CEO Mai Kiều Liên - người đặt dấu ấn tiên phong cho ngành sữa Việt

Mối lương duyên với ngành sữa

Bà Mai Kiều Liên sinh năm 1953 tại Paris, Pháp, là người gốc thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam. Năm 1957, gia đình bà quyết định trở về Việt Nam, trở về quê hương dấu yêu, để sinh sống làm việc và cống hiến cho đất nước.

Lớn lên trong sự giáo dục, nuôi dưỡng của một gia đình trí thức với bố và mẹ đều là bác sĩ, nữ doanh nhân sớm đã thấm nhuần giá trị của học vấn, đề cao con chữ, bồi đắp kiến thức và ưu tiên việc học lên hàng đầu.

Bà Mai Kiều Liên, Tổng Giám đốc Vinamilk. Ảnh: Vinamilk

Bà đã hoàn thành nền giáo dục cơ bản tại trường Phổ thông Trưng Vương, sau đó được nhà nước cử sang Liên Xô để theo học chuyên ngành chế biến sữa. Trong quá trình học tập và đào tạo ở nước ngoài, bà đã được tiếp cận với các công nghệ tiên tiến đúng với chuyên ngành và kiến thức về máy móc, tự động hóa.

Năm 1982, nữ doanh nhân trở về quê nhà, bắt đầu vào công việc. Xuất phát từ vị trí kỹ sư, quản đốc, kỹ thuật văn phòng rồi dần dần tiến đến Phó Giám đốc Nhà máy Sữa Thống Nhất. Hai năm sau, bà được bổ nhiệm là Phó tổng giám đốc phụ trách kinh tế của Xí nghiệp liên hiệp Sữa – Cà phê – Bánh kẹo I (tiền thân của Vinamilk ngày nay). Khi ấy, nữ doanh nhân mới chỉ 31 tuổi.

Và rồi sau khi trải qua nhiều lần bổ nhiệm với nhiều vị trí khác nhau, đến năm 1992, bà chính thức giữ chức vụ Tổng giám đốc Vinamilk. Bằng nền tảng kiến thức chuyên môn vững chắc cùng khả năng kinh doanh và quản trị tài ba của mình, bà Mai Kiều Liên đã nung nấu đưa ngành sữa Việt Nam bước vào một kỉ nguyên đột phá, vươn lên một tầm cao mới và thành quả còn duy trì tới tận ngày nay.

Những lon sữa đặt nền móng cho sự thành công của Vinamilk

Thời kì đầu tiếp quản công việc cũng không mấy dễ dàng, do bởi sức tàn phá của chiến tranh đã khiến 3 nhà máy sản xuất sữa lúc bấy giờ hư hỏng nặng nề, buộc bà phải tìm cách để khôi phục bởi nếu không có nơi sản xuất thì chẳng thể nào ra được sản phẩm và cũng chẳng thể để những nhà máy ấy trong trạng thái bỏ hoang.

Nữ doanh nhân từng chia sẻ khi tốt nghiệp đại học bà đã lựa chọn đề tài “xây dựng một nhà máy sữa” và có lẽ chính bà cũng không thể nghĩ được rằng điều này như linh ứng vào cuộc đời của mình. Để rồi có một ngày bản thân đã tự tay tiếp quản, xây dựng lại những nhà máy đang bị “đắp chiếu" sau chiến tranh với nền móng đã hư hỏng nặng nề.

Quyết định xây dựng lại những nhà máy ấy của nữ doanh nhân người Hậu Giang là hoàn toàn đúng đắn, điển hình là phục hồi nhà máy sữa bột Việt Nam Dielac năm 1988 đã đánh dấu sự ra đời của nhãn hiệu sữa bột đầu tiên dành cho trẻ em được làm bằng chính sức lao động của người Việt, nhằm đưa thương hiệu sữa bột Việt vươn tầm thế giới.

Tuy nhiên, mọi việc không đơn giản chỉ có vậy, những lon sữa bột được làm bằng sức lao động, bàn tay và trí óc của kĩ sư, công nhân Việt Nam nhưng dường như chẳng được người tiêu dùng đón nhận, điều này xuất phát từ lối tư duy “sính ngoại” vốn ăn sâu bén rễ trong tâm trí người Việt.

Chính thực tế như vậy khiến bà và các cộng sự phải thừa nhận rằng để thay đổi được niềm tin chuộng sản phẩm ngoại nhập của người tiêu dùng Việt không phải là điều dễ dàng. Do đó, ngoài thời gian trường tồn lâu dài để làm nên một thương hiệu thì chất lượng phải là yếu tố được đặt lên hàng đầu.

