Có nên mua thực phẩm hữu cơ?

Thực phẩm hữu cơ là sản phẩm được trồng và chế biến từ nông nghiệp hữu cơ không sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón tổng hợp, cũng như cây trồng không chứa gen biến đổi sinh học. Động vật được nuôi trong các trang trại hữu cơ không sử dụng thuốc kháng sinh và các chất kích thích tăng trưởng, được cho ăn bằng sản phẩm hữu cơ khác và được sống trong môi trường phù hợp với hành vi tự nhiên của chúng (như được chăn thả trên đồng, được chủ động ăn một cách tự nhiên). Thực phẩm hữu cơ đã qua chế biến không chứa các chất phụ gia tổng hợp.

Thực phẩm hữu cơ đã qua chế biến không chứa các chất phụ gia tổng hợp. Ảnh minh họa

Ưu nhược điểm của thực phẩm hữu cơ

Thân thiện với môi trường, tốt cho sức khỏe: Người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm hữu cơ bởi sự an toàn, tránh được các hóa chất nhân tạo, giảm dư lượng thuốc trừ sâu, chứa các axit béo omega-3 cao hơn so với thực phẩm khác. Sản phẩm từ sữa cũng chứa vitamin E, sắt và carotenoids cao hơn. Nếu ăn các sản phẩm từ thịt hữu cơ, lượng chất béo không bão hòa cao hơn tới 23%…

Ngon hơn, hàm lượng dinh dưỡng cao hơn: Trái cây và rau quả được trồng qua quá trình hữu cơ thường ngon hơn, chúng có xu hướng giữ trọn hương vị vốn có hơn các loại phi hữu cơ bởi các mặt hàng này phát triển chậm hơn, có hàm lượng nước thấp hơn. Ngoài ra, thực phẩm organic chứa nhiều chất chống oxy hóa hơn 40% so với các mặt hàng thường, có hiệu quả tốt trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim, ung thư, đường huyết cao…

Giảm nguy cơ tiêu thụ kháng sinh: Chúng ta biết rằng, quy trình chuỗi thức ăn truyền thống thường tiêm kháng sinh cho động vật. Mục đích là để ngắn ngừa bệnh tật cho vật nuôi. Những loại thuốc này vẫn sẽ còn khi đến tay người tiêu dùng. Trong khi đó, thực phẩm organic không sử dụng bất kỳ hormone tăng trưởng hay kháng sinh nào. Bị cấm các kỹ thuật di chuyền, chiếu xạ nên rất an toàn cho sức khỏe.

Có thể được đông lạnh mà không giảm dinh dưỡng: Nếu không mua được thực phẩm tươi người tiêu dùng vẫn có thể cân nhắc mua các mặt hàng đã chín. Những thực phẩm này được chuẩn bị và đông lạnh mà không làm giảm nhiều mật độ dinh dưỡng. Bạn cũng có thể mua rau đông lạnh hữu cơ tại các cửa hàng để bổ sung thực đơn. Cũng có thể giảm chi phí khi mua hàng với số lượng lớn.

Nhược điểm của thực phẩm hữu cơ

Mất nhiều công sức trong sản xuất: Phương pháp trồng trọt tự nhiên, chăn nuôi tự nhiên khiến nông dân mất nhiều thời gian. Số lượng lao động thể chất cần thiết để đưa vào sản xuất cũng cao hơn. Ít có quy trình tự động, thực hiện chủ yếu bằng thủ công. Quy trình này chắc chắn sẽ đội chi phí lên cao hơn.

Giá thành cao hơn so với thực phẩm thường: Qua khảo sát và so sánh chi phí của 100 mặt hàng hữu cơ và truyền thống. Kết quả cho thấy các mặt hàng thực phẩm organic có giá trung bình cao hơn khoảng 47%. Bởi mọi quy trình sản xuất đều thông qua quy trình thông thường hơn. Tuy vậy, cũng có một số mặt hàng rẻ hơn hay có cùng chi phí. Chẳng hạn như dầu ô liu, cà rốt, phô mai kem…

Không đa dạng và không lúc nào cũng có sẵn: So với các mặt hàng truyền thống được sản xuất đại trà. Thực phẩm organic không đa dạng hơn về chủng loại. Hơn nữa, với nhu cầu sử dụng ngày càng tăng như hiện nay. Nguồn hàng này không thể đáp ứng tối đa nhu cầu của người tiêu dùng. Không phải lúc nào cũng có sẵn và được bày bán khắp mọi nơi. Bên cạnh đó, thời gian sử dụng cũng ngắn hơn các mặt hàng khác. Bởi chúng không hề chứa chất bảo quản. Điều này gây lãng phí cho các mặt hàng không sử dụng được đem vứt đi.

Dễ ảnh hưởng bởi môi trường: Thực phẩm organic thường nhạy cảm hơn so với những thay đổi của môi trường. Một trong số những yếu tố gây ra mức độ hư hỏng cao chính là những thay đổi môi trường. Trong cửa hàng, rau củ phải hạn chế tối đa tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Việc lưu trữ phải ở nhiệt độ thích hợp. Nếu xử lý quá mức có thể gây thiệt hại cho một số mặt hàng. Giảm thời hạn sử dụng.

So sánh chi tiết sản phẩm hữu cơ và không hữu cơ:

- Sản phẩm hữu cơ: Trồng bằng phân bón có nguồn gốc từ tự nhiên như: phân chuồng, phân trộn. Cỏ dại được kiểm soát một cách tự nhiên (luân canh cây trồng, làm cỏ bằng tay, phủ đất và xới đất) hoặc bằng các loại thuốc diệt cỏ hữu cơ đã được phê duyệt. Sâu bệnh gây hại được kiểm soát bằng các phương pháp tự nhiên như dùng thiên địch, dùng bẫy và thuốc trừ sâu có nguồn gốc tự nhiên.

- Sản phẩm được trồng thông thường: Sử dụng phân hóa học và thuốc diệt cỏ hóa học để kiểm soát cỏ dại và thuốc trừ sâu để xử lý sâu bệnh.

- Thịt, sữa, trứng hữu cơ: Gia súc được cung cấp tất cả thức ăn hữu cơ, không chứa hormone tăng trưởng và bị biến đổi gen. Áp dụng các phương pháp tự nhiên như vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, chăn thả luân phiên và chế độ ăn uống lành mạnh để ngăn ngừa dịch bệnh. Vật nuôi phải chăn thả ngoài trời

- Thịt, sữa, trứng lấy từ gia súc gia cầm được nuôi theo phương pháp thông thường: được cung cấp hormone tăng trưởng, thức ăn chăn nuôi không hữu cơ, hoặc bị biến đổi gen. Sử dụng thuốc kháng sinh và các thuốc khác được sử dụng để ngăn ngừa bệnh tật cho vật nuôi. Gia súc có thể có hoặc không được chăn thả ngoài trời.

Thực phẩm hữu cơ có tốt không?

Về dinh dưỡng: Các nghiên cứu về hàm lượng dinh dưỡng trong thực phẩm hữu cơ có kết quả khác nhau do sự khác biệt về lớp phủ mặt đất và độ chín của hoạt động canh tác hữu cơ. Hàm lượng chất dinh dưỡng cũng khác nhau giữa người nông dân và thời gian nghiên cứu.

Tuy nhiên, đánh giá của nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các loại thực phẩm hữu cơ cung cấp hàm lượng vitamin C, sắt, magiê và phot pho lớn hơn đáng kể so với các loại thực phẩm cùng loại không phải là sản phẩm hữu cơ. Mặc dù có hàm lượng chất dinh dưỡng cao hơn nhưng chúng cũng có hàm lượng nitrat và dư lượng thuốc trừ sâu thấp hơn đáng kể. Trừ lúa mì, yến mạch và rượu vang, thực phẩm hữu cơ thường cung cấp hàm lượng một số chất chống oxy hóa quan trọng (anthocyanins, flavonoid và carotenoid) lớn hơn.

Các nghiên cứu invitro về trái cây và rau hữu cơ chứng minh rằng thực phẩm hữu cơ có hoạt tính chống oxy hóa cao hơn, ức chế sự gia tăng của một số dòng tế bào ung thư. Ngoài ra, thực phẩm hữu cơ còn có hiệu quả đã được công nhận đối với tình trạng viêm da dị ứng.

Về độ tươi ngon: Thực phẩm hữu cơ chiếm ưu thế hơn vì chúng không chứa chất phụ gia nhưng thời gian bảo quản chúng thường ngắn hơn so với sản phẩm thông thường.

Nhờ hàm lượng dinh dưỡng cao, không chứa chất bảo vệ thực vật, biến đổi gen nên các nguồn thực phẩm hữu cơ ngày càng được khuyến cáo sử dụng. Tuy nhiên, các thực phẩm này thường có giá thành cao và thời gian bảo quản ngắn.