng các ngành hàng, lĩnh vực thuộc định hướng kiểm tra năm 2024 của Bộ trưởng; các kế hoạch kiểm tra chuyên đề, đột xuất.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng pháp lý quan trọng như: Phối hợp các đơn vị của Văn phòng Chính phủ để hoàn thiện dự thảo quyết định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục đã trình Thủ tướng Chính phủ trong năm 2023 nhằm mục tiêu xây dựng tổ chức bộ máy hoạt động hiệu quả, phù hợp tầm nhìn phát triển của lực lượng.

Thứ ba, triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ của Đề án 319 về chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử đến năm 2025, góp phần nâng cao năng lực công vụ của công chức Quản lý thị trường và góp phần tạo điều kiện thúc đẩy hoạt động thương mại điện tử.

Thứ tư, trong năm 2024, lực lượng sẽ tiếp tục siết chặt kỷ luật công vụ; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý đơn vị; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, lực lượng chức năng, các cơ quan thông tin truyền thông tại trung ương và địa phương để hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ được giao.

Tổng cục Quản lý thị trường cho rằng, bên cạnh sự vào cuộc kiểm tra, kiểm soát của lực lượng chức năng, để công tác đấu tranh phòng chống hàng giả, buôn lậu, gian lận thương mại đạt hiệu quả cao, lực lượng Quản lý thị trường cũng khuyến cáo các cá nhân, tổ chức và người dân cũng cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong việc phòng, chống buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng; không tiếp tay cho các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, nhất là qua thương mại điện tử.

Lực lượng Quản lý thị trường luôn xác định, mục tiêu cuối cùng của công tác quản lý thị trường là hướng đến xây dựng và kiến tạo một môi trường kinh doanh lành mạnh, ổn định; tạo động lực cho cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước an tâm hoạt động sản xuất và kinh doanh, từ đó bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.