Suốt một năm ròng dày công nghiên cứu, xây dựng triển khai các dự án để phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng, đến năm 1989, những lon sữa Dielac đầu tiên đã được xuất xưởng và chính thức bắt đầu hành trình đến tay người tiêu dùng trong sự trăn trở, lo âu nhưng đầy ắp kỳ vọng lớn lao của bà Liên cùng đội ngũ nhân sự khi ấy.

Và giữa thời kì bao cấp, khi mà cuộc sống thiếu thốn, khó khăn, một lon sữa ngoại có giá thành đắt gấp đôi hộp sữa Dielac nhưng chất lượng hàng ngoại và hàng nội địa tương đương nhau đã phần nào thu hút được khách hàng Việt.

Cửa hàng bày bán sản phẩm Vinamilk ở thập niên 90 thế kỷ trước. Ảnh sưu tầm

Sau màn chào sân khá thành công của Vinamilk trên thị trường nội địa, bà Liên tiếp tục cùng tập thể kĩ sư, chuyên gia đề xuất rất nhiều giải pháp, trực tiếp tham gia nghiên cứu, để xây dựng và phát triển vùng nguyên liệu chăn nuôi bò sữa trong nước và đã đạt nhiều kết quả tích cực, với nhiều dòng sản phẩm mới tiếp tục được ra mắt.

Dây chuyền sản xuất hiện đại tại Nhà máy sữa bột Việt Nam

Trong hơn 15 năm sau khi bà Liên chính thức tiếp quản công việc điều hành, dẫn dắt doanh nghiệp, Vinamilk đã liên tục hình thành thêm 14 trang trại đạt chuẩn quốc tế trên khắp cả nước, quản lý đàn bò cung cấp sữa hơn 160.000 con, cho sản lượng 1 triệu lít sữa mỗi ngày. Song song đó, Vinamilk cũng đã xây dựng thành công hệ thống 13 nhà máy hiện đại, chuẩn quốc tế tại Việt Nam.

Chủ động và sáng tạo đổi mới

Trở thành lãnh đạo từ thời kì bao cấp nhưng nữ doanh nhân Mai Kiều Liên luôn tích cực, chủ động và sáng tạo đổi mới trong công việc. Bà luôn là người tiên phong tận dụng tối đa công nghệ thông minh để gia tăng hiệu quả công việc của mình.

Bà từng chia sẻ “luôn lấy phương châm sáng tạo là yếu tố sống còn để duy trì được doanh nghiệp sữa lớn nhất cả nước”. Với bà, một trong những bí quyết thành công bậc nhất của Vinamilk chính là muốn dẫn đầu, muốn có sản phẩm số 1 thị trường thì phải không ngừng sáng tạo.

Bà Mai Kiều Liên - Tổng Giám đốc Vinamilk, người đã đồng hành cùng Vinamilk trong cuộc hành trình 40 năm đưa thương hiệu này vươn ra ngoài lãnh thổ Việt Nam và trở thành công ty Việt Nam đầu tiên được Forbes Châu Á đưa vào danh sách 1 trong công ty niêm yết tốt nhất Châu Á – Thái Bình Dương. Ảnh: Vinamilk.

Dưới sự lãnh đạo của bà, Vinamilk đã đủ sức để vươn tầm chinh phục những thị trường quốc tế khó tính như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và khu vực Trung Đông… Tính đến nay, bà Liên đã gắn bó với Vinamilk được 47 năm, với hơn 3 thập kỷ ở cương vị người đứng đầu. Hành trình ấy, bà góp sức không nhỏ đưa doanh nghiệp trở thành thương hiệu lớn, từng lọt vào danh sách 200 doanh nghiệp xuất sắc nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Bằng bản lĩnh thương trường được tôi luyện qua bao năm tháng, cùng sự quyết đoán với những quyết sách táo bạo, và luôn duy trì thái độ nghiêm khắc với bản thân, cũng như cộng sự trong công việc, có thể khẳng định rằng thành công ngày nay của Vinamilk – thương hiệu sữa lớn thứ 6 trên thế giới và được đánh giá là thương hiệu thực phẩm có giá trị bậc nhất Việt Nam đều bởi có bàn tay nuôi dưỡng tâm huyết của nữ doanh nhân Mai Kiều Liên.

Vinamilk hiện là doanh nghiệp sữa thuộc Top 36 công ty sữa lớn nhất thế giới về doanh thu; đồng thời là “Thương hiệu sữa lớn thứ 6 thế giới”, với giá trị thương hiệu đạt 3 tỷ USD (do Brand Finance - tổ chức hàng đầu thế giới về định giá thương hiệu công bố tháng 8/2023). Doanh nghiệp đã xuất khẩu đa dạng sản phẩm đến gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, với tổng kim ngạch xuất khẩu lũy kế đến nay vượt 3 tỷ USD.