Dòng tiền trở lại, thị trường trái phiếu tăng tốc vào cuối quý I/2026

Thị trường trái phiếu khởi sắc

Theo số liệu từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính), trong 03 tháng đầu năm 2026, đã phát hành trên 80,1 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, đạt 16,0% kế hoạch cả năm (500 nghìn tỷ đồng). Kỳ hạn phát hành bình quân trái phiếu Chính phủ là 10,02 năm, tăng 0,23 năm so với bình quân cả năm 2025. Lãi suất phát hành bình quân trái phiếu Chính phủ đạt 4,06%/năm, tăng 0,8%/năm so với bình quân cả năm 2025 (3,26%/năm). Quy mô thị trường trái phiếu Chính phủ tính đến hết tháng 3 khoảng 2,67 triệu tỷ đồng, tương đương 20,8% GDP.

Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 3, có 10 doanh nghiệp phát hành trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ với khối lượng khoảng 8,9 nghìn tỷ đồng, giảm 18,1% so với cùng kỳ năm 2025. Khối lượng mua lại trái phiếu Doanh nghiệp trước hạn là 4,3 nghìn tỷ đồng. Quy mô thị trường trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ tính đến tháng 3/2026 khoảng 1,17 triệu tỷ đồng, tương đương 9,1% GDP. Riêng tháng 3 đã chiếm tới khoảng 2/3 tổng lượng phát hành từ đầu năm, cho thấy dòng vốn đang có xu hướng quay trở lại kênh trái phiếu.

Chia sẻ tại họp báo quý I của Bộ Tài chính, ông Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ghi nhận sự phục hồi thị trường trái phiếu, đặc biệt là trái phiếu riêng lẻ giai đoạn 2024 - 2025. Đến thời điểm hiện nay của giai đoạn 2025 - 2026, thị trường tiếp tục xuất hiện nhiều tín hiệu tích cực, khi khối lượng phát hành trái phiếu riêng lẻ tăng khoảng 2,1 lần so với cùng kỳ năm 2025.

“Chính phủ và Bộ Tài chính xác định trong thời gian tới, việc huy động vốn trên thị trường chứng khoán sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong huy động vốn trung và dài hạn cho phát triển kinh tế. Trong đó, thị trường trái phiếu được xác định là một cấu phần rất quan trọng để góp phần huy động vốn cho nền kinh tế”, ông Hải nhấn mạnh.

Ông Hoàng Hải cho biết, trong thời gian tới, Bộ Tài chính dự kiến tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn của thị trường trái phiếu riêng lẻ. Ví dụ như đang chuẩn bị sửa đổi các quy định liên quan đến việc tính toán các chỉ tiêu tài chính đối với công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ. 

Trong đó, sẽ đưa tiêu chí xếp hạng tín nhiệm của trái phiếu vào làm căn cứ tính toán, qua đó khuyến khích các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ đầu tư vào các trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm.

“Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ nghiên cứu đề xuất việc cho phép cung cấp các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá khi đầu tư vào chứng khoán, qua đó có thể thu hút thêm nhà đầu tư nước ngoài, tăng tính hấp dẫn của thị trường trái phiếu Việt Nam nói chung và thị trường trái phiếu riêng lẻ nói riêng”, ông Hải chia sẻ.

Sớm ban hành Nghị định mới về trái phiếu 

Bộ Tài chính đang xây dựng Nghị định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để thay thế Nghị định số 153/2020/NĐCP, Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Nghị định số 08/2023/NĐ-CP hướng dẫn Luật chứng khoán sửa đổi và Luật Doanh nghiệp sửa đổi, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp huy động vốn trái phiếu để phát triển sản xuất kinh doanh và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp theo hướng ngày càng công khai, minh bạch. 

Đối với trái phiếu chào bán ra công chúng, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết Bộ Tài chính đang xây dựng nghị định mới về phát hành và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng. Dự thảo ban đầu đã được hoàn thiện và sẽ sớm trình Bộ để lấy ý kiến các đối tượng chịu tác động cũng như tham vấn rộng rãi.

Theo ông Hoàng Hải, ở phía cung, được xem là bước hoàn thiện quan trọng về khuôn khổ pháp lý. Trong khi đó, ở phía cầu, Bộ Tài chính thời gian qua đã triển khai nhiều cải cách đáng chú ý. Nổi bật là việc ban hành Nghị định số 85/2026/NĐ-CP liên quan đến các quỹ bảo hiểm và quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện, qua đó điều chỉnh danh mục đầu tư theo hướng linh hoạt hơn. 

Đồng thời, Thông tư 136/2025/TT-BTC sửa đổi, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 98/2020/TTT-BTC ngày 16/11/2020 cũng được ban hành, bổ sung các quỹ trái phiếu, mở rộng danh mục và hạn mức đầu tư của các quỹ đầu tư chứng khoán. Các chính sách này góp phần cơ cấu lại nhà đầu tư trên thị trường, thúc đẩy sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức, phù hợp với định hướng phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là trái phiếu riêng lẻ. 

Cùng với đó, chính sách thuế đối với các quỹ đầu tư, bao gồm quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện và quỹ đầu tư chứng khoán, cũng được điều chỉnh theo hướng ưu đãi hơn, tạo thêm động lực cho dòng vốn tham gia thị trường.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cũng cho biết, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp là một yêu cầu rất quan trọng và rất cấp bách. Nếu thị trường này gặp khó khăn, trục trặc, không vận hành thông suốt thì sẽ không hỗ trợ được cho sự phát triển của thị trường vốn, không cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế, cho doanh nghiệp.

“Bộ Tài chính đang khẩn trương hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho thị trường này, từ doanh nghiệp phát hành, tổ chức phát hành, các tổ chức tư vấn, đến nhà đầu tư”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

Trong đó, định hướng rõ các nhóm nhà đầu tư: nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp và nhà đầu tư đại chúng; mỗi nhóm có phạm vi tham gia và cơ chế phù hợp.

Đại diện Bộ Tài chính cho biết, mục tiêu xuyên suốt là phát triển thị trường nhưng phải bảo đảm yêu cầu an toàn và bền vững. Thực tế giai đoạn 2021- 2022 đã cho thấy nếu thị trường phát triển không bền vững sẽ gây ra hệ quả lớn.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, Bộ đang chỉ đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hoàn thiện đồng bộ khuôn khổ pháp lý. Nghị định sửa đổi liên quan đến phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ (liên quan Nghị định số 153/2020/NĐCP, Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Nghị định số 08/2023/NĐ-CP) dự kiến sẽ được ban hành trong tháng 4 với các quy định cụ thể, hướng tới mục tiêu phát triển an toàn, bền vững.

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Bộ Tài chính tiếp tục phát triển các quỹ đầu tư, xây dựng khuôn khổ pháp lý cho các sản phẩm như trái phiếu doanh nghiệp PPP, các quỹ đầu tư trái phiếu, nhằm hoàn thiện hệ sinh thái thị trường.