Xung đột Trung Đông: Xuất khẩu da giày, thủy sản theo sát cảnh báo

Quý I/2026, xuất khẩu da giày, thủy sản ổn định

Bước vào năm 2026, hai ngành xuất khẩu chủ lực là da giày và thủy sản đều ghi nhận khởi đầu tương đối thuận lợi. Các doanh nghiệp duy trì được đơn hàng, nhiều thị trường tiếp tục đặt niềm tin vào năng lực sản xuất của Việt Nam.

Đối với ngành thủy sản, kết quả hai tháng đầu năm được đánh giá khá tích cực khi nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng nhằm tận dụng nhu cầu thị trường và giảm thiểu rủi ro từ các yếu tố địa chính trị.

Chia sẻ với truyền thông, ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho hay, các nhà nhập khẩu vẫn đánh giá cao chất lượng sản phẩm thủy sản của Việt Nam, đặc biệt tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ.

“Kết quả xuất khẩu 2 tháng đầu năm khá ấn tượng. Xét trên góc độ thị trường, thủy sản Việt Nam vẫn được các nhà nhập khẩu, kể cả tại Hoa Kỳ, ưu ái bởi sản phẩm của chúng ta luôn được đánh giá cao về chất lượng”, ông Nguyễn Hoài Nam cũng cho biết.

Tuy vậy, ngay từ đầu tháng 3/2026, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tăng tốc giao hàng khi nhận thấy những rủi ro có thể phát sinh từ xung đột tại Trung Đông. Một số doanh nghiệp tranh thủ hoàn tất các lô hàng đã ký kết, đồng thời đàm phán với đối tác về lịch giao hàng linh hoạt hơn.

Trong khi đó, ngành da giày cũng duy trì được nhịp tăng trưởng ổn định trong quý đầu năm. Các thị trường lớn như Mỹ và EU vẫn là động lực chính của đơn hàng.

Bà Phan Thị Thanh Xuân - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam thông tin, các thương hiệu quốc tế tiếp tục lựa chọn Việt Nam như một điểm sản xuất quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Trong nửa đầu quý I/2026, lượng đơn hàng của doanh nghiệp da giày khá ổn định. Các đối tác tiếp tục chọn Việt Nam là nơi sản xuất bởi chúng ta duy trì được sự ổn định và chi phí vẫn đảm bảo giá trị cạnh tranh so với nhiều quốc gia trong khu vực”, bà Phan Thị Thanh Xuân nhận định.

Dù vậy, các nhà nhập khẩu ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững cũng như tối ưu chi phí logistics. Đây là áp lực không nhỏ đối với doanh nghiệp trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.

Logistics chịu sức ép khi xung đột Trung Đông leo thang

Dù kết quả xuất khẩu quý I/2026 nhìn chung tích cực, song căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra những rủi ro mới đối với hoạt động xuất khẩu của cả hai ngành.

Với thủy sản, mặt hàng này vốn có yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt, chi phí logistics tăng mạnh đang trở thành vấn đề đáng lo ngại. Nhiều hãng tàu vận tải đã thông báo tạm ngừng hoặc hạn chế các tuyến đi qua khu vực Trung Đông, khiến chi phí vận chuyển tăng đáng kể.

Ông Nguyễn Hoài Nam cho biết: “Khó khăn trước mắt doanh nghiệp nhận diện rõ là nhiều đơn hàng vận chuyển sang khu vực Trung Đông đang phải tạm dừng. Ngoài ra, các tuyến vận tải khác cũng bị ảnh hưởng, khiến chi phí logistics đối với hàng đông lạnh tăng thêm khoảng 2.000 - 4.000 USD mỗi container”.

Chi phí vận chuyển tăng không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn khiến việc đàm phán giá với đối tác trở nên phức tạp hơn. Trong một số trường hợp, doanh nghiệp phải cùng nhà nhập khẩu thỏa thuận lại phương thức giao hàng hoặc điều chỉnh lịch vận chuyển.

Đại diện Hiệp hội VASEP cho hay, hiện đang tổng hợp ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời phối hợp với các cơ quan quản lý như Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao để cập nhật thông tin và đưa ra khuyến nghị kịp thời.

Với ngành da giày, tác động chủ yếu đến từ sự gián đoạn các tuyến hàng hải qua khu vực Trung Đông, nơi có nhiều tuyến vận tải quan trọng nối châu Á với châu Âu.

Bà Phan Thị Thanh Xuân cho rằng, logistics vốn là khâu gắn chặt với hoạt động sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp da giày. Bất kỳ biến động nào trên các tuyến vận tải quốc tế đều có thể ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ giao hàng.

“Logistics là hoạt động gắn chặt với quá trình sản xuất và xuất khẩu. Khi có biến động như xung đột tại Trung Đông, doanh nghiệp buộc phải tính tới các phương án thay thế, thậm chí vận chuyển bằng đường hàng không dù chi phí cao hơn”, bà Phan Thị Thanh Xuân nhận định.

Tuy nhiên, bà cũng cho rằng trong ngắn hạn tác động vẫn ở mức kiểm soát được bởi phần lớn đơn hàng quý I/2026 đã được ký kết và đang trong quá trình sản xuất. Các doanh nghiệp kỳ vọng tình hình căng thẳng sẽ sớm hạ nhiệt trong một đến hai tháng tới.

Trước những hiện trạng xung đột tại khu vực Trung Đông được đánh giá khó lường, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu da giày và thủy sản đang chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường, đồng thời chuẩn bị các phương án điều chỉnh logistics, tối ưu chi phí và đa dạng hóa tuyến vận chuyển.

Trước diễn biến xung đột tại Trung Đông còn phức tạp, doanh nghiệp xuất khẩu được khuyến nghị bám sát khuyến cáo của Bộ Công Thương nhằm cập nhật sát tình hình và điều chỉnh linh hoạt kế hoạch sản xuất, giao hàng.