Thụy Điển siết tiêu chuẩn ghi nhãn và lưu ý cho doanh nghiệp Việt

Nâng cao tính minh bạch

Chính phủ Thụy Điển vừa giao Cơ quan Thực phẩm Quốc gia Thụy Điển (Livsmedelsverket) phối hợp với Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng (Konsumentverket) tiến hành rà soát mức độ phổ biến của tình trạng ghi nhãn, quảng cáo và cung cấp thông tin gây hiểu nhầm đối với thực phẩm lưu thông trên thị trường. Động thái này nhằm đánh giá liệu các quy định hiện hành đã đủ để bảo vệ người tiêu dùng hay cần bổ sung các biện pháp quản lý mới.

Theo Bộ trưởng Hành chính công Erik Slottner, điểm đáng chú ý của đợt rà soát lần này là cơ quan quản lý sẽ không chỉ xem xét các trường hợp vi phạm quy định pháp luật mà còn đánh giá mức độ gây hiểu nhầm từ góc nhìn của người tiêu dùng. Điều này đồng nghĩa với việc một sản phẩm có thể đáp ứng đầy đủ các yêu cầu pháp lý về ghi nhãn nhưng vẫn bị coi là gây hiểu nhầm nếu cách trình bày trên bao bì khiến người tiêu dùng hiểu sai về thành phần, chất lượng, nguồn gốc hoặc quy cách sản phẩm.

Động thái trên xuất phát từ sự quan tâm ngày càng lớn của xã hội Thụy Điển đối với tính minh bạch trong ngành thực phẩm. Hằng năm, tổ chức bảo vệ người tiêu dùng trao "giải thưởng" phản diện Food Scam of the Year (thực phẩm gây hiểu nhầm của năm) cho các sản phẩm được người tiêu dùng bình chọn là gây hiểu nhầm nhất. Những sản phẩm này không nhất thiết vi phạm quy định pháp luật, song bị cho là sử dụng tên gọi, hình ảnh hoặc thông tin trên bao bì khiến người mua có nhận thức không chính xác về sản phẩm.

Năm 2025, sản phẩm GB Glace Old-fashioned Vanilla được trao "giải thưởng" này do được quảng bá như phiên bản dung tích lớn của dòng kem truyền thống nhưng thành phần và công thức lại có sự khác biệt. Trước đó, một số sản phẩm như nước dùng bê của Coop hay sữa hữu cơ của Arla cũng từng bị người tiêu dùng chỉ trích vì cách ghi nhãn dễ gây hiểu lầm.

Bên cạnh vấn đề ghi nhãn, cuộc rà soát cũng dự kiến xem xét hiện tượng doanh nghiệp giảm trọng lượng hoặc kích cỡ sản phẩm nhưng giữ nguyên hoặc tăng giá bán. Đây là vấn đề thu hút nhiều sự quan tâm tại Thụy Điển trong giai đoạn lạm phát cao và vẫn đang được người tiêu dùng theo dõi sát sao.

Theo kế hoạch, Cơ quan Thực phẩm Quốc gia Thụy Điển sẽ nghiên cứu kinh nghiệm quản lý của các nước Bắc Âu để đề xuất các giải pháp phù hợp. Tùy thuộc vào kết quả đánh giá, Chính phủ Thụy Điển có thể tiến hành điều tra chuyên sâu hơn, thậm chí xem xét sửa đổi các quy định hoặc pháp luật về ghi nhãn và quảng cáo thực phẩm trong thời gian tới. Điều này cho thấy xu hướng quản lý tại Thụy Điển đang chuyển từ việc chỉ kiểm soát tính hợp pháp của thông tin sang chú trọng cả tính minh bạch và khả năng gây hiểu nhầm đối với người tiêu dùng.

Khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam

Việc Thụy Điển tăng cường giám sát ghi nhãn thực phẩm được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm vào thị trường này, đặc biệt đối với các sản phẩm chế biến, đồ uống, gia vị, thực phẩm hữu cơ và thực phẩm đóng gói.

Doanh nghiệp Việt Nam cần rà soát toàn bộ nội dung ghi trên bao bì nhằm bảo đảm các thông tin về thành phần, nguồn gốc nguyên liệu, tỷ lệ các thành phần nổi bật, phương pháp sản xuất, hình ảnh minh họa và các thông điệp quảng cáo phản ánh đúng bản chất sản phẩm, tránh tạo kỳ vọng vượt quá thực tế đối với người tiêu dùng. Các tuyên bố như "tự nhiên", "truyền thống", "cao cấp", "hữu cơ", "ít đường", "giàu dinh dưỡng" hoặc việc sử dụng hình ảnh nguyên liệu trên bao bì cần có căn cứ rõ ràng và phù hợp với quy định của Liên minh châu Âu (EU).

Bên cạnh việc tuân thủ Quy định (EU) số 1169/2011 về cung cấp thông tin thực phẩm cho người tiêu dùng, doanh nghiệp cũng nên thường xuyên theo dõi các hướng dẫn mới của cơ quan quản lý Thụy Điển cũng như xu hướng tiêu dùng tại thị trường Bắc Âu để kịp thời điều chỉnh hoạt động sản xuất, ghi nhãn và truyền thông sản phẩm.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến tính minh bạch, những doanh nghiệp cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực và dễ hiểu trên bao bì sẽ có lợi thế hơn trong việc xây dựng uy tín thương hiệu, giảm rủi ro khiếu nại và nâng cao khả năng cạnh tranh tại thị trường Thụy Điển cũng như các nước Bắc Âu.