Xung đột tại Trung Đông: Dệt may có phải tính lại mục tiêu xuất khẩu?

Ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam chia sẻ với truyền thông về kết quả xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam đạt được trong 2 tháng đầu năm 2026 và những lo ngại xung quanh tác động của xung đột tại khu vực Trung Đông đối với ngành.

Khó khăn bắt đầu xuất hiện

- Ông đánh giá thế nào về kết quả xuất khẩu của ngành dệt may trong hai tháng đầu năm 2026?

Ông Vũ Đức Giang: Hai tháng đầu năm nay, xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt khoảng 6,26 tỷ USD, giảm nhẹ khoảng 0,7% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ kéo dài khiến hoạt động sản xuất trong tháng 2 bị gián đoạn.

Tuy vậy, nếu nhìn tổng thể thì đây vẫn là kết quả tương đối tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động. Hiện nay ngành dệt may Việt Nam đã xuất khẩu tới trên 130 thị trường trên toàn cầu. Điều này cho thấy năng lực mở rộng thị trường của doanh nghiệp trong ngành đang được cải thiện.

- Gần đây xung đột tại khu vực Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, theo ông, điều này có thể ảnh hưởng như thế nào tới ngành dệt may?

Ông Vũ Đức Giang: Diễn biến xung đột tại khu vực này xảy ra khá nhanh, chỉ trong khoảng vài ngày gần đây. Tuy nhiên, chúng tôi đã bắt đầu nhận thấy một số tín hiệu ban đầu.

Thứ nhất, một số nhãn hàng quốc tế đang tính toán lại chi phí sản xuất và chi phí vận tải, bởi nhiều tuyến hàng hải đi qua khu vực Trung Đông có thể bị ảnh hưởng.

Thứ hai, nếu căng thẳng kéo dài, giá dầu có thể tăng. Khi đó, các sản phẩm xơ tổng hợp hiện chiếm khoảng 40 - 45% sản lượng nguyên liệu của ngành cũng có khả năng tăng giá.

Thứ ba, tâm lý tiêu dùng toàn cầu có thể thận trọng hơn, dẫn tới nguy cơ đơn hàng giảm hoặc chậm lại trong một số giai đoạn.

Vì vậy, chúng tôi cho rằng những biến động này có thể ảnh hưởng nhất định tới các đơn hàng từ tháng 3, tháng 4 và thậm chí tới tháng 6 năm nay.

Trong cơ cấu thị trường, Trung Đông không phải khu vực có tỷ trọng xuất khẩu lớn của ngành dệt may, nhưng các tuyến vận tải biển qua khu vực này lại có vai trò quan trọng đối với hoạt động logistics, đặc biệt là các chuyến hàng đi Mỹ và châu Âu.

Chủ động nguyên phụ liệu, mở rộng thị trường để giữ đà tăng trưởng

- Trong bối cảnh đó, ngành dệt may giải pháp ứng phó ra sao, đồng thời diễn biến này liệu có ảnh hưởng mục tiêu xuất khẩu năm 2026 không, thưa ông?

Ông Vũ Đức Giang: Chúng tôi đang theo dõi rất sát diễn biến thị trường. Nếu tình hình kéo dài và tác động lớn tới chi phí vận tải hoặc nhu cầu tiêu dùng, ngành dệt may có thể phải tính toán lại mục tiêu xuất khẩu năm 2026.

Tuy nhiên, điều quan trọng là doanh nghiệp không chỉ phản ứng thụ động mà phải chủ động thích ứng.

Hiện nay nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu tính toán lại kế hoạch sản xuất, tuyến vận chuyển và chi phí logistics. Trong trường hợp cần thiết, một số tuyến hàng có thể phải đi vòng qua khu vực Nam Phi, dù điều này sẽ làm tăng thời gian và chi phí vận chuyển.

Đồng thời, các doanh nghiệp cũng đang tập trung tối ưu chi phí nội bộ và điều chỉnh kế hoạch sản xuất để vẫn bảo đảm tiến độ giao hàng cho các nhãn hàng quốc tế.

- Theo ông, đâu là hướng đi quan trọng để ngành dệt may ứng phó với những biến động khó lường của thị trường toàn cầu?

Ông Vũ Đức Giang: Có hai hướng đi quan trọng.

Thứ nhất là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Việc ngành dệt may hiện diện tại hơn 130 thị trường cho thấy dư địa mở rộng vẫn còn. Nếu một số thị trường gặp khó khăn, doanh nghiệp có thể chuyển hướng sang các khu vực khác để duy trì sản xuất và việc làm cho người lao động.

Thứ hai là chủ động nguồn nguyên phụ liệu trong nước. Hiện nay nguyên phụ liệu đã chiếm khoảng 50% trong tổng giá trị xuất khẩu của ngành, nhưng nhu cầu nội địa hóa vẫn còn rất lớn.

Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương hay Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU  đều yêu cầu tỷ lệ nội địa hóa nguyên liệu cao nếu muốn hưởng ưu đãi thuế quan.

Do đó, phát triển mạnh các khâu sợi - dệt - nhuộm trong nước không chỉ giúp giảm chi phí logistics mà còn nâng cao tính chủ động của ngành trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng biến động.

Nếu làm tốt điều này, ngành dệt may Việt Nam sẽ có nền tảng vững chắc hơn để bước vào giai đoạn phát triển mới từ năm 2026 - 2030 và tầm nhìn 2035.

- Xin cảm ơn ông!

Trước diễn biến xung đột tại khu vực Trung Đông chưa thể dự báo, Bộ Công Thương đã nhanh chóng đưa ra khuyến nghị với các doanh nghiệp xuất khẩu, đồng thời đề nghị các hiệp hội ngành hàng tổng hợp ý kiến, đề xuất các giải pháp hỗ trợ nhằm giảm thiểu rủi ro có thể xảy ra.