Trung tâm Chuyển đổi kép, động lực mới cho phát triển xanh và số

Doanh nghiệp Việt Nam bước vào kỷ nguyên “chuyển đổi kép”

Ngày 20/10/2025, Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (APED), Bộ Tài chính phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) đã tổ chức Hội nghị đối tác Thúc đẩy chuyển đổi số - xanh doanh nghiệp Việt Nam 2025 (VETTP 2025).

Sự kiện là một dấu mốc quan trọng trong tiến trình hiện thực hóa Dự án “Trung tâm Chuyển đổi kép - Chuyển đổi số và Đổi mới sáng tạo nhằm bảo vệ môi trường và khí hậu tại Việt Nam”, với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, tổ chức quốc tế, quỹ tài chính, ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước.

Nền kinh tế Việt Nam có khoảng 1 triệu doanh nghiệp và 5 triệu hộ kinh doanh, trong đó 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), vì vậy việc thúc đẩy chuyển đổi kép (số và xanh) đã trở thành yêu cầu tất yếu. Đây không chỉ là con đường để nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, mà còn là điều kiện tiên quyết để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững.

Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị đã xác định rõ, định hướng chiến lược này đang nhấn mạnh nhiệm vụ thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong khu vực kinh tế tư nhân. 

Trên tinh thần đó, Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan đang triển khai Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất xanh. Chương trình chính là một bước đi thể hiện quyết tâm đưa doanh nghiệp Việt Nam vươn lên trong trật tự kinh tế mới.

Phát biểu tại hội nghị, ông Jens Schmidt Kreye, Phó Phòng Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Đức tại Việt Nam, khẳng định chuyển đổi kép không còn là xu hướng, mà đã trở thành thực tế đang diễn ra mạnh mẽ. 

“Đức vinh dự đồng hành cùng Việt Nam trong tiến trình này, thông qua GIZ với ba thế mạnh cốt lõi gồm: chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua hệ thống giáo dục và đào tạo nghề tiên tiến; và mở rộng cơ hội tiếp cận tài chính cũng như đầu tư xanh” Ông Jens Schmidt Kreye nhấn mạnh.

Nhìn rộng hơn, chuyển đổi kép không chỉ là câu chuyện của công nghệ hay môi trường, mà là thước đo năng lực thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng. 

Trong bối cảnh thế giới đang chuyển mình theo hướng phát triển xanh và số hóa, việc Việt Nam chủ động nắm bắt cơ hội, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, và hình thành các mô hình như “Trung tâm Chuyển đổi kép” cho thấy một tầm nhìn dài hạn và toàn diện. Bởi lẽ, thành công của quá trình này không chỉ đến từ sự hỗ trợ bên ngoài, mà còn từ khả năng biến tri thức, công nghệ và nguồn lực toàn cầu thành sức mạnh nội sinh, giúp doanh nghiệp Việt Nam tự tin tiến bước trên con đường phát triển bền vững và có trách nhiệm.

Cầu nối xanh - số cho doanh nghiệp Việt Nam

Từ nhận thức sâu sắc về yêu cầu cấp thiết của quá trình phát triển bền vững, Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (APED) đã chủ động phối hợp với các đối tác quốc tế triển khai hàng loạt chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi kép. Nổi bật trong đó là sáng kiến “Trung tâm Chuyển đổi kép (Twin Transition Hub)”

Trung tâm này không chỉ là một dự án hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là nền tảng kết nối toàn diện, nơi doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận mạng lưới chuyên gia, tổ chức tín dụng và các mô hình chuyển đổi tiên tiến trên thế giới. Thông qua đó, Trung tâm hướng tới mục tiêu giảm phát thải, nâng cao năng suất bền vững, đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường - xã hội - quản trị (ESG), tiến gần hơn tới chuỗi giá trị toàn cầu.

Phát biểu tại hội nghị, TS. Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) nhấn mạnh: “Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hai trụ cột song hành, giữ vai trò then chốt trong nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của doanh nghiệp Việt Nam”. 

Tăng trưởng xanh không chỉ là nhiệm vụ của Nhà nước mà cần sự chung tay của doanh nghiệp, hiệp hội và các đối tác trong và ngoài nước. Việc hình thành “Trung tâm chuyển đổi kép” được kỳ vọng sẽ tạo cơ chế thị trường linh hoạt, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tư vấn, đào tạo, tài chính và công nghệ xanh. Các chuyên gia nhấn mạnh, không một chính sách đơn lẻ nào có thể giải quyết được bài toán chuyển đổi, mà cần một hệ sinh thái tổng thể, kết nối truyền thông, đào tạo, công cụ tài chính và cơ chế thí điểm (sandbox) để thúc đẩy doanh nghiệp xanh hóa và số hóa toàn diện.

Báo cáo của FiinGroup, đơn vị nghiên cứu và tư vấn trong khuôn khổ dự án, chỉ ra rằng phần lớn doanh nghiệp Việt Nam mới chỉ ở giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi, chủ yếu dừng lại ở việc số hóa rời rạc hoặc tuân thủ các tiêu chí xanh ở mức tối thiểu. Nguyên nhân xuất phát từ hạn chế về nguồn lực tài chính, nhân sự, hạ tầng kỹ thuật và thông tin, cùng tâm lý dè dặt trong đầu tư đổi mới.

Từ thực tiễn đó, FiinGroup kiến nghị ba nhóm giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi kép. Trước hết, bản thân doanh nghiệp cần chủ động xây dựng đội ngũ chuyên trách về chuyển đổi, tham gia đối thoại chính sách và tận dụng hiệu quả các cơ chế hỗ trợ hiện hành, trong đó có Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ. Bên cạnh đó, các nhà cung cấp giải pháp cần phát triển các mô hình chi phí hợp lý, dễ triển khai và phù hợp với đặc thù doanh nghiệp nhỏ và vừa. Về phía cơ quan quản lý, cần tiếp tục hoàn thiện khung chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, đơn giản hóa thủ tục vay ưu đãi, đồng thời mở rộng các chương trình hợp tác giữa doanh nghiệp, nhà cung cấp và tổ chức tài trợ, tạo nền tảng hình thành hệ sinh thái chuyển đổi bền vững và lan tỏa.

Có thể khẳng định, sự ra đời của Trung tâm Chuyển đổi kép không chỉ đánh dấu bước phát triển mới trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Việt Nam về mô hình tăng trưởng hiện đại. Ở đó, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không còn là hai lộ trình song song, mà được gắn kết chặt chẽ, bổ trợ cho nhau, tạo nên động lực kép cho phát triển kinh tế. Đây chính là hướng đi tất yếu để doanh nghiệp Việt Nam vươn tới sản xuất thông minh, phát triển xanh và hội nhập bền vững trong thời đại kinh tế tri thức và toàn cầu hóa sâu rộng.

Các chuyên gia tại hội nghị cho rằng, không một chính sách đơn lẻ nào có thể giải quyết được bài toán chuyển đổi nếu thiếu một hệ sinh thái tổng thể. Sự liên kết giữa truyền thông, đào tạo, công cụ tài chính và cơ chế thí điểm sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp Việt Nam vừa “xanh hóa” quy trình sản xuất, vừa “số hóa” mô hình quản trị, hướng tới mục tiêu tăng trưởng bao trùm và lâu dài.