Xuất khẩu toàn cầu tới EU có thể giảm vì chính sách điều chỉnh carbon

Theo báo cáo từ Asian Development Bank (Ngân hàng Phát triển châu Á, viết tắt ADB), các tiểu vùng của châu Á có tỷ trọng hàng xuất khẩu thâm dụng carbon sang châu Âu rất lớn. Đặc biệt, Trung Á và Tây Á sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực hơn bởi cơ chế CBAM (cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) và hệ thống mua bán khí thải của EU.

Bên cạnh đó, với những tác động phân phối dự kiến, đặc biệt là đối với các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á, cần có các cơ chế khuyến khích phù hợp để thúc đẩy áp dụng rộng rãi việc định giá carbon.

Các sáng kiến định giá carbon cần được mở rộng sang các khu vực khác ngoài EU, đặc biệt là châu Á. Ảnh: Solar Power

Nhận định về vấn đề này, chuyên gia kinh tế trưởng của ADB, ông Albert Park cho hay: “Bản chất phân tán của những sáng kiến định giá carbon theo các lĩnh vực và vùng miền, bao gồm cả CBAM, chỉ có thể hạn chế một phần rò rỉ carbon. Để giảm đáng kể lượng khí thải carbon trên toàn cầu, đồng thời bảo đảm những nỗ lực về khí hậu có hiệu quả và bền vững hơn, các sáng kiến định giá carbon cần được mở rộng sang các khu vực khác ngoài EU, đặc biệt là châu Á”.

Theo một nghiên cứu của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), phí nhập khẩu của Liên minh châu Âu (EU) đối với các sản phẩm thâm dụng carbon được kỳ vọng có tác động hạn chế tới biến đổi khí hậu và chỉ có tác động tiêu cực nhẹ tới các nền kinh tế ở châu Á và Thái Bình Dương,

Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu dự kiến có hiệu lực vào năm 2026. Do đó sẽ áp phí nhập khẩu đối với các sản phẩm như thép, xi măng và điện, dựa trên lượng khí thải CO2 trong quá trình sản xuất chúng.

Các khoản phí này nhằm mục đích hạn chế “rò rỉ carbon”, là kết quả của việc những đối tượng gây ô nhiễm chuyển sản xuất từ các quốc gia có quy định nghiêm ngặt hoặc giá carbon cao sang những quốc gia có quy định ít nghiêm ngặt hơn hoặc giá thấp hơn.

Mô hình thống kê cho thấy CBAM có khả năng giảm lượng phát thải carbon toàn cầu ít hơn 0,2% so với một cơ chế mua bán khí thải với giá carbon là 100 euro (108 USD) mỗi tấn và không có thuế carbon.

Biểu đồ cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU ước tính sẽ làm giảm thương mại toàn cầu và xuất khẩu của châu Á sang EU. Ảnh: ADB

Tuy nhiên, các khoản phí này có thể làm giảm khoảng 0,4% kim ngạch xuất khẩu toàn cầu tới EU và khoảng 1,1% xuất khẩu của châu Á sang EU, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến sản lượng của một số nhà sản xuất trong EU, theo Báo cáo Hội nhập Kinh tế châu Á (AEIR) 2024 được công bố ngày hôm nay (26/2).

Báo cáo cũng khuyến nghị các biện pháp khử carbon trong thương mại quốc tế và chuỗi giá trị toàn cầu. Lượng khí thải carbon từ những nguồn này đang tăng nhanh hơn so với các nguồn khác và cũng đang tăng nhanh hơn ở châu Á so với các khu vực khác.

Một trong số những khuyến nghị là việc thực hiện các chính sách mục tiêu nhằm khuyến khích mua bán các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với khí hậu; hỗ trợ các quy định và tiêu chuẩn môi trường; tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ xanh; hỗ trợ các chính phủ và tổ chức quốc tế thúc đẩy đầu tư và cơ sở hạ tầng xanh.

Báo cáo tiếp tục kêu gọi hợp tác toàn cầu để xây dựng các khuôn khổ kế toán được chấp nhận rộng rãi nhằm có thể theo dõi lượng khí thải trong các sản phẩm và dịch vụ một cách hiệu quả.