Chuyển đổi kép: Cơ hội cho doanh nghiệp Việt vươn tầm quốc tế

Doanh nghiệp trước áp lực chuyển đổi kép

Chia sẻ tại sự kiện do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức mới đây, ông Trương Văn Cẩm - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết, ngành dệt may đạt kim ngạch xuất khẩu hàng năm lên tới 45-46 tỷ USD, hàng dệt may Việt Nam đã xuất khẩu trên 130 thị trường trên thế giới. Trong đó, chủ yếu tập trung vào thị trường Mỹ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, ASEAN…

Đặc biệt, theo ông Trương Văn Cẩm: “Trên 90% các thị trường chính đều là các thị trường khó tính, yêu cầu rất khắt khe. Do đó, chuyển đổi kép là con đường tất yếu, chứ không chỉ là xu hướng với doanh nghiệp ngành dệt may”.

Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội cũng cho biết: Thành phố Hà Nội hiện có hơn 400 ngàn doanh nghiệp quy mô chủ yếu nhỏ và vừa.

Đánh giá cơ hội do chuyển đổi kép, bao gồm chuyển đổi số và chuyển đổi xanh mang lại cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông Mạc Quốc Anh chia sẻ, có 64% doanh nghiệp tăng được khách hàng mới và 62% đổi mới sản phẩm đã góp phần tăng nguồn cung ứng. Đặc biệt, khi thị trường số Việt Nam có nhiều thay đổi, các doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội để vươn lên và tham gia tốt hơn vào chuỗi cung ứng.

Chuyển đổi kép cũng giúp doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng quốc tế, tiếp cận được nguồn tài chính xanh, tăng giá trị của sản phẩm Việt khi người dùng đang ưu tiên hơn các sản phẩm thân thiện với môi trường. Đồng thời, giảm phát thải và tiết kiệm năng lượng, doanh nghiệp cũng được hưởng lợi về chi phí dài hạn, từ đó nâng cao uy tín về thương hiệu và sản phẩm Việt Nam, góp phần tăng thị phần trong thị trường nội địa và quốc tế.

Từ những lợi ích trên, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội cho biết, nhu cầu chuyển đổi số của doanh nghiệp hiện đang rất lớn, có khoảng 36% các doanh nghiệp hội viên đang sử dụng công nghệ AI để cải thiện dịch vụ. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đều kỳ vọng thông qua số hoá để nâng cao sản xuất, năng suất, tiếp cận khách hàng và thị trường mới; đồng thời xanh hoá để đảm bảo tính cạnh tranh bền vững và tham gia vào chuỗi cung ứng quốc tế và người tiêu dùng nội địa khi người mua trong nước cũng có yêu cầu nghiêm ngặt với sản phẩm Việt Nam.

Doanh nghiệp cần được hỗ trợ chuyển đổi kép

Mặc dù mang lại nhiều ý nghĩa, tuy nhiên, việc chuyển đổi kép trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn còn gặp một số khó khăn như về nhận thức chiến lược và văn hoá của doanh nghiệp, đặc biệt là những người đứng đầu. Thiếu văn hoá đổi mới, tư duy dữ liệu, doanh nghiệp không có hệ thống đo lường hiệu quả sẽ gặp khó khi đánh giá hiệu quả khi đầu tư vào chuyển đổi kép.

Để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi kép, ông Trương Văn Cẩm cho biết, cần tập trung 4 yếu tố: Thứ nhất, hoàn thiện tiêu chuẩn về chuyển đổi xanh với các tiêu chí cụ thể.

Thứ hai, làm sao để thay đổi nhận thức của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thứ ba, nguồn lực của doanh nghiệp trong chuyển đổi số và chuyển đổi xanh còn hạn chế. Do đó, chúng ta phải đào tạo nhân lực số cho hệ sinh thái này.

Thứ tư, nhà nước cần hỗ trợ về các thủ tục, đặc biệt thủ tục cấp phép đầu tư, đánh giá tác động môi trường, phòng cháy chữa cháy, hoàn thuế VAT cần được nhanh chóng xử lý để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong chuyển đổi kép.

Cũng nói về nhân lực trong vấn đề chuyển đổi kép, ông Mạc Quốc Anh cho rằng, các doanh nghiệp nhỏ và vừa hầu như thiếu nhân lực có kĩ năng số, năng lực công nghệ, nhân viên không được đào tạo về chuyển đổi số, áp dụng những quy định cũ; thị trường, chuỗi cung ứng và chuẩn quốc tế. Xuất khẩu hiện nay đặt ra các tiêu chuẩn về môi trường, carbon, truy xuất nguồn gốc… Với thị trường nội địa, nhận thức về sản phẩm xanh còn chưa đồng đều.

Do đó, ông Mạc Quốc Anh đề xuất, về phía chính quyền và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cần xây dựng lộ trình số hoá và xanh mẫu cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các doanh nghiệp lớn có chuyển đổi kép thành công cần chia sẻ quy trình cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, nên có các hệ thống đánh giá và chứng nhận doanh nghiệp số và xanh để người tiêu dùng phân biệt các sản phẩm, doanh nghiệp có chứng nhận chuyển đổi số và xanh.

Cũng theo ông Mạc Quốc Anh, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nên là đầu mối kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia mạng lưới các doanh nghiệp chuyển đổi kép để có thêm thông tin. Cùng với đó, cần tăng cường các chương trình truyền thông về mục tiêu, ý nghĩa của chuyển đổi kép, nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng, từ đó tạo động lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số và xanh.

Ông Hà Văn An - Chủ tịch HĐQT Công ty CP A&B Eco Green cho biết: Hưởng ứng xu hướng chuyển đổi xanh, doanh nghiệp đang phát triển ứng dụng công nghệ Green Map, nhằm tạo nên một “Hệ sinh thái số và xanh”.

Cụ thể, Green Map sẽ xây dựng hệ thống dữ liệu xanh quốc gia như thu thập và chuẩn hóa dữ liệu từ từng “hành động xanh” để hình thành cơ sở dữ liệu thống nhất về chuyển đổi xanh quốc gia; cung cấp bảng điều khiển trực quan với thời gian thực, phục vụ cơ quan nhà nước, giúp đưa ra quyết định chính xác, nhanh chóng và dựa trên dữ liệu thực tế.

Ứng dụng Green Map kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối chính sách tới hành động thực tế, giúp hiện thực hóa các nghị quyết, chiến lược quốc gia thông qua nền tảng số thống nhất. Tạo hệ sinh thái đồng bộ: Kết nối chính quyền - doanh nghiệp - cộng đồng - tài chính trong một hệ sinh thái, từ đó biến định hướng vĩ mô thành kết quả cụ thể có thể đo lường được